Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Fransie Timmermans geeft VVD en Forum het nakijken

PvdA’ers vieren feest in Millers in Den Haag, na de bekendmaking van de exitpolls van de Europese verkiezingen. Beeld Freek van den Bergh

Goedemiddag,

Trouwe PvdA’ers werden vanochtend heerlijk wakker. Na jaren van teleurstellingen kon hun partij eindelijk weer eens een overwinningsfeestje vieren. De succesvolle campagne van lijsttrekker Frans Timmermans heeft VVD en Forum behoorlijk laten schrikken: hun zorgvuldig geconstrueerde tweestrijd verliep heel anders dan gedacht.

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

VERKIEZINGEN: DE DAY AFTER
‘Derde hond’ Timmermans loopt weg met been...

‘Fran-sie Timmermans, la la la’, bezongen uitzinnige PvdA’ers gisteravond hun Europese voorman in het Haagse café Millers, waar de vloer kraakte onder zoveel blijdschap. Niets minder dan een ‘Frans Timmermans-effect’ had zich voltrokken: de Partij van de Arbeid was de grootste, voor het eerst sinds de gemeenteraadsverkiezingen van 2006. Zeker vijf Europese zetels lijkt de partij binnen te gaan slepen, en er zit mogelijk nog een zesde in het vat

Die verrassende zege  - de ogen waren toch vooral gericht op de strijd tussen Forum en VVD - heeft de PvdA inderdaad in grote mate aan Timmermans te danken. Opinieonderzoek van Ipsos laat zien dat voor 48 procent van de PvdA-kiezers het leiderschap van Timmermans de doorslag gaf. De Heerlenaar was ook verreweg de bekendste lijsttrekker; 10 procent van de VVD-stemmers dacht zelfs dat Timmermans bij hun kluppie hoorde. 

Verslaggever Frank Hendrickx maakte het feestje mee en concludeerde: die Timmermans kan voorlopig niet meer stuk. ‘Na donderdagavond weten de PvdA’ers dat een terugkeer als grote partij in een versplinterd landschap mogelijk is. Die druk zal Asscher gaan voelen. In Brussel zit voortaan een man die de PvdA tegen alle verwachtingen in weer de grootste heeft gemaakt. Zijn naam wordt zelfs gezongen: ‘Fran-sie Timmermans.’’

...Forum en VVD kunnen slechts toekijken...

Thierry Baudet van Forum voor Democratie (FvD) reageert op de voorlopige uitslag van de Europese verkiezingen. Beeld ANP

Zingen hoopten ze ook te kunnen doen bij Forum en VVD, maar voor de achterbannen van beide partijen zat er niets anders op dan toezien hoe Timmermans er vandoor ging met de feestvreugde. De kiezer trok zich weinig aan van de geconstrueerde tweestrijd tussen de twee rechtse concurrenten. De scores van VVD (4 zetels) en Forum (3 zetels) waren ook niet slecht te noemen, maar het gevoel dat er meer in had gezeten, overheerste.

Vooral de score van de partij van Thierry Baudet valt tegen na de eclatante winst bij de Statenverkiezingen. Tweede Kamerlid Theo Hiddema kon het gisteren nauwelijks geloven. ‘Zijn VVD en PvdA echt groter? Dat is volstrekt onverteerbaar.’ Sinds de verkiezingszege in maart is er echter een hoop gebeurd in de partij, van een dooretterende machtsstrijd tot relletjes over extreemrechtse video’s en hoogst controversiële essays.

De partij begeeft zich op het verkeerde pad, schrijft De Dagelijkse Standaard, toch niet het scherpste mes in de media-lade als het op Forum aankomt. ‘Als Forum voor Democratie een grote partij wil worden, moet het zich ook als een grote partij gaan gedragen’, hekelt de website Baudets gedrag. ‘Thierry, stop dus met al die geintjes waardoor velen zich toch niet helemáál prettig voelen bij FvD. Je doet er veel meer kwaad dan goed mee.’

...Terwijl SP en PVV moeten hopen op zeteltje

PVV-leider Geert Wilders brengt zijn stem uit in een stembureau in Den Haag. Beeld EPA

Intussen zouden Lilian Marijnissen en Geert Wilders willen dat ze de problemen van Baudet hadden. Hun SP en PVV dreigen niet één zetel te behouden in het Europees Parlement. Volgens Maurice de Hond, die tot in de nacht stemuitslagen van 750 stembureaus analyseerde, zijn de Partij voor de Dieren en 50Plus nog dichter bij een zetel. 

Met de onbekende Arnout Hoekstra als lijsttrekker wist de SP nauwelijks aandacht voor haar standpunten te krijgen. De attack ad tegen ‘Hans Brusselmans’ ontplofte in het eigen gezicht en verschillende lokale fracties spraken zich publiekelijk uit tegen de agressieve toon van de campagne. De druk op Marijnissen en partijvoorzitter Ron Meyer neemt toe. SP’ers zeggen niet snel het vertrouwen op in hun leiders, maar na twee grote nederlagen op rij snakt de partij naar nieuw elan.

De PVV zit in hetzelfde verdomhoekje. Bij de Statenverkiezingen presteerde de partij al ondermaats en gisteren moest Wilders opnieuw het hoofd buigen. Zijn partij lijkt niet op te kunnen boksen tegen de snelle opkomst van Forum. Tijd voor Wilders om op te stappen, concludeert PVV-senator Dannij van der Sluijs - al kan dat ook te maken hebben met de afwezigheid van zijn naam op de lijst van PVV-kandidaten voor de nieuwe senaat.

HET VERTREK VAN HARBERS
Vraagtekens rijzen rond aftreden VVD’er

Was de exit van Mark Harbers onvermijdelijk? Dinsdag stapte de staatssecretaris van Vreemdelingenzaken op nadat bleek dat hij de Kamer verkeerd had geïnformeerd over misdaad onder asielzoekers. Het AD schrijft dat in ieder geval weinig overblijft van de vrees dat ‘31 gevallen van moord en doodslag’ onder het tapijt zijn geveegd. In werkelijkheid pleegde in 2018 slechts één asielzoeker een ‘levensdelict’, en dat was ook nog uit zelfverdediging.

 De VVD’er vertrok wel erg haastig, concluderen Bram van Ojik (GroenLinks) en Joël Voordewind (ChristenUnie) bij BNR. Van Ojik: ‘Niemand die gezegd heeft: die staatssecretaris moet misschien wel aftreden.’ Ook Rutte zag Harbers’ vertrek niet aankomen. Op zijn wekelijkse persconferentie vertelde de premier vandaag dat hij pas dinsdagochtend werd ingelicht door zijn partijgenoot. ‘Maar ik respecteer zijn besluit.’

Na Harbers’ laatste debat stond de Kamer in de rij om de VVD’er een hand te geven. Beeld ANP

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden