Fransen eren Mitterrand op 'zijn' Bastille-plein

Het regende gisteravond op het Parijse Bastille-plein, waar tienduizenden Fransen urenlang in stilte bijeendromden voor een laatste eerbetoon aan hun overleden oud-president François Mitterrand....

SJOERD VENEMA

Van onze correspondent

Sjoerd Venema

PARIJS

De vreugdetranen van toen hadden nu plaatsgemaakt voor verdriet. Op het plein was een enorme, tien bij veertien meter grote, zwart-wit foto van Mitterrand opgesteld. Een opname uit zijn laatste presidentscampagne in 1988, waarop Mitterrand een afscheidsgebaar maakt. De stapel rode rozen aan de voet van het portret groeide gestaag.

In een cirkel rond het plein hingen nog een tiental kleinere portretten. Bij de verschillende condoléanceregisters stonden mensen in lange rijen uren te wachten, een rode roos in de hand.

Onder de aanwezigen waren zijn vrouw Danielle, familieleden en alle socialistische premiers van Mitterrands regeringen: Pierre Mauroy, Laurent Fabius, Edith Cresson en zelfs de verloren zoon Michel Rocard.

De indrukwekkende stilte op het plein waar Mitterrand zijn 'volksopera' liet bouwen, werd slechts doorbroken door gedragen muziek. Klassieke werken zoals het Adagietto uit de Vijfde symphonie van Mahler, als verwijzing naar het door Mitterrand geliefde Venetië. Maar ook een door merg en been snijdend Hebreeuws lied.

Er stond opvallend veel jeugd op het plein. De Génération Mitterrand worden ze genoemd, jongeren die zijn opgegroeid tijdens de veertien jaar dat Mitterrand president was. 'Een politicus van dit formaat krijgen we niet snel meer terug', zei een 24-jarige HTS-student, die in 1981 als negenjarige aan de hand van zijn ouders het overwinningsfeest had meegemaakt.

Mitterrand betekende voor hem de strijd tegen de sociale ongelijkheid en voor de rechten van alle minderheden. Dat een belangrijk deel van zijn Génération Mitterrand bij de laatste verkiezingen op de rechtse Chirac heeft gestemd, noemde hij onbegrijpelijk: 'Ze vallen niet in dezelfde categorie. Mitterrand schafte als eerste politieke daad symbolisch de doodstraf af. Chiracs eerste beslissing was het hervatten van de kernproeven. Dat zegt alles.'

Aan het eind van de plechtigheid klonken drie fragmenten uit toespraken van Mitterrand. Een deel uit de verkiezingsrede in 1988, waar de gigantische foto was gemaakt. Zijn afscheidswoorden tot de socialisten op de laatste dag van zijn presidentsschap. En zijn laatste nieuwjaarsboodschap voor 1995, waarin hij profetisch beloofde dat hij bij de volgende nieuwjaarswensen 'van waar dan ook' op de Fransen zou blijven toezien.

Tenslotte zong de sopraan Barbara Hendricks begeleid door een accordeonist op de trappen van de opera het socialistische lijflied Le temps des cérises. Na een lange, gedragen stilte ging de menigte langzaam en zwijgend uiteen.

Voor de begrafenis vandaag is in Frankrijk een dag van nationale rouw afgekondigd. Het stoffelijk overschot van Mitterrand is vanochtend per militair vliegtuig van Parijs via de luchtmachtbasis in Cognac overgebracht naar zijn nabij gelegen geboortedorp Jarnac. Daar zal Mitterrand na een korte dienst in de dorpskerk worden bijgezet in het familiegraf. De plechtigheid zal in strikt besloten kring plaatsvinden.

Tegelijk met de 'intieme' begrafenis, zal in de Parijse kathedraal Notre Dame om elf uur een plechtige requiem-mis worden opgedragen. Behalve alle Franse politieke kopstukken zullen daarbij een vijftigtal buitenlandse staatshoofden en regeringsleiders aanwezig zijn. Vice-president Al Gore vertegenwoordigt de Verenigde Staten, maar de Russische president Jeltsin wordt persoonlijk verwacht. Net als de Duitse bondskanselier Helmut Kohl en de Britse premier John Major. Namens Nederland zullen koningin Beatrix, premier Kok en oud-premier Lubbers aanwezig zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden