Franse Socialisten eensgezind tegen Sarkozy

Parijs Met ongekende eensgezindheid hebben de Franse socialisten zondagavond hun zomeruniversiteit afgesloten...

Van onze correspondent Ariejan Korteweg

Dat Ségolène Royal, Martine Aubry, Laurent Fabius, François Hollande, Bertrand Delanoë en andere verdedigers van het linkse erfgoed applaudisseerden voor elkaars toespraken en zelfs samen op de foto wilden – het was nog nooit vertoond. En dat voor een partij die minder dan twee jaar terug vrijwel dood werd verklaard.

De zomeruniversiteit, traditiegetrouw in de zonnige havenstad La Rochelle gehouden, is een soort partijcongres met open boord of in zomerjurk. Een jaar geleden nog was het er oorlog tussen Ségolène Royal en Martine Aubry, de amazones van de Parti Socialiste (PS). Royal verliet toen meteen na haar eigen toespraak de vergaderzaal; ze gaf de voorkeur aan een boerenmarkt.

Applaus en venijn
Dit keer was alles anders: de dames maakten zij aan zij hun entree, luisterden aandachtig naar elkaars voordrachten – Royal mocht als presidente van de regio de studiedagen openen, Aubry hield als partijleidster het slotbetoog – en ze gunden elkaar zelfs een applaus. Aan het zeer gedoseerde klappen van Royal viel af te lezen dat nog niet alle venijn de wereld uit is.

‘Goed te zien dat de PS zich zo eensgezind voordoet’, ironiseerde Jean-Luc Menechon, die de partij vorig jaar de rug toekeerde om zijn eigen Parti de Gauche (Linkse Partij) te beginnen. ‘Maar ik heb niet goed begrepen waarover ze het eens zijn.’

Daarmee doet hij zijn voormalige partijgenoten tekort. De socialisten vinden elkaar namelijk in een bijna tastbare afkeer van Nicolas Sarkozy en zijn regering. Zowel Aubry als Royal gebruikten woorden als ‘onaanvaardbaar’, ‘weerzinwekkend’ en ‘onverantwoordelijk. ‘De republiek is bezoedeld’, zei Aubry, verwijzend naar de uitzettingen van zigeuners en naar de toespraak in Grenoble waar de president een verband legde tussen afkomst en criminaliteit. ‘Deze zomer is de zomer van de schaamte voor ons land. ‘Grenoble’ is een president van de republiek onwaardig.’

Benoît Hamon, woordvoerder van de partij, ging een dag later nog wat verder. Voor hem is er geen verschil tussen het regeringsbeleid en de uitspraken van Marine le Pen, vice-presidente van het extreem-rechtse Front National, die een direct verband legt tussen onveiligheid en immigratie.

De gemeenschappelijke vijand Sarkozy heeft de socialisten hun onderlinge geschillen terzijde doen schuiven, zij het wellicht tijdelijk. In de partijtop staan hardliners als Aubry en Fabius, die macht naar de staat willen trekken, naast links-liberalen als Hollande en Manuel Valls, die meer op marktwerking vertrouwen. Daartussendoor beweegt zich Royal – die tot geen van de kampen behoort, maar vaak een humanistisch-ecologische invalshoek kiest.

De zwakte van de regering-Sarkozy, geleid door een president die onverminderd slecht scoort in de peilingen, geeft de PS een tastbaar doel: de presidentsverkiezingen van 2012. De socialisten waren de grote winnaars van de gemeentelijke verkiezingen van 2009 en de regionale verkiezingen van dit jaar. Waarom zou er niet weer, na twintig jaar, een socialist in het Élysée kunnen komen?

Dat vereist een grote eensgezindheid van links Frankrijk. De PS heeft vorig jaar al afgesproken naar Amerikaans voorbeeld met primaries te willen werken – een interne voorronde om de socialistische kandidaat te kiezen. Tijdens de studiedagen is afgesproken dat gegadigden zich uiterlijk juni volgend jaar moeten melden.

Die voorronde wordt de werkelijke vuurproef voor de socialistische eensgezindheid. Volgens opiniepeilingen zou Aubry het in presidentsverkiezingen met succes kunnen opnemen tegen Sarkozy. Maar de bij de kiezers veruit geliefdste linkse kandidaat is Dominique Strauss-Kahn, sinds twee jaar voorzitter van het IMF.

Kandidatuur
DSK, zoals de Fransen hem noemen, was niet in La Rochelle, en heeft ook niet over een kandidatuur gespeculeerd. Toch lag zijn slagschaduw over de zomeruniversiteit. Besluit DSK een gooi naar het presidentschap te doen, dan trekken andere linkse kandidaten zich terug. Zo niet, dan wordt de interne strijd open, wellicht bloedig.

Werden er, buiten alle partijpolitiek, nog concrete voorstellen gedaan door de socialisten? Royal hamerde erop, het onderwerp veiligheid niet aan de rechtse coalitie over te laten. Aubry wil ‘een ander Frankrijk’ met de terugkeer van wijkagenten, meer aandacht voor zorg, en duurzame steden, dit alles te bekostigen met ‘een belastingrevolutie’.

Ter rechterzijde werd schamper gereageerd op de verwijten van links. ‘Mevrouw Aubry die Nicolas Sarkozy de les leest, dat is de afgedropen trainer Domenech die vigerend bondscoach Laurent Blanc uitlegt hoe hij de volgende wedstrijd van het Franse team moet winnen’, vond minister Christian Estrosi.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden