AnalyseAir France-KLM

Franse vakbonden hebben een nieuwe vijand ontdekt: de regering-Macron

Nadat de stakingen bij KLM-partner Air France met een salarisverhoging als inzet kort voor het weekeinde leidden tot het opstappen van topman Jean-Marc Janaillac, hebben de Franse vakbonden een nieuwe vijand ontdekt.

Een KLM-vliegtuig rijdt over de Schiphol Tunnel met de snelweg A4, richting luchthaven Schiphol. Bij KLM wordt zorgelijk gekeken naar de stakingsacties bij Air France. Beeld ANP
Een KLM-vliegtuig rijdt over de Schiphol Tunnel met de snelweg A4, richting luchthaven Schiphol. Bij KLM wordt zorgelijk gekeken naar de stakingsacties bij Air France.Beeld ANP

De meest radicalen onder hen richten sinds gisteren hun pijlen op de regering-Macron die, bij monde van minister van Financiën en Economische Zaken Bruno le Maire, aankondigde dat de Franse staat Air France-KLM op geen enkele manier financieel gaat steunen. Ook niet als de financiële schade als gevolg van de stakingen, die vandaag de vijftiende dag ingaan, veel verder oploopt dan de huidige ruim 300 miljoen euro.

‘We hebben ook geen steun van de staat nodig. Air France heeft de afgelopen 25 jaar niet één cent van de staat gekregen’, reageerde stakingsleider Philippe Evain maandag voor radiozender France Inter. Hij voegde daaraan toe: ‘Misschien is Bruno le Maire niet helemaal op de hoogte van het Air France-dossier.’

Schade

Dat dossier staat, tot ergernis van partner KLM, vol met financiële schade als gevolg van stakingsacties. Air France is het werkterrein van tien Franse vakbonden en ditmaal is het vooral Evian’s pilotenbond SNPL die voet bij stuk houdt en 5 procent loonsverhoging voor dit jaar eist. Volgens Evain genieten de Air France-piloten ‘het meest kwetsbare salaris’ van alle werknemers van het bedrijf.

Alleen al die uitlating geeft aan dat de vijftiger Evain, sinds eind 2014 de baas van SNPL (de enige van de drie pilotenvakbonden die gerechtigd is cao-akkoorden af te sluiten), de provocatie en confrontatie niet schuwt. Zijn bijnaam is dan ook ‘Lider Máximo’, vrij naar het Spaanse begrip waarmee doorgaans revolutionairen zoals Fidel Castro werden en worden aangeduid.

Ook na het opstappen van topman Janaillac, afgelopen vrijdag en betreurd door Evain en andere stakingsleiders, zetten de vakbonden hun acties gewoon door. Hoeveel die ook kosten. De schade bedraagt nu, als gezegd, ruim 300 miljoen euro.

Air France-KLM boekte vorig jaar voor het eerst in lange tijd een aardige winst: 500 miljoen euro. Houden de vakbonden vast aan hun looneis, vijf procent over dit jaar, gemiddeld over de komende drie jaar vier procent, dan zou dat alles bij elkaar Air France-KLM ruwweg die 500 miljoen kosten.

De Franse staat heeft 14 procent van de aandelen van het luchtvaartconcern in bezit, maar mocht Air France door de almaar aanhoudende onrust bij de Franse tak financieel diep in het moeras zakken, dan springt in ieder geval deze aandeelhouder niet bij. Hoewel de staat dat, onder voorwaarden, wel zou kunnen doen zonder Europese regels over staatssteun te overtreden.

Woede

Minister van Financiën en Economische Zaken Le Maire wekte gisteren dan wel de woede van Evain en andere vakbondsleiders, of de minister in het uiterste geval zijn dreigement waarmaakt is maar de vraag. Ook onder president Macron, liberaal die de markt zijn gang wil laten gaan en wil moderniseren, is de Franse regering afgelopen jaar herhaaldelijk tot staatssteun dan wel nationalisatie van bedrijven overgegaan. Macron was nog maar amper president toen de staat een scheepswerf in Saint-Nazaire overnam omdat die in Italiaanse dreigde te vallen.

Terwijl van Nederlandse kant, door KLM, vakbonden en andere betrokkenen, steeds zorgelijker wordt gekeken naar de gevolgen van de stakingsacties bij Air France, zijn ook in Frankrijk niet alle vakbondsleden het eens met de koers. ‘Evain is een radicaal die, als we niet oppassen, het concern laat ontploffen’, zegt een piloot die anoniem wil blijven.

Deze piloot is wel lid van SNPL-vakbondsraad die eind dit jaar beslist over eventuele herbenoeming van Evain. Van de overige negen vakbonden die bij het loonconflict zijn betrokken, geldt de grootste, de CGT (grondpersoneel), als de andere radicale. Ook die bond maakte gisteren duidelijk dat er nu twee vijanden zijn: de leiding van het Frans-Nederlandse luchtvaartbedrijf en de Franse regering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden