Franse regering treedt keihard op tegen zigeuners

Links mag dan aan de macht zijn in Frankrijk, voor de zigeuners verandert er weinig; het beleid is nog steeds ontruimen en uitzetten. 'Dit is erger dan onder Sarkozy.'

PARIJS - In Saint-Priest, een voorstad van Lyon, is dinsdagochtend door de politie een illegaal kampement van ongeveer 180 zigeuners ontruimd. Die bivakkeerden al enkele maanden op het terrein, dat eigendom is van een bedrijf. Sinds begin augustus is in Frankrijk een tiental zigeunerkampen ontruimd.


De regering voert bij alle ontruimingen dezelfde motivatie aan. 'De kampen vormen een gevaar voor de volksgezondheid', oordeelt minister van Binnenlandse Zaken Manuel Valls. 'Ze zijn bovendien een schande voor Frankrijk en de waarden waar het land voor staat.' Valls noemt de kampen gevaarlijk, 'zowel voor de bewoners als voor de omwonenden'.


Maandagochtend werd een kampement in Evry ontruimd, waar Valls tot voor kort burgemeester was. Eerder werden zigeuners uit hun caravan op een terrein bij Lille verjaagd, waar ze al twee jaar woonden. Ook bij Marseille en Parijs werden kampen ontruimd.


Voor de verjaagde zigeuners is doorgaans geen duurzame opvang beschikbaar. 'Dat moet van geval tot geval worden geregeld', zei een regeringswoordvoerder eerder deze week. Een groep van dertig zigeuners uit de buurt van Lille bivakkeert nu in tentjes op het grasveld om de kerk van Villeneuve d'Asq, niet ver van Lille. Hulporganisatie spraken er schande van dat voor hun dieren - vooral paarden en honden - wel onderdak was geregeld.


De zigeuners vormen een gevoelig dossier voor de regering-Ayrault. Nicolas Sarkozy oogstte als president twee jaar geleden een storm van kritiek toen hij zei alle illegale zigeunerkampen te willen ontmantelen en illegale bewoners terug te zullen sturen naar hun land van herkomst - doorgaans Roemenië of Bulgarije. 'De kampen zijn bronnen van criminaliteit', verklaarde Sarkozy.


Kritiek kwam er van de Europese Unie, het Europese Gerechtshof dreigde met boetes en eurocommissaris voor Justitie Viviane Reding trok een vergelijking met de Tweede Wereldoorlog. Maar ook de linkse oppositie in eigen land sprak schande van de maatregelen van Sarkozy.


Inmiddels zijn de rollen omgedraaid: links is aan de macht, François Hollande is president. Maar voor de zigeuners verandert er weinig; het beleid is nog steeds ontruimen en uitzetten. 'Dit is erger dan onder Sarkozy', zei een militant van de Ligue des Droits de l'Homme dinsdagochtend in Saint-Priest. 'De regering houdt zich niet aan de beloften die Hollande tijdens de verkiezingscampagne deed.'


Martine Aubry, voorzitter van de Parti Socialiste én burgemeester van Lille, had al laten weten ongelukkig te zijn met de uitzettingen in haar regio. Ook les Verts, de ecologische coalitiepartner van de socialisten, distantieerde zich van de aanpak van Valls. 'Door families op straat te zetten wordt het probleem alleen maar verplaatst', reageerde partijleider en minister Cécile Duflot.


Volgens schattingen van Amnesty International telt Frankrijk niet meer dan 15 duizend Roma's. Ongeveer de helft van hen leeft in Parijs en directe omgeving. Volgens cijfers van de politie is in en rond de Franse hoofdstad is sprake van een snelle stijging van het aandeel van zigeuners in de kleine criminaliteit, zoals straatroof.


Daarnaast worden in Frankrijk manouches, gitanes, tziganes en gens de voyage onderscheiden, die allen een min of meer ambulant leven leiden. Al met al zou het gaan om enkele honderdduizenden mensen, van wie het merendeel de Franse nationaliteit heeft.


Vorige week besloot de regering de mogelijkheden voor zigeuners om te werken te verruimen, door meer soorten werk voor hen open te stellen en de belastingheffing voor werkgevers te versoepelen. De huisvesting zou per geval moeten worden geregeld.


De rechtse oppositie vindt bij monde van UMP-leider Jean-François Copé dat hiermee de bevolking voor de gek wordt gehouden. 'Er wordt gesproken van herhuisvesting, van banen. Zeg me eens waar die te vinden zouden zijn.' Copé vindt dat illegale immigratie koste wat kost moet worden bestreden om zo de integratie van officiële immigranten te bevorderen.


Minister Valls zegt alleen kampen te laten ontruimen als daar een gerechtelijk bevel aan ten grondslag ligt. Aanhoudende klachten van omwonenden of een gemeentelijk bestemmingsplan waarbij het terrein van het kampement in het geding is, zijn doorgaans de aanleiding voor het starten van een ontruimingsprocedure.


Valls, die tot de rechtervleugel van de Parti Socialiste behoort, heeft zich in zijn eerste drie maanden als minister van Binnenlandse Zaken laten kennen als een man van recht en orde. Die harde lijn valt bij de linkse achterban kennelijk in goede aarde.


Bij de partijdagen in La Rochelle kreeg Valls afgelopen weekeinde de handen op elkaar met een betoog waarin hij 'de wet van de jungle' een halt toeriep en zei niet te geloven in de slogans 'ja tegen veiligheid, maar eerst werkgelegenheid' en 'ja tegen veiligheid maar eerst preventie'.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden