Friese Ovidius

De Friese ramsjkoning Steven Sterk was nooit van plan geweest uitgever te worden, maar zijn omgang met boeken bleek toch een prikkel om te laten zien hoe je de perfecte balans tussen vorm en inhoud tot stand brengt.


Klaas Bruinsma (1931), die onder meer Shakespeare, Euripides en Neruda in het Fries had vertaald, bleek nog een paar klassieken op stapel te hebben staan. Binnen tien jaar bracht Sterk een kleine serie prachtboeken uit die als monumenten van de Friese literatuur beschouwd mogen worden. In 2002 verscheen Bruinsma's vertaling van Vergilius' Georgica (Lânwurk), in 2004 kwamen de Ilias en de Odyssee uit, en als slotdeel van de reeks is nu Ovidius' magnum opus gepresenteerd onder de titel Feroarings fan stal (gedaanteverwisselingen).


Evenals bij Vergilius en Homeros koos Bruinsma ervoor de dactylische hexameter in vertaling te handhaven. In het Nederlands is het moeilijk hexameters te schrijven die niet geforceerd klinken, maar het Fries, met zijn lange klinkers en tweeklanken, plooit zich beter naar die versmaat. Hoewel Bruinsma er niet aan ontkomt soms lange lettergrepen op onbeklemtoonde posities te plaatsen, is hij er wederom in geslaagd een vloeiende tekst te produceren die dicht bij het Latijn blijft.


Wanneer de kunstenaar Pygmalion (in wie we Ovidius zelf mogen herkennen) het door hemzelf vervaardigde ivoren beeld van een meisje betast en merkt dat het tot leven komt, klinkt dat zo: 'En it betaaste ivoar waard weak en ferdwûn wie de stivens. / Under syn fingers sonk it en wiek, sa't de waaks fan de bijen / ûnder de sinne weak wurdt en troch de knetsjende fingers / knypt wurdt ta mannich foarm en nuttich foar eigen gebrûk wurdt.' Zo werd Ovidius' Latijn als was in Bruinsma's handen.


Ovidius: Feroarings fan stal (Metamorfosen). Oerset troch Klaas Bruinsma. Uitgeverij Steven Sterk/Bornmeer; 468 pagina's; € 45,-.


ISBN 978 90 5615 174 4.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden