Nieuws Gele hesjes

Franse regering zet leger in bij demonstratie gele hesjes

De Franse president Macron zet een verregaande stap om een nieuwe geweldsuitbarsting van radicale gele hesjes en black bloc-demonstranten zaterdag te voorkomen. Voor het eerst in meer dan zeventig jaar wordt een legeronderdeel de straat op gestuurd bij betogingen. In Parijs zal de antiterrorisme-eenheid van het Franse leger ‘strategische plekken’ als het Élysée verdedigen.

De Franse oproerpolitie arresteert een demonstrant bij de gelehesjesprotesten op 16 maart in Parijs. Beeld REUTERS/Philippe Wojazer

De maatregel is naar verluidt door Macron zelf verordonneerd. Het is de nieuwste wending in de voortdurende wedloop tussen gewelddadige actievoerders en de Franse regering, die almaar extremere maatregelen neemt. 

Afgelopen zaterdag liep de ordehandhaving in Parijs uit op een echec. Tientallen winkels, kiosken en restaurants werden vernield. Die escalatie was volgens minister van Binnenlandse Zaken Christophe Castaner deels het gevolg van de ‘veranderde doctrine’ van de Parijse politietop, die agenten in weerwil van de orders van het ministerie had opgedragen ‘gematigder’ om te gaan met het gebruik van rubberkogelgeweren. Die controversiële wapens leidden de afgelopen maanden tot veel ernstige verwondingen.

Maar volgens de Franse regering zijn de rubberkogels noodzakelijk voor de bestrijding van het geweld en vandalisme in de marge van de gelehesjesprotesten. Castaner vond het aangepaste beleid dan ook een ‘ernstige fout’ van de Parijse politiechef Michel Delpuech, die werd ontslagen. In één moeite door kondigde de regering een pakket maatregelen aan. Demonstratieverboden op risicolocaties als de Champs-Élysées, preventieve arrestaties van betogers in de buurt van die risicozones, en het gebruik van drones en dna-spray.

Zo krijgen de ordetroepen almaar meer middelen tot hun beschikking. Pantservoertuigen en waterkanonnen zijn zaterdags bijkans een vertrouwd gezicht geworden op de Parijse boulevards. Agenten zijn bewapend met wapenstokken, rubbergeweren, traangas en flitsgranaten – die een afschrikwekkende knal veroorzaken.

Maar voor de regering is het niet genoeg. In een ultieme poging het geweld te keren heeft president Macron besloten komende zaterdag militairen in te zetten van antiterrorisme-eenheid Opération Sentinelle. Die eenheid werd na de terreuraanvallen van 2015 opgericht om Frankrijk te behoeden voor nieuwe aanslagen op eigen bodem. Met meer dan 7.000 soldaten is het de grootste militaire operatie op Frans grondgebied sinds de Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog.

‘We kunnen een kleine gewelddadige minderheid niet ons land laten ruïneren, en het imago van Frankrijk in het buitenland laten beschadigen’, zei kabinetswoordvoerder Benjamin Griveaux. De militairen moeten regeringsgebouwen en andere strategische locaties verdedigen, zodat politiemensen zich kunnen richten op ordehandhaving en arrestaties van geweldplegers. Directe confrontaties tussen betogers en militairen zijn uitdrukkelijk niet de bedoeling, bezwoer Griveaux.

Critici wijzen op het onvoorspelbare verloop van de protesten. Wat als het de zwart-gele mix van radicale hesjes en black-bloc-activisten lukt om door te dringen tot een linie zwaarbewapende soldaten die zijn opgeleid om terroristen te elimineren? En is de inzet van het leger bij een demonstratie niet een bevestiging van de claim van veel geel- en zwartgeklede betogers, die vinden dat de Franse regering excessief geweld gebruikt tegen de eigen bevolking?

De laatste keer dat Franse militairen optraden bij een binnenlandse betoging was tijdens de mijnwerkersstakingen in 1948. Toen, aan het begin van de Koude Oorlog, vreesde de regering voor een communistische revolte. Bij de confrontaties tussen ordetroepen en stakers kwamen destijds zes mensen om het leven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden