Fraude met persoonsgebonden budget wordt amper bestraft

Justitie kan fraude met het persoonsgebonden budget (pgb) nauwelijks aanpakken via het strafrecht. Hoewel de afgelopen jaren veelvuldig zaken opdoken waarbij zorgaanbieders en bemiddelaars hun zakken vulden met zorggeld bedoeld voor psychisch zieken, gehandicapten en ouderen, is er in geen enkele grote zaak een veroordeling gevolgd.

Beeld anp

Met een pgb beheren cliënten zelf het budget waarmee zij zorg inkopen. Het kabinet gaat fors bezuinigen op deze regeling. Het systeem is fraudegevoelig, omdat veel patiënten de administratie uit handen geven en het voor bemiddelaars eenvoudig is een deel van het geld in eigen zak te steken. Ook berekenen zorgaanbieders veel te hoge tarieven of brengen ze zorguren in rekening die nooit zijn geleverd.

Soms gaat het OM niet tot vervolging over omdat bewijs ontbreekt. Andere rechtszaken slepen al jaren. Zo werden in 2008 vier Rotterdammers opgepakt die voor miljoenen gefraudeerd zouden hebben door zorgbudget aan te vragen voor allochtone ouderen. Zonder medeweten van de cliënt staken zij het geld in eigen zak. In die zaak is na drie jaar nog steeds geen inhoudelijke rechtszitting geweest. Dat geldt ook voor zes andere pgb-fraudezaken die het OM in behandeling heeft.

Moeizaam

De strafonderzoeken verlopen moeizaam, zegt officier van justitie Mirjam Mol, omdat je te maken hebt met kwetsbare mensen. 'Het is lastig betrouwbare getuigen te vinden. Probeer maar eens een ex-alcoholverslaafde te ondervragen over de uren zorg die hij kreeg. Misschien zegt hij: 'Mwah, ik zag dat meisje hier af en toe.' Maar hoe vaak per week? Hoeveel uur? Deze onderzoeken zijn een eindeloos gevlooi en gepier.'

Niettemin begint justitie nu een nieuwe zaak tegen twee leidinggevenden van een Haagse stichting, die voor 700 duizend euro aan pgb's achterover zouden hebben gedrukt. Het aanpakken van zorgfraude heeft prioriteit, aldus Mol. 'Het ondermijnt ons sociale stelsel als oplichters profiteren van geld dat bedoeld is voor mensen die ziek zijn.'

Ook zorgverzekeraars, die pgb's uitkeren aan cliënten, worstelen met de aanpak van fraude. Zij voeren de eerste controles uit en kunnen bij misstanden geld terugvorderen. Dat doen ze maar mondjesmaat: volgens de Nederlandse Zorgautoriteit is er in 2010 ruim 110 miljoen euro aan onterecht uitgekeerde pgb's niet teruggevorderd, terwijl dat wel had gemoeten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden