Free Voice zwijgend op weg naar fusie

In afwachting van een fusie staat de helft van de medewerkers van Free Voice op straat. 'Er is hier op te grote voet geleefd.'

Bij Free Voice, de stichting die opkomt voor onafhankelijke journalistiek in ontwikkelingslanden, mogen medewerkers voorlopig niet met de pers praten. 'De reorganisatie? Daar kan ik niets over zeggen,' zegt een programmacoördinator. 'Ik moet je doorverwijzen naar onze directeur.'


Free Voice gaat fors bezuinigen: zeven van de dertien vaste medewerkers worden eind dit jaar ontslagen. 'Er is hier op te grote voet geleefd,' zegt Jan Bonjer, die op 1 april van dit jaar aantrad als interim-directeur.


In 2009 zijn de inkomsten van Free Voice bijna twee miljoen euro te hoog ingeschat. Onder leiding van de vorige directie zou ook het eigen vermogen te rooskleurig zijn ingeschat, zodat de jaarrekening nu moet worden gecorrigeerd.


Bonjer wijt de blunders aan het 'pionierskarakter' van de organisatie. 'Die jaarrekening is van voor mijn tijd. Het is de taak van de interim-directeur om de tering naar de nering te zetten.'


Buitenbeentje

Als de financiën op orde zijn en het personeelsbestand uitgedund, betekent dat het einde van Free Voice als zelfstandige organisatie. Per 1 januari 2011 willen ze fuseren met Press Now, dat eveneens opkomt voor journalisten in conflictgebieden en RNTC (Radio Nederland Training Centre), de afdeling van de Wereldomroep die cursussen verzorgt voor journalisten in ontwikkelingslanden.


'De afgelopen jaren zijn deze drie organisaties steeds verder naar elkaar toe gegroeid,' zegt Lem van Eupen, directeur van RNTC. 'Straks bieden wij samen het hele pakket dat journalisten in ontwikkelingslanden kunnen vragen. Van individuele trainingen tot advies op organisatieniveau.'


Press Now en RNTC werken al langer intensief samen. Ze zijn gehuisvest in hetzelfde gebouw en verzorgen het gezamenlijke project Radio Darfur. 'Binnen de Wereldomroep zijn wij nu al een buitenbeentje', zegt Van Eupen.


'We hebben een andere opdracht en worden niet uit de omroepbegroting bekostigd. Voor de fusie is het alleen noodzakelijk dat die scheiding nog iets groter wordt.'


De fusie brengt verder vooral financieel voordeel: één grote organisatie voor persvrijheid is aantrekkelijker voor Europese en internationale geldschieters dan drie kleinere spelers. Bonjer: 'Qua formaat blijven wij straks een piepje, maar wel een groter en slagvaardiger piepje.'


Vanwege bezuinigingen op ontwikkelingsgelden wordt het werven van fondsen bij private organisaties steeds belangrijker. Free Voice en Press Now zijn voor meer dan de helft van hun inkomsten afhankelijk van subsidie van het ministerie van Buitenlandse Zaken, maar het is de vraag of dat zo blijft.


Vijf ton subsidie

Op 1 november wordt bekend of Buitenlandse Zaken ook voor de komende vijf jaar nog subsidie verstrekt. Dan wordt ook duidelijk welke activiteiten de nieuwe organisatie zal aanbieden en in hoeverre de fusie gepaard zal gaan met verlies van banen.


Van Eupen: 'Allerlei scenario's zijn mogelijk. Het kan zijn dat Buitenlandse Zaken de gehele aanvraag toekent, wat onwaarschijnlijk lijkt. Het kan ook helemaal afgewezen worden. En het kan zijn dat we een percentage krijgen: 60, 70, 80 procent?'


Valt de subsidie van Buitenlandse Zaken weg, dan sneuvelt mogelijk ook een jaarlijkse subsidie van vijf ton van de Postcode Loterij aan Free Voice, omdat die maximaal eenderde van het totale budget wil bijleggen. Alleen RNTC, dat uit een ander potje wordt betaald, is in dat geval nog tot 2012 nog van overheidssubsidie verzekerd. Bonjer: 'Over dat scenario ga ik geen uitspraken doen. Ook dan geldt: met z'n drieën sta je sterker dan alleen.'


Drie kleine spelers voor vrije journalistiek

Free Voice is in 1986 opgericht door de Nederlandse Vereniging van Journalisten, het Genootschap van Hoofdredacteuren, de Nederlandse Dagbladpers en de Wereldomroep. Free Voice ondersteunt onafhankelijke journalistieke organisaties in ontwikkelingslanden. Bij Free Voice werken 20 personen, van wie 13 in vaste dienst.,Vorig jaar was er 5,4 miljoen euro te besteden.


Press Now is in 1993 opgericht door journalisten naar aanleiding van de oorlog in Joegoslavië. Vaker dan Free Voice zet Press Now zelf projecten op. De organisatie is actief in conflictgebieden en fragiele staten, vooral op de Kaukasus, Oost-Europa en in Azië. Press Now had vorig jaar 5,6 miljoen euro te besteden, vooral overheidssubsidie, en beschikt over 10 arbeidsplaatsen, plus negen extra voor het project Radio Darfur, dat ze samen met het RNTC ontwikkelden.


RNTC (Radio Nederland Training Centre) verzorgt namens de Wereldomroep cursussen voor journalisten uit ontwikkelingslanden, met name Afrika en Latijns-Amerika. In tegenstelling tot de Wereldomroep wordt RNTC betaald uit ontwikkelingsgelden van Buitenlandse Zaken.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden