Franse politie protesteert tegen 'straffeloosheid voor delinquenten'

'De herfst van de politie', kopte Le Monde. Een hete herfst. Er gaat deze weken in Frankrijk geen dag voorbij zonder grote politie-demonstraties....

Geüniformeerd Frankrijk heeft het kookpunt bereikt. Er gaat geen dag voorbij zonder ernstige incidenten. Onlangs werd de voorpui van een commissariaat in de Elzas opgeblazen. Aanleiding was de aanhouding van vier jongens, die doorreden en vervolgens dodelijk verongelukten. Afgelopen weekeinde kreeg een gendarme bij Pau drie kogels in de borst, nadat hij een bestelbusje wilde aanhouden voor een eenvoudige alcoholcontrole. Justitie houdt de dader op een ETA-terrorist.

Veertien politiedoden zijn er dit jaar al gevallen. Negen van hen werden het slachtoffer van schietpartijen. Indruk maakte een incident in de stad Amiens eind oktober. De politie kreeg een telefoontje dat er in een buitenwijk een auto in brand stond. Het bleek een hinderlaag, de betrokken agenten werden onthaald op stenen en tien geweerschoten. Zij overleefden de aanval. Zo gelukkig waren de twee collega's in de Parijse wijk Plessis-Trévise niet. Ze werden in koelen bloede vermoord toen ze een familie te hulp wilden schieten die alarm sloeg na een inbraak.

Wat vooral heeft bijgedragen tot de huidige woede, is dat de schutter - bijgenaamd 'de Chinees' - een meervoudig recidivist was. Hij was door justitie op vrije voeten gesteld. Mikpunt van het gemor is de wet-Guigou, vernoemd naar de vorige minister van Justitie. Deze wet verstevigt de rechten van verdachten aanmerkelijk: zo heeft iemand die in voorlopige hechtenis is genomen tegenwoordig vanaf het eerste uur recht op een advocaat, en worden tegenwoordig conform de voorschriften bosjes verdachten vrijgelaten. De eerste helft van dit jaar is het aantal voorlopige hechtenissen met 20 procent gedaald.

De politievertegenwoordigers wijzen op de frustratie bij de straatagenten, die steeds dezelfde criminelen tegen het lijf lopen. Alain Schirmer, lid van de anticriminaliteitsbrigade BAC: 'Twee types van negentien en eenentwintig jaar die we hebben ondervraagd wegens autodiefstal, zijn uiteindelijk veroordeeld. Ze waren respectievelijk drieëntwintig en negentien keer opgepakt. Er heerst een gevoel van straffeloosheid voor delinquenten.'

Frankrijk is het dichtstbevolkte politieland van Europa, met 145 duizend werknemers bij de Police Nationale, en nog eens 90 duizend bij de gendarmerie. Dat betekent ongeveer één politieman per 250 inwoners (Nederland één per 360). Het Franse probleem, bleek in 1998 uit een parlementair rapport, is niet het aantal agenten maar hun geografische verdeling. Parijs telt het hoogste aantal uniformen per vierkante meter, de onstuimige banlieues aanmerkelijk minder. Jaarlijks komen gemiddeld vijf politiemensen als gevolg van geweld om het leven. Dit jaar staat tot dusverre met 1998 aan de top wat betreft dodelijke slachtoffers.

De Franse regering is merkbaar nerveus over het politionele ongenoegen. Gisteren gaf Elisabeth Guigou, inmiddels verhuisd naar het ministerie van Werkgelegenheid en Solidariteit, toe dat haar wet voor verbetering vatbaar is. Ook de fractievoorzitter van de regerende Socialistische Partij, Jean-Marc Ayroult, erkende dat 'de procedure beter kan', en dat de huidige gang van zaken 'de politie in haar missie afstraft'.

Intussen onderhandelt de betrokken minister, Daniel Vaillant (Binnenlandse Zaken) nacht na nacht met de politiebonden. Hij heeft ze eerst een miljard franc extra salaris beloofd (333 miljoen gulden). Daarna nog eens 700 miljoen, te besteden aan tachtigduizend kogelvrije vesten. Maandag bood hij nog eens driehonderd miljoen. Maar de bonden buigen niet. 'Wij laten ons niet neerschieten voor een luizige achtduizend franc per maand', aldus vakbondskader Philippe Boussion. Tweeduizend franc extra in de maand willen de dienders.

De verontwaardiging is niet helemaal vrij van berekening. Een vleug verkiezingsopwinding zit in de lucht, altijd een goed moment om de boter uit onrecht te braden. Deze week staken de huisdokters voor een hoger consult, net als de artsassistenten. Het personeel van de particuliere klinieken hoefde vorige week maar één dag het werk neer te leggen, om driemiljard franc los te krijgen. Ontslagen Moulinex-werknemers houden hun fabriek al weken bezet. Ze eisen van de regerging een vertrekpremie van tachtigduizend franc per persoon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden