Fransen zwelgen in hun Lewinsky-affaire

Applaus in de rechtszaal als Alfred Sirven woendagmiddag om half twee binnenstapt. Alsof Frankrijk een verloren zoon binnenhaalt. Een stevige hand voor de medeverdachte ex-minister Dumas, voor de ex-baas van Elf-Aquitaine le Floch, voor de beheerder van het Afrikaanse Elf-netwerk Tarallo....

Vier jaar lang heeft zij in afwezigheid van Sirven staande gehouden dat haar goedbelegde verhouding met minister Dumas door Elf-onderdirecteur Sirven werd aangestuurd. De tactiek van Dumas was een andere: hij hield vol het 'manusje-van-alles' Sirven nauwelijks te kennen. Ondanks tientallen afspraken in z'n agenda. Met de arrestatie van Sirven zijn de bordjes in één klap verhangen.

De sfeer in de zaal is die van een 'historisch proces', fluistert een radioverslaggever met een zweem van nostalgie in zijn microfoon. De zaal en de gangen in het Palais de Justice puilden al een uur voor aanvang uit. Sirven draagt een stemmig pak met blauwe das, nadat hij drie dagen lang heeft moeten rondlopen in het houthakkershemd waarin hij vrijdag in Manila was ingerekend.

De eigenlijke zitting duurt maar kort. De verdediging van Sirven krijgt tot 12 maart de tijd om zich in te werken, geen overbodige luxe voor een dossier van 50 duizend pagina's. Alfred Sirven blijft tot die datum opgesloten in de Santé-gevangenis. 'Want ik hoop daadwerkelijk antwoord te krijgen op mijn vragen', zegt de rechtbankpresidente, die een kwinkslag al drie weken niet uit de weg gaat. 'Ik zal antwoord geven', bast Sirven terug. We zullen zien. Bij zijn arrestatie in Manila heeft hij nog snel de chip van zijn mobiele telefoon kapotgekauwd en doorgeslikt. Daarop stonden de nummers van zijn contacten.

Wel publiceerde Le Parisien gistermiddag de lijst van tweehonderd telefoonnummers die de krant in Sirvens agenda had gevonden. Geen slecht adresboek. Christine Deviers-Joncour staat erin met zeven nummers. Maar ook een aantal directe lijnen naar het Elysée in de periode-Mitterrand. Bij één ervan staat 'JCM'- mogelijk zoon Jean-Christophe, ook al in opspraak. De vrienden van Chirac ontbreken evenmin.

Frankrijk geniet dag in dag uit met volle teugen van zijn eigen tegenhanger van de Lewinsky-affaire. Seks, geld, de hoogste kringen, en nu als kers op de taart de gevangen kroongetuige. Vanaf Sirvens landing op het militaire vliegveld van Villacoublay bij Versailles dinsdagavond, kan de televisie niet genoeg krijgen van de nachtelijke militaire kolonnes die met gillende sirenes rondrijden en waarin Alfred Sirven zich ergens moet bevinden.

We weten inmiddels dat hij in cel nummer 132 in de Santé-gevangenis zit. Dat is pal naast de frauderende directeur van het Franse kankerfonds Jacques Crozemarie. De oude oorlogsmisdadiger Maurice Papon vertoeft aan het einde van de gang. De cel bevindt zich in de VIP-vleugel van de gevangenis. Sirven mag elke dag een douche nemen, in plaats van de ene keer per week voor gewone gedetineerden.

De kranten besteden dagelijks drie, vier pagina's aan de hoofdpersoon van deze 'affaire d'état'. Sirven zou bij Elf tussen 1989 en 1993 aan de touwtjes van vele duistere transacties hebben getrokken. Een miljard gulden uit die periode ontbreekt in de boeken, Sirven zou daarvan de helft hebben rondgesmeerd. Hij zou namens Elf de scheiding van zijn eigen directeur hebben bekostigd, à raison van zes miljoen gulden.

Zeven miljoen commissie ging de deur uit bij de aankoop van een raffinaderij in Venezuela. Steekpenningen werden betaald in het Midden-Oosten, Angola, Congo-Brazzaville. Dan zijn er nog de bijna negentig miljoen gulden die naar de CDU-partijkas gingen, en de fictieve salarissen voor meer dan veertig 'persoonlijkheden', en de verkoop van de Thomson-fregatten aan Taiwan.

Allemaal op het conto van deze rondbuikige en gebruinde 74-jarige. Althans, dat wilden zijn medeverdachten tot nu toe doen geloven. Maar wat weten we écht van Alfred Sirven? Heel weinig. In de media is een serieus debat uitgebarsten over de uitspraak van zijn naam: Cir-veine, Cir-vain of Cir-vin? Het moet Cir-vain zijn, bevestigt 'Sir Alfred' zoals hij in Manila heette, in de rechtszaal.

Hij heeft er bij zijn arrestatie al fijntjes op gewezen dat Deviers-Joncour hem in haar boek La putain de la République (de hoer van de Republiek) blauwe ogen toeschrijft. Heel Frankrijk heeft inmiddels gezien dat Sirven bruine ogen heeft. Hijzelf mopperde dat 'Christine toch op z'n minst het boek had kunnen lezen dat ze in haar naam hebben opgepend'. Hijzelf is na de blauwe ogen opgehouden met lezen.

Ook heeft hij intussen ontkend ooit te hebben gezegd 'de Republiek twintig maal te kunnen laten ploffen' met zijn onthullingen. En hoe zit het met een andere krachtige uitspraak die Sirven tegenover het liefje van de minister zou hebben gedaan? 'Elf', moet hij hebben gezegd, 'is een flinke pan. Wij gaan er onze groentjes in koken, en jij krijgt je gouden lepel.' Hij heeft het nog niet ontkend. Volgende aflevering op 12 maart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.