Franse regering haalt streep door nieuw vliegveld in Nantes en sluit daarmee een politiek hoofdpijndossier

De Franse regering ziet af van de aanleg van een omstreden vliegveld in Notre-Dame-des-Landes bij Nantes.

Activisten vieren de beslissing van de Franse regering om een streep te halen door Notre-Dames-des-Landes. Beeld afp

Het beoogde terrein voor de luchthaven wordt al jaren bezet door linkse activisten die er een eigen vrijstaat hebben gevormd. Hoewel de luchthaven niet doorgaat, zal de vrijstaat worden ontmanteld, kondigde premier Edouard Philippe aan. De activisten krijgen 'tot de lente' de tijd om het gebied te ontruimen.

Megalomaan project

Nu de regering een streep haalt door Notre-Dames-des-Landes, zal het bestaande vliegveld van Nantes worden gemoderniseerd, aldus Philippe. Politici uit het Westen van Frankrijk reageerden woedend op het besluit van de regering. Notre-Dame-des-Landes werd door alle grote politieke partijen gesteund. Zij geloofden dat een nieuw vliegveld noodzakelijk was voor de economische ontwikkeling van de regio. Ook zou het bestaande vliegveld te veel geluidsoverlast in de stad Nantes veroorzaken. Bij een referendum in 2016, uitgeschreven door de toenmalige president Hollande, stemde 55 procent van de burgers van Nantes en omgeving voor de aanleg van Notre-Dame-des-Landes. 'Verraad' en 'een ontkenning van de democratie', noemde burgemeester Rolland van Nantes het afblazen van de luchthaven.

Tegenover de politici bevonden zich niet alleen linkse activisten, maar ook natuurorganisaties en burgers die Notre-Dame-des-Landes als een megalomaan project was van ambitieuze regionale bestuurders beschouwden. Het Wereldnatuurfonds noemde het besluit van de Franse regering 'een keerpunt, het einde van ontwikkelingsmodellen uit het verleden'.

Macron

Met het afblazen van Notre-Dame-des-Landes komt een einde aan een saga die al vijftig jaar duurt. De eerste plannen dateren uit de jaren zestig, toen Nantes een 'Rotterdam van de lucht wilde worden', met een luchthaven die de supersonische Concorde zou kunnen ontvangen. In 2000 besloot de socialistische regering-Jospin definitief tot de aanleg van Notre-Dame-des-Landes. In 2009 nodigden lokale boeren activisten uit om de onteigende boerderijen te bezetten. Ze onstond een 'zad' - zône à défendre, zone om te verdedigen - van tien bij twee kilometer waar enkele honderden krakers en activisten een antikapitalistisch samenlevingsexperiment vormgaven.

Notre-Dame-des-Landes groeide uit tot een politiek hoofdpijndossier. Ook president Macron stond voor een dilemma. Enerzijds was het besluit een nieuw vliegveld aan te leggen democratisch genomen en kon hij de 'zadisten' moeilijk hun zin geven. Anderzijds was de twijfel over Notre-Dame-des-Landes steeds meer gegroeid. Had de regio Nantes werkelijk zo'n groot en duur nieuw vliegveld nodig? Ook de experts die de kwestie afgelopen najaar onderzochten, in opdracht van Macron, waren niet overtuigd van de noodzaak van een nieuwe luchthaven. De invloedrijke minister van Milieu, Nicolas Hulot, was tegenstander van Notre-Dame-des-Landes. Hij is belangrijk voor de president, omdat hij de linkerflank van zijn aanhang enigszins afdekt.

In dit politieke krachtenveld sneuvelde Notre-Dame-des-Landes. De onteigende boeren krijgen hun grond terug, als ze dat willen, zei premier Philippe. De krakers en andere activisten moeten weg. Wellicht is er ruimte voor de legalisering van sommige bedrijven die door activisten zijn opgezet. Iets soortgelijks gebeurde in Larzac in Zuid-Frankrijk, waar activisten zich met succes verzetten tegen de aanleg van een militair oefenterrein. De Franse regering zal ook over een schadevergoeding moeten onderhandelen met Vinci, het bedrijf dat de nieuwe luchthaven zou gaan exploiteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.