Friemelen en piekeren in de wachtkamer

Er zit veel meer in, dat weet Ids Postma zeker. Maar wat zijn de feiten? In vier jaar twee wereldtitels op de mijl, twee keer tweede op het WK allround, en een commerciële ploeg vol ruziënde teamgenoten....

VROEGER, zegt Ids Postma, dacht hij er amper bij na. 'Ik trok de schaatsen aan en hup, knallen.'

Die tijd is voorbij. 'Het is zoeken nu. Het gaat om zulke kleine dingetjes. Je bent altijd aan het friemelen.'

Hij heeft twee paar schaatsen meegenomen over de oceaan - een paar op maat gemaakte Scots en een paar gewone Vikings. Vorige week in Salt Lake City het ene stel geprobeerd, deze week in Calgary het andere. Ja, ook hij, Ids Postma, de man die in het verleden nog wel eens na een van zijn triomfen wilde opmerken dat hij dat weekeinde geen tijd had gehad zijn ijzers te slijpen. 'Dat kun je je nu niet meer permitteren.

'Wat dat betreft ben ik veranderd. De snelheid waarmee we rijden is zo hoog geworden, dat elk detail beslissend is. Er zijn allerlei technische trucjes. Het is een enorm gedoe, maar je móet je erin verdiepen. Dat ene paar schaatsen dat ik bij me heb is stug: goed voor in de bochten, maar je kunt er niet mee sturen. Met dat andere paar heb ik meer gevoel, maar zijn de bochten lastiger.

'Als de Olympische Spelen in Nagano, of Hamar, of Heerenveen zouden zijn, zou ik me er niet druk om maken. Daar is 1.47 op de 1500 meter genoeg. Dat kan ik wel. Maar straks in Salt Lake City moet je denken aan 1.43, misschien wel 1.42. Dan praat je over snelheden en krachten op je benen die moeilijk onder controle te houden zijn. Dat kan alleen met kleine technische aanpassingen aan het materiaal.'

- Maar dat is toch niks voor jou? Al dat gesleutel en geëxperimenteer.

Postma: 'Eigenlijk niet nee. Het zou mooi zijn als het nog zo kon als vroeger.'

Zomaar ineens schiet hem een wedstrijd in november 1993 te binnen, toen bijna niemand hem nog kende. Een maandagavond in Thialf; zijn ogen blinkeren. 'Dat was mooi hè.'

- Weet je nog wat je toen reed?

Postma: '1.55 of zo. Dat was toen een hele goede tijd. In één klap zat ik tegen de wereldtop aan.

'Maar het gaat me niet om die tijd. Ik was toen helemaal niet bezig met tijden, of met het opbouwen naar Olympische Spelen. Het enige wat ik destijds wilde, was lekker schaatsen, zo hard mogelijk gaan. Zo moet het zijn, niet te veel over de dingen nadenken. Dat heb ik vier, vijf jaar gehad. Het ging bijna vanzelf. Na '98 ben ik dat gevoel een beetje kwijtgeraakt.

'Al dat gepraat over pieken en periodiseren, eigenlijk vind ik het allemaal gelul. Als je wilt kun je van november tot en met februari hard rijden. Kijk eens naar die Duitse vrouwen, of die Canadese sprinters. Mooi vind ik dat, elke week volle bak. Wij zijn anders. Ik heb me weleens afgevraagd waarom wij dat niet kunnen? Alsof we minder gretig zijn. Je wilt het wel, maar we doen het niet.'

- Jij hebt gevoel het dat er meer in zit?

Postma: 'Er zit veel meer in, dat weet ik zeker. De prestaties zijn de laatste twee jaar achtergebleven bij mijn verwachtingen.'

Desondanks zit Ids Postma ook nu weer, terwijl het seizoen inmiddels in volle gang is, in de wachtkamer. Voor het tweede opeenvolgende jaar ontbreekt zijn naam op de deelnemerslijst van het World Cup-circuit, normaal gesproken het geijkte traject om later in de winter bij de Olympische Spelen uit te komen. Hij haalt zijn schouders op en zegt dat het wel goed zal komen.

'Vorig jaar was ik heel teleurgesteld dat ik niet kon meedoen aan de World Cup, nu heb ik me daar vrij snel overheen gezet. Ik heb lekker in de luwte aan mijn vorm kunnen werken. Ik heb voor het eerst op de baan van Salt Lake City gestaan, dat is het ijs waarop het straks moet gebeuren. Ik wil olympisch goud op de 1500 meter. Vier jaar geleden in Nagano had ik 'm eigenlijk moeten winnen. Dat zit me nog steeds dwars.

'De uitslagen van die World Cup-wedstrijden in Berlijn, Innsbruck en Den Haag zeggen me niks. Zonder die uitslagen weet ik ook wel dat Séndrål en Parra straks concurrenten zijn. 1.49 in Den Haag is heel knap, maar het zegt niks over een olympische race. In Salt Lake City moet je anders rijden dan in Den Haag. Dat kan niet iedereen.'

Hij rijdt dit weekeinde in Calgary, out of competition weliswaar, maar dat is van ondergeschikt belang. 'Deze wedstrijd is veel belangrijker dan die drie in Europa. Hier sta je op vergelijkbaar ijs als in Salt Lake City, dit is een indicatie voor wat straks mogelijk is. Als S ndrål hier 1.44 rijdt, worden die jongens die in Europa zijn gebleven toch nerveus. Daarom rijd ik ook; om de snelheid te ervaren. Dat dat out of competition moet, is bijzaak.

'Vergelijk het met die 1000 meter van afgelopen zondag in Salt Lake City. In Europa lezen ze de krant en denken ze: jeemig, 1.07, wat is daar gebeurd? Maar als je zondag langs de baan hebt gestaan, snap je dat dit nog maar het begin is. In februari gaat het nog veel harder: 1.06, zeker weten. Datzelfde geldt voor de 1500 meter. 1.42 Zou mij straks niet verbazen.'

- Het klinkt mooi, maar jij moet je eind december eerst nog maar eens zien te plaatsen voor de Olympische Spelen.

Postma: 'Ik ga mezelf niet opjutten met opmerkingen als: ik moet bij de eerste vier zitten, of, ik moet winnen. Ik ga hard rijden op het olympisch kwalificatietoernooi, dat is genoeg.'

Nog belangrijker: er is weer rust in de ploeg. Onder leiding van Konstantin Poltavets, de trainer die in oktober de ontslagen Leen Pfrommer opvolgde, is DSB volgens Postma eindelijk een soepel lopende tandem geworden. 'Geen prater, Kosta, maar wat hij zegt is raak. Dat mag ik wel.' Teamgenoot Jan Bos lacht weer, zelf voelt Ids Postma zich niet langer gemangeld tussen ruziënde teamleden en de sponsor hoeft tenminste niet om de haverklap te komen opdraven om brandjes te blussen. 'Ja, het werd tijd.'

Liever maakt hij er geen woorden meer aan vuil. 'Vanaf het begin was de spanning voelbaar, maar dat mag nooit een excuus zijn voor tegenvallende prestaties. 't Is onze eigen schuld.'

Twee maanden geleden werd het ook hem te gek. In maart al stond DSB op het punt Pfrommer te ontslaan, maar kwam het management tot inkeer nadat Postma had laten weten de samenwerking te willen continueren. En wie in de winter het meest heeft gepresteerd, heeft in het voorjaar het meeste recht van spreken. Tot oktober dus, toen restte Postma geen andere keus meer. 'Je merkte dat bij de hele ploeg de motivatie minder werd.

'Het ene moment kwam Pfrommer bij me klagen over Bos, een paar uur later kwam Bos bij me klagen over Pfrommer. Hun probleem werd mijn probleem, daar baalde ik gigantisch van. Praat het dan uit, heb ik een keer gezegd, we zijn toch professionals.

'Jan Bos is belangrijk voor mij als trainingspartner. Als je zes tempo'tjes wilt rijden, kun je zelf drie op honderd procent doen, maar voor die laatste drie heb je een gangmaker nodig. De eerste drie rijdt hij achter mij, de laatste drie ik achter hem. Als Pfrommer was gebleven, was ik Bos kwijt geweest. Moet ik dan zeggen: Pfrommer blijft en that's it. Daar heb ik toch alleen mezelf mee.'

Wie weet heeft een nieuwe trainer op hem ook wel een bevrijdend effect. Indruk heeft Kosta in ieder geval al wel gemaakt, zegt Postma. 'Kosta waakt ervoor dat ik te veel doe. Hij stuurt me gewoon van het ijs. Ik train intensief, maar qua omvang minder dan vroeger. Vroeger kon het me niet genoeg zijn. Gemser en Pfrommer zeiden ook vaak 'Ids nu even rust', maar dan deed ik er toch gauw nog een serietje bij. Maar het heeft niet tot resultaten geleid. Daar heb ik de laatste maanden veel over nagedacht: ik heb hard getraind, maar heb ik ook slim getraind?

'Na '98 ben ik nog twee keer wereldkampioen geweest op de 1500 meter, dat is te weinig. Die twee zeges hebben me aan het denken gezet. Die beide titels haalde ik aan het eind van het seizoen, op een moment dat ik dacht dat het toch geen zin meer had om te trainen. Deed ik de hele week niks. In het weekeinde was ik daardoor helemaal uitgerust en dan werd ik ineens wereldkampioen. Dat had ik vaker moeten doen: rust nemen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden