Interview

Fresku: 'Mijn oma had acht kinderen die allemaal kinderen hadden'

Welke rol speelt afkomst in een leven in Nederland? Robert Vuijsje onderzoekt dat in een reeks interviews. Fresku:'Mijn moeders familie kent geen andere donkere mensen dan wij.'

null Beeld Robin De Puy
Beeld Robin De Puy

Zijn moeder kwam in Brabant thuis met een Antilliaanse man. Daar was haar familie niet blij mee. 'Dat is een van de moeilijkste dingen, denk ik. Zij zijn mijn familie, zo voelt het ook als ik bij ze ben. Ik identificeer me met de familie van mijn moeder. Het gevoel voor humor heb ik van mijn ooms, en mijn volle wenkbrauwen, dat kan ik zien. Maar ik zie ook dat ze geen andere donkere mensen kennen dan mij en mijn zus en broertje. En ik weet dat mijn vader het gevoel had dat ze hem niet in de familie wilden omdat hij zwart is. Ik ben ook zwart. Het is een soort zwarte bladzijde, ik ga er niet over beginnen. Dat heeft geen zin, want ik weet dat het van tafel wordt geveegd. Zij zullen zeggen dat het niet waar is. Het gaat niet over mijn familie, het gaat over een tijd waarin mensen in Nederland niet beter wisten.'

Voel jij je een Eindhovenaar?

'Dat voel ik echt. Het is niet altijd makkelijk om hier te wonen, je moet alles zelf doen. Ik kan niet even om de hoek gaan en vragen: hoe doe jij dat? De rest van de wereld is toch ver weg.'

undefined

Je bedoelt dat je niet in Amsterdam woont?

'Ja, dat. Maar ik ben trots op die dorpse mentaliteit, daar hoor ik bij. Alleen weet ik dat het soms botst met mijn zwarte mentaliteit. Voordat ik artiest werd, heb ik veel gewerkt met echte boerse boeren. Als productiemedewerker. Wanneer er weer iets in de krant stond over Antillianen en criminaliteit werd daar op het werk over gepraat. Ik wilde laten zien: kijk maar, ik heb zelfspot. Dan maakte ik met een Brabants accent een grap om te laten zien dat ik wél een goeie was.

'Toen ik in de riemenfabriek werkte, moest ik een nieuwe collega inwerken. Hij vroeg: kun jij tegen een grapje? Op die vraag kun je eigenlijk geen ander antwoord geven dan ja. Daarna vroeg hij: wist je dat er een nieuwe apensoort bestaat die niet houdt van lianen? Ik wist al dat hij zou zeggen: een anti-liaan. Het was als een aflevering van Seinfeld, ik lachte even en er viel een stilte. Hij gaf me een schouderklop en zei dat ik een goeie was. Ik zei nog steeds niets en wilde dat ik die schouderklop kon teruggeven. Een echte leider, iemand die andere mensen vooruit wil helpen, had op dat moment iets gezegd. Ik schaam me dat ik dat niet heb gedaan.'

'Mijn vader heeft ooit Zwarte Piet gespeeld op mijn lagere school. Ik was jong, maar ik weet nog hoe pijnlijk het was. Op die school zaten mijn zus en ik en nog een paar Hindoestaanse kinderen, verder alleen Brabanders. Alles wat ik om me heen zag, was blond, op school en in mijn familie. Mijn vader was in die jaren niet zo in the picture. Ik was een Nederlander, net als iedereen. Toen kinderen op school tegen me zeiden dat ik een neger was, voelde ik ineens dat ik anders was. Tot die tijd dacht ik dat ik bij ze hoorde.

'Mijn vader en moeder hadden altijd ruzie, ik kan me niets anders herinneren. Toen ik 7 was, ging het niet goed met mijn moeder, ze kon ook niet voor drie kinderen zorgen. Mijn vader zat al op Curaçao, hij eiste ons min of meer op. Mijn zus en ik verhuisden naar Curaçao. Het was anders. De opvoeding. Je kreeg daar klappen, thuis en op school, met de lineaal. Mijn oma had acht kinderen, die allemaal kinderen hadden. De meesten woonden in ons huis en anders kwamen ze wel langs. Je zat op de vloer en je kreeg een bord eten. Het was anders dan in Nederland, maar ik mis het wel. Ik was lang, iedereen dacht dat ik 17 was, dus kreeg ik ook ruzie met oudere jongens. Vraag me niet waarom, maar toen ik 14 was, had iedereen daar de gewoonte om een zakmes mee naar school te nemen. Ik deed het ook. Een jongen zei tegen me: ik heb daar wel iets voor. Hij bedoelde een pistool. Vanaf dat moment was ik gewoon bang. De hele tijd. Ik verhuisde terug naar mijn moeder.'

Nederlands
De compassie die bij ons allemaal loskwam nadat het vliegtuig was neergestort in Oekraïne, was mooi. Toen voelde ik me wel een Nederlander.

Antilliaan
We hebben een begroeting: Bo-tei-si? Het betekent: je bent er wel toch? Of je echt aanwezig bent, erbij bent. Als ik me lekker voel, als ik in mijn flow zit, als ik hard praat en iedereen in de kamer kijkt naar me en luistert naar mijn verhalen, voel ik me een Antilliaan.

Eten
Ik geloof toch kip. De poten.

Muziek
Ik luister veel naar Jhené Aiko, een mix van R&B en hiphop.

Beste vriend
Mijn broertje Bert. Al spreekt hij niet eens Papiamento, hij is de Nederlandse versie van mij.

Heb je een Brabantse vrouw?

'Vroeger zei ik altijd dat ijn vrouw eruit zou zien als Lauryn Hill in haar jonge jaren. Om mijn eigen kleur meer identiteit te geven, wilde ik een zwarte vrouw hebben. Ik had een kantoor nodig in Eindhoven en ging naar een woningbouwvereniging. Daar werkte Lieke. Vanaf het moment dat ik haar zag, was ik verliefd. Lieke is Brabants, ze komt uit Eindhoven. Een mooie vrouw. Ze heeft een rock-uiterlijk met tatoeages, maar ze is ook hiphop-minded, dat merkte ik meteen. Lieke is van overal. Ik kende alleen Nederland en Curaçao, zij liet me andere plekken op de wereld zien. Nu zijn we samen, in Eindhoven.

'Met Lieke ben ik naar Curaçao geweest. Ze kon daar gewoon rond-lopen in de moeilijke wijken. De mensen wilden haar meenemen in hun cultuur, ze waren eager om haar iets te leren. Dat had ik destijds ook gemerkt toen ik er aankwam als het Nederlandse kindje. Ze stonden voor mij open. In Nederland staan ze niet op die manier open, ze willen buitenlanders niet meenemen in hun cultuur en hun leven.'

Fresku

werd geboren als Roy Reymound (Nederland, 1986). In 2012 werd hij op de State Awards uitgeroepen tot beste rapper van Nederland. Ook maakt hij filmpjes die op YouTube miljoenen keren worden bekeken, met zijn Antilliaanse typetje Gino Pietermaai en het Hollandse personage Willy Keurig. Zijn nieuwe cd is bijna klaar. 'Ik wilde acteren, een plaat droppen, het theater in, mijn typetjes verder ontwikkelen en een film schrijven en maken. Als je alles tegelijk doet, verzilver je niets. Nu ga ik eerst mijn plaat afmaken, die is in een ver stadium.'

Komt het niet doordat ze op de Antillen al langer gewend zijn aan verschillende mensen dan in Nederland?

'Dan nog. Nederland is toch het civilized land en Curaçao niet? Zouden Nederlanders niet verder moeten zijn in hun ontwikkeling?'

null Beeld Robin De Puy
Beeld Robin De Puy

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) gaat voor V in gesprek met bekende en minder bekende Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Hij spreekt onder anderen met zangeres Berget Lewis (Brits-Guyaanse moeder, Surinaamse vader) en Corendon-directeur Atilay Uslu (geboren in Turkije).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden