NieuwsGrutto populatie

Friesland strijdt voor behoud van ‘gruttoparadijs’

De komst van de grutto dreigt in gevaar te komen. De kleinschalige boerderijen in Nederland verdwijnen, en daar bevinden zich nu juist de gruttowalhalla’s. Maar wie het dier een warm hart toedraagt, kan een stukje weide adopteren in het Friese Wommels. 

Grutto met zwarte staart (Limosa-limosa) op moddervlakte, België.Beeld UIG via Getty Images

Meer dan honderd jonge grutto’s vlogen vorig jaar uit op de weide van boer Murk Nijdam. De plasdrassen op het land van de ‘gruttoboer’ in Wommels zijn een waar vogelparadijs. Maar het traditionele en kleinschalige boeren zoals Nijdam doet, komt ook in Friesland steeds minder voor.

‘Murk is 60 jaar en alleenstaand’, zegt Rendert Algra, voorzitter van de stichting Agrarisch Natuurfonds Fryslân (ANF). ‘Als hij ­overlijdt, gaat de boerderij ­waarschijnlijk naar de hoogste bieder. Wij willen zijn levenswerk graag voortzetten.’

Het ANF begint een crowdfundingsactie om het ­weidevogel-eldorado van Nijdam (en daarmee de grutto) te redden. Wie vierkant achter de grutto staat, kan voor 7,50 euro een vierkante meter van Nijdams weiland adopteren. De stichting wil hiermee alle 43 hectare grond met de ‘hoogste ­gruttoconcentratie van ­Friesland’ verwerven, aldus Algra.

Friesland is de kraamkamer van de grutto. Zo’n 85 procent van de wereldpopulatie broedt in Nederland, waarvan tweederde in de noordelijke provincie. Maar het gaat slecht met de grutto. Het ­aantal broedparen is hard ­gedaald, van 120 duizend in 1960 naar nog ongeveer 33 duizend nu.

Een belangrijke oorzaak voor de teloorgang is dat er nog maar zo weinig Murk Nijdams zijn. De grutto lijdt volgens Vogelbescherming Nederland onder de intensieve bewerking van de graslanden, waar vroeg gemaaid wordt en weinig insecten zitten.

Een nieuwe onheilstijding voor de grutto diende zich vorige week aan. De Portugese regering wil een nieuwe luchthaven in Lissabon bouwen aan de monding van de rivier de Taag, in een belangrijk grutto-foerageergebied. ‘Daar kunnen de grutto’s even bijtanken voor ze bij ons komen’, zegt Algra.

De provincie Friesland maakt zich ‘grote zorgen’ en trok aan de bel bij het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Europarlementariër Jan Huitema (VVD) uit Makkinga kondigde in de Leeuwarder Courant aan opheldering te vragen bij de Europese Commissie. ‘De skries (het Friese woord voor grutto, red.) is niet alleen van Nederland, maar van heel Europa.’

Grutto-beschermheer Nijdam blijft voorlopig beheerder van zijn terrein. Als hij er niet meer is zal een pachter worden gezocht, want het ANF zweert bij boerenbeheer. Wel moet het terrein toegankelijker worden voor publiek. Want die plasdrassen zijn niet alleen ideaal voor de weidevogels en hun eieren, maar volgens Algra ook geschikt om de natuur vanuit kijkhutten aan de man te brengen. ‘Van daaruit kijk je de vogels haast onder de staart.’

Maar leefgebied is niet gratis. ‘In Friesland betaal je tegenwoordig al gauw 70 duizend euro per hectare’, zegt Algra. Vandaar dat de stichting is aangewezen op schenkingen. Afgelopen zaterdag leverde een benefietwedstrijd van de ijshockeyers van de Heerenveense UNIS Flyers 5.790 euro op. Dat is goed voor 772 vierkante ­meter ‘weidevogelwalhalla’ in Wommels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden