French Cancan, The Matrix, Fräulein Stinnes fährt um die Welt

Iedere dag zet de Volkskrant de beste filmtips voor u op een rij.

Jean Gabin en Françoise Arnoul in French Cancan van Jean Renoir. Beeld null
Jean Gabin en Françoise Arnoul in French Cancan van Jean Renoir.

French Cancan (Jean Renoir, 1954)

Arte, 14.10-15.45 uur.

De Franse cineast Jean Renoir (1894-1979), zoon van de beroemde schilder, kende zijn hoogtijdagen al voor de Tweede Wereldoorlog (La grande illusion, 1937, en La règle du jeu, 1939). Tijdens de oorlog vluchtte hij naar Amerika en daarna leidde hij een reizend bestaan. Een van zijn eerste films na de oorlog draaide hij in India (The River, 1951). Ook in Frankrijk zou hij weer films maken, waaronder een in feestelijk technicolor gedraaide trilogie van muzikale komedies. De tweede daarvan is vanmiddag op Arte te zien: French Cancan (1954), over de voorgeschiedenis, bouw en opening van de Moulin Rouge, de nog immer overeind staande club in de Parijse buurt Montmartre, waar Renoir zijn jeugd doorbracht.

Jean Gabin is Henri Danglard, eind jaren tachtig van de 19de eeuw een charmante clubeigenaar, die zijn oog laat vallen op de locatie waar hij de op dat moment uit zwang zijnde cancan nieuw leven denkt te kunnen inblazen. Dat gaat met vallen en opstaan, niet in de laatste plaats doordat sommige vrouwen elkaar het licht in de ogen niet gunnen; vrouwen die Gabin stuk voor stuk eerst om zijn vinger heeft gewonden. Geconfronteerd met zijn gebrekkige trouw aan hen, heeft hij maar één verweer: het gaat maar om één trouw en dat is die aan de kunst. Zijn jonge geliefde Nini (Françoise Arnoul) worstelt daarentegen juist met liefdestrouw. Behalve door Henri wordt ze begeerd door een rijke edelman en een bakkersknecht.

Dat zijn wat van de verhaallijntjes die de verbinding vormen tussen waar het eigenlijk om gaat: de danstrainingen met de akelig lenige meisjes en de dansnummers die culmineren in een grootse finale, waarin Renoir zijn meesterschap toont. Met veel en bewegende camera's brengt hij het slotnummer van de film, tevens de opening van de Moulin Rouge, in beeld. Oogverblindende kleuren, wervelende show, swingende cinema.

The Matrix (Andy en Lana Wachowski, 1999)

Veronica, 20.30-23.05 uur.

Een commentaar op de Hegeliaanse dialectiek moest het worden, maar ook een vechtfilm met een held die kan vliegen en kogels uit de lucht vist. Dat stond de Wachowski's voor ogen met hun The Matrix. Inmiddels staat de film te boek als een moderne klassieker, en kassucces bovendien. De 'bullet time'-effecten, waarbij de camera rondjes tolt om Keanu Reeves, terwijl deze in superslowmotion kogels ontwijkt, zijn sindsdien zo vaak nagedaan dat ze inmiddels als clichés aanvoelen. Intussen kun je nog altijd alle kanten op met het even archetypische als futuristische verhaal, waarin een computerkraker (Reeves) de messias blijkt te zijn die een einde kan maken aan de dominantie van de machines over de mensen, van de leugen over de waarheid. Want, zo blijkt in The Matrix, we leven in feite in een zorgvuldig gecreëerde, verdovende illusie, waarin zelfs een lepel geen lepel is.

Fräulein Stinnes fährt um die Welt (Erica von Moeller, 2009)

WDR, 00.40-02.10 uur.

Intrigerende film, die gespeelde scènes van nu vermengt met documentaire beelden van vroeger. De juffrouw Stinnes uit de titel is een rijkeluisdochter en autocoureur, die in 1927 begon met een reis rond de wereld, die twee jaar zou duren. Ze was de eerste die alle continenten per auto doorkruiste. Dat deed ze in gezelschap van cameraman Carl-Axel Söderström (haar latere echtgenoot). Zijn opnamen vormen het hart van wat eigenlijk niet minder dan een avonturenfilm is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden