Frisse lucht is ver te zoeken in energiezuinig huis

Op pad met de inspecteur en zijn rode toeter: ‘Ventilatie is in de huidige woningbouw een sluitpost.’..

Van onze verslaggeefster Charlotte Huisman

Berend Apperloo (61) zet een grote rode toeter op een wit, rond luchtinblaaspunt op de muur van de ruime nieuwbouwwoning in Almere-Buiten. De bewoners, een jong stel met een zoon, hebben Apperloo ingeschakeld om te meten of de balansventilatie in de woning wel goed werkt. Zijn vrouw heeft last van benauwdheid en allergieaanvallen, vertelt de man.

Ze is niet de enige. Bewoners van woningen met balansventilatie in Almere, Amersfoort en Groningen willen schadevergoeding voor de gezondheidsklachten die zij aan het systeem wijten.

‘Er moet volgens het Bouwbesluit 9 kuub lucht per uur per vierkante meter de woning worden ingezogen en uitgeblazen’, doceert Apperloo op luide toon. Ook in dit huis constateert hij: de ventilatie is ‘bedroevend’. Er komt 184 kuub lucht per uur binnen, terwijl 302 kuub nodig is. ‘Het is van levensbelang dat dit ding naar behoren werkt. Maar de installatie heeft gewoonweg te weinig capaciteit’, zucht Apperloo. Dat is volgens hem ‘puur een centenkwestie’ geweest van de aannemer.

In energiezuinige, goed geïsoleerde woningen met balansventilatie wordt lucht de woning ingezogen en uitgeblazen via een buizensysteem. In 1984 kwam Apperloo er in de Amersfoortse wijk Schothorst voor het eerst mee in aanraking. Drie weken na de oplevering werd zijn vrouw onwel. Zijn tienerdochter gaf elke nacht over. Ze bleken te weinig zuurstof in het bloed te hebben. ‘Mijn vrouw is er bijna aan onderdoor gegaan. De inblaasbuis bleek niet eens aangesloten’, zegt hij hoofdschuddend.

Apperloo, van huis uit uitvoerder in de bouw, is zich vanaf dat moment in het systeem gaan verdiepen. Met zijn bedrijf Kopersbegeleiding Woningbouw Zeewolde heeft hij inmiddels in honderden woningen met balansventilatie de luchtstromen gemeten – bij de oplevering of als mensen klachten hadden. Nog geen 10 procent van de nieuwbouw die hij controleert, voldoet op dit punt aan het Bouwbesluit, vermoedt hij.

Apperloo verbaast zich nog steeds over wat hij aantreft. ‘In de huidige woningbouw is ventilatie een sluitpost, het moet allemaal zo goedkoop mogelijk. Er is onkunde onder installateurs en bewoners wordt niet uitgelegd hoe ze het systeem moeten gebruiken. De gemeenten zijn totaal niet geïnteresseerd en controleren nauwelijks.’

Apperloo vindt dat in elke woning bij oplevering de ventilatie zou moeten worden gemeten. Hij vertelt over een nieuwbouwproject in Lelystad, waar kopers hem hadden ingeschakeld. Nog niet de helft van de benodigde lucht bleek de woning binnen te komen. ‘Na opleveringsarbitrage en de nodige dwang is de aannemer nu bezig met aanpassingen.’

In de woning in Almere, waar Apperloo vanmiddag naartoe is gereden met zijn auto vol meetapparatuur, ruikt het muf. In sommige kamers blijkt nauwelijks verse lucht uit de inblaaspunten te komen. In de keuken en douche zijn de ventilatiepunten ingebouwd in een kast. De bewoner blijkt bovendien niet te weten dat er in de keuken een schakelaar zit voor het systeem.

Het gezin heeft een nieuw apparaat nodig om de woning volgens de normen te ventileren. Maar de bewoner, die niet met zijn naam in de krant wil, heeft zichtbaar geen zin in het slechte nieuws, dat het hem geld gaat kosten. Wantrouwend kijkt hij naar de grote rode toeter, die hem, zegt hij, aan een stripverhaal doet denken. Maar Apperloo heeft ook nog iets positiefs te zeggen. ‘Qua stoken bespaart u veel. Energie besparen is fantastisch, maar je moet niet de bewoners om zeep helpen.’

Berend Apperloo en zijn vrouw wonen inmiddels in Zeewolde. Apperloo heeft er zelf balansventilatie aangelegd. ‘Met meer dan genoeg capaciteit’, zegt hij, ‘Je kunt hier met z’n tienen een sigaret aansteken.’ Want Apperloo gelooft in het systeem, mits het goed wordt gebruikt. ‘In Canada en de Scandinavische landen installeren ze het ook, maar met overcapaciteit. Als het goed is aangesloten en je hebt ruim voldoende capaciteit, werkt het fantastisch. Op goede lucht moet je niet willen bezuinigen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden