Fransen bespeuren gebrek aan inzet bij bondgenoten; Parijs bitter teleurgesteld in WEU

Frankrijk verwacht weinig meer van de hervormingen van de 'nieuwe' NAVO. Minister van Buitenlandse Zaken Hubert Védrine onderstreepte dinsdag tijdens het najaarsberaad van de West-Europese Unie dat de hervorming van de NAVO 'van beperkte omvang' zou blijven....

Van onze verslaggever

Jos Klaassen

ERFURT

De Franse minister wil dat Europa de capaciteit verwerft om 'autonoom' te kunnen optreden in geval van een crisis.

Védrines woordvoerder legde later uit dat Parijs de indruk heeft gekregen dat 'sommige landen' de West-Europese Unie (de gewapende arm van de Europese Unie) tegenwerken. Als voorbeeld noemde hij de weigering van een aantal lidstaten om in Zaïre (nu weer Congo gedoopt) een gewapende 'humanitaire interventie' te ondernemen.

Minister Védrine noemde zelf de interventie van onder andere Italië en Frankrijk in Albanië. 'Dat was nou een operatie die gemakkelijk onder WEU-vlag had kunnen worden uitgevoerd. Wij kennen de redenen.' Feit was dat slechts weinig landen van de Europese Unie ervoor voelden om zich militair te engageren in Albanië, dat op de rand van een burgeroorlog zweefde.

Deze ervaringen én de bittere teleurstelling over de vrijwel onaantastbare macht van de Verenigde Staten in de NAVO hebben Parijs uit de aanvankelijke euforie over 'de nieuwe NAVO', waarin de Europese defensie-identiteit eindelijk tot haar recht zou komen, gehaald. Vandaar nu hernieuwde pleidooien voor een krachtiger WEU.

De teleurstelling bij de Fransen is zo groot dat Védrine in Erfurt zijn angst kenbaar maakte dat sommige landen in 1998 uit de WEU gaan stappen. Volgend jaar wordt het Verdrag van Brussel, waarbij de WEU werd opgericht, 50 jaar oud. Het verdrag geeft de partners op dat moment de kans om - met een opzegtermijn van één jaar - de Europese alliantie te verlaten.

Het misbaar van Védrine bevreemdde menig waarnemer op het WEU-beraad. Want in geen van de speeches die in Erfurt zijn afgestoken, werd gerept over een mogelijk vertrek uit de Europese defensie-organisatie.

Zo deed minister van Defensie Joris Voorhoeve de Franse angst met schouderophalen af. 'De Fransen veranderen van mening als de seizoenen. Nu leggen ze weer de nadruk op het belang van de WEU, straks bedenken ze zich en zien opnieuw de NAVO als de belangrijkste organisatie.'

Védrines klaagzang komt uitgerekend op een ogenblik dat de West-Europese Unie institutioneel weer een stap vooruit maakt. In Erfurt werd besloten de organisatie uit te rusten met een eigen Militair Comité, zoals ook de NAVO er een heeft. Algemeen was verwacht dat een Franse generaal de voorzitter van het Militair Comité van de WEU zou worden.

In de NAVO maken de Fransen geen kans, omdat zij niet in de gezamenlijke militaire structuur van de alliantie willen zitten. Wel is een Franse militair lid van het Militair Comité van de NAVO, maar die zit er eerder om politieke dan om militaire redenen.

De WEU-ministers besloten gisteren echter dat het voorzitterschap van het WEU-comité elke zes maanden gaat rouleren. Het land, dat straks (voor zes maanden) de Europese Unie voorzit, wordt ook voorzitter van de WEU en tegelijkertijd voorzitter van het Militair Comité.

Een NAVO-diplomaat betreurde dat de WEU deze regeling heeft gekozen. Hij had liever een Fransman als voorzitter van de Militair Comité van de WEU gezien. Omdat deze WEU-man geacht wordt regelmatig contact te houden met de NAVO-man, zou 'Frankrijk bij de les gehouden worden'.

Het Franse pessimisme kán te maken hebben met het nee van WEU-landen als Engeland, Groot-Brittannië, Duitsland en Nederland tegen een Frans initiatief om elke Europese militaire interventie voortaan onder WEU-vlag te ondernemen. Landen die zich niet willen engageren, zouden de welwillenden hun gang moeten laten gaan. 'Constructieve onthouding' heet zoiets. Het plan zou wellicht de deur openen voor te eigenmachtig Frans optreden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden