PROFIELFreek Jansen

Freek Jansen, de vriend en vertrouweling die Baudet ten val bracht

Freek Jansen was de spraakmakende voorzitter van de jongerenclub van Forum voor Democratie. Maar bovenal is hij vriend, adviseur en vertrouweling van Thierry Baudet. Maandag werd hij ook degene die Baudet onbedoeld ten val bracht.

Bij Forum voor Democratie ontpopte Freek Jansen zich al snel tot de ideologische sparring-partner van Thierry Baudet. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Bij Forum voor Democratie ontpopte Freek Jansen zich al snel tot de ideologische sparring-partner van Thierry Baudet.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Het kon niet op voor Freek Jansen. Voorzitter van de jongerenbeweging van Forum voor Democratie, medewerker van de Kamerfractie, nummer zeven op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer, vriend, adviseur en vertrouweling van partijleider Thierry Baudet. Maar extreemrechtse en antisemitische uitlatingen in Whatsapp-groepen van leden van JFvD werden hem, en mogelijk Baudet, fataal.

De 28-jarige Jansen is al vier jaar bevriend met Baudet, als die hem in 2016 bij de partij haalt. Na de breuk tussen Baudet en mede-partijoprichter Henk Otten vorig jaar rijst Jansens ster snel. Maar hij is ook omstreden: terwijl sommigen in de FvD-top hem zien als een aanwinst die bevlogen jongeren voor de partij weet te winnen, mede door zijn handigheid met sociale media en online-campagnes, zien anderen hem als een extreemrechtse splijtzwam met een funeste invloed op Baudet. Otten vond hem meteen al ‘wel erg rechts’.

Sterke opvattingen

Freek Jansen groeide op in het Gelders Oldebroek. Hij studeerde politicologie in Amsterdam, en behield volgens NRC ook lang na zijn studietijd nog het imago van een wat bleue provinciaal in de grote stad. Maar tegelijk bleek hij ook iemand met sterke opvattingen. Een latere chef van Jansen bij de gemeente Westland verklaarde volgens Mischa Cohen en Harm Ede Botje in hun boek over Baudet Mijn meningen zijn feiten dat Jansen een enorme belangstelling had voor Hitler en het Derde Rijk en dat hij de Holocaust relativeerde.

Bij Forum ontpopt Jansen zich al snel tot de ideologische sparring-partner van Baudet. De westerse beschaving dreigt volgens hem ten onder te gaan aan plat consumentisme en links identiteitsdenken. Hij schermt veelvuldig in al dan niet bedekte termen met de extreemrechtse ‘omvolkingstheorie’, volgens welke de autochtone bevolking van het Westen door linkse elites doelbewust wordt vervangen door niet-westerse migranten.

De huidige generatie jongeren is de laatste die de westerse beschaving nog van de ondergang kan redden, aldus Jansen. Dat apocalyptische wereldbeeld leidt mede tot de boreale ‘Uil van Minerva’-toespraak die Baudet uitspreekt op de avond van de voor Forum zo succesvolle provinciale verkiezingen in 2019.

Internationale geestverwanten

Jansen brengt Baudet ook in contact met internationale geestverwanten. Zo regelde hij met zijn contacten bij de Nederlandse radicaal-rechtse jongerenbeweging Erkenbrand voor Baudet een afspraak met de Amerikaanse altright- en omvolkingsideoloog Jared Taylor. Ook haalt Jansen Dries van Langenhove van de Vlaams-nationalistische beweging Schild & Vrienden naar Nederland voor een FvD-zomerschool. Schild & Vrienden is in België omstreden vanwege racistische en antisemitische uitspraken op sociale media, net als bij JFvD nu.

Afgelopen weekend trad Jansen na de ophef over de extreemrechtse en antisemitische Whatsapp-uitspraken terug als voorzitter van de FvD-jongeren, vooralsnog tijdelijk. Baudet volgde maandagavond als beoogd lijsttrekker. Dat ook het extreemrechtse gedachtengoed nu uit Forum verdwijnt is niet aannemelijk.

Lees ook:

Thierry Baudet treedt terug als lijsttrekker en partijvoorzitter van Forum voor Democratie. De partijoprichter lijkt daarmee zijn machtspositie te verliezen, maar sluit een terugkeer in de Kamer niet uit.

Het vertrek Baudet stort Forum in chaos: is hij wel echt van het toneel verdwenen?

Het Forum voor Democratie van vóór maandagavond bestaat niet meer. Het is de uitkomst van een richtingenstrijd. Maar waarom heeft Baudet de radicale stap gezet?

Vorige week uitten voor het eerst veel partijgenoten openlijk kritiek op de aanpak van de FVD-top. Prominente senatoren en europarlementariërs van Forum voor Democratie eisten dat partijleider Thierry Baudet harder zou optreden tegen racisme en antisemitisme binnen jongerenclub JFVD.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden