'Fransen zijn voorlopig niet weg uit Mali'

De Franse interventie in Mali is voortvarend van start gegaan, maar zal langer duren dan verwacht. Het winnen van een guerrillaoorlog tegen jihadisten in de woestijn is meer dan het overvliegen van 750 militairen en een paar squadrons straaljagers, zegt Alex Vines, een vooraanstaand Britse veiligheidsexpert.

AMSTERDAM - Alex VinesBritse veiligheidsexpert


Het grootste probleem voor de Fransen en hun Malinese bondgenoten is dat ze het moeten opnemen tegen een geduchte vijand, aldus Vines, chef Afrika van Chatham House, de Britse denktank voor internationale zaken. 'Het gaat om enkele honderden strijders, goed bewapend met lichte wapens, vaak afkomstig uit de arsenalen van de voormalige Libische leider Kadhafi, goed getraind, sterk gemotiveerd en met hun terreinwagens zeer mobiel.'


De aantallen zijn niet indrukwekkend, erkent Vines. 'De Malinese rebellen zijn niet zo sterk als de Taliban, een belangrijk verschil met de strijd in Afghanistan. Maar het zeer moeilijke terrein werkt in hun voordeel. Kleine, mobiele, goed gecamoufleerde groepjes rebellen zijn in de woestijn zelfs met spionagesatellieten en onbemande vliegtuigjes lastig op te sporen. Het zal voor de Fransen een hele toer worden het gebied onder controle te krijgen.'


Met luchtaanvallen alleen lukt het niet. Dat liet de eerste tegenaanval van de rebellen al zien. Ze rukten maandag brutaal op naar Diabaly en zouden de stad hebben ingenomen. De Fransen hebben naast hun Mirage- en Rafale-straaljagers ook grondtroepen nodig, met pantservoertuigen en artillerie.


Daarom wordt de troepenmacht uitgebreid van 750 naar 2.500 man, meldden dinsdag bronnen in Parijs. En over een week, liet president Hollande vanuit Abu Dhabi weten, arriveert de aangekondigde interventiemacht van de Afrikaanse Unie, 3.300 militairen uit Togo, Niger, Nigeria en Senegal, onder bevel van een Nigeriaanse generaal.


De snelle interventie zal zich ontpoppen tot een langdurige affaire, denkt Vines. De Fransen blijven volgens hem zeker tot eind 2013 en zullen waarschijnlijk ook daarna op de achtergrond een rol blijven spelen. 'We zullen een hybride samenspel zien tussen interventiemachten van de Verenigde Naties en de Afrikaanse Unie.'


De duur van de interventie is op dit moment voor de Fransen niet het belangrijkste probleem, zegt Vines. 'Het dilemma is: moeten ze een bufferzone creëren om Zuid-Mali en de hoofdstad Bamako te beschermen of moeten ze doorstoten naar Noord-Mali, de uitvalsbasis van de opstandelingen?'


Dat laatste zou volgens Vines de beste optie zijn, maar lijkt op korte termijn onhaalbaar. 'Over zes weken begint de regentijd en wordt het terrein voor grondtroepen onbegaanbaar. Bovendien is het Malinese leger slecht getraind en uitgerust en hebben de Afrikaanse interventietroepen geen ervaring met vechten in de woestijn. Die moet je opleiden en dat kost tijd.'


Het is dus onverstandig nu door te stoten. Daar komt bij dat er in Mali in april verkiezingen zijn. Een nieuwe regering kan een aanval meer legitimatie verlenen. 'Zo kom je uit op het oorspronkelijke plan van de Fransen om in september of oktober in actie te komen. Daar hebben ze ook steeds op gekoerst, maar toen de rebellen vorige week in de aanval gingen, hadden ze geen andere keus dan in te grijpen.'


Eén belangrijke voorwaarde voor succes lijkt al wel te zijn vervuld: de medewerking van buurland Algerije. Algerije was altijd zeer kritisch over een interventie in Mali, maar lijkt nu schoorvoetend over de streep. Algiers heeft Frankrijk toegestaan het Algerijnse luchtruim te gebruiken en de grens met Mali gesloten om te voorkomen dat jihadisten straks op Algerijns grondgebied hun toevlucht zoeken.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden