‘Franse politici speelden rol bij genocide’

Rwanda beschuldigt Frankrijk van deelname aan en voorbereiding van massamoord 1994...

KIGALI Rwanda heeft Franse politici beschuldigd van betrokkenheid bij de voorbereiding en uitvoering van de genocide in 1994 in dat land, waarbij 800 duizend Tutsi’s en gematigde Hutu’s omkwamen.

Eerder beschuldigde Rwanda Frankrijk ervan zijn rol te hebben verdoezeld bij de training van de Rwandese militairen, die de moorden uiteindelijk zouden plegen. Een Rwandese commissie van historici en juristen gaat dit keer veel verder. ‘De Franse steun was van politieke, militaire, diplomatieke en logistieke aard’, stelt zij in een vijfhonderd pagina’s tellend rapport dat dinsdag verscheen.

Een lijst met namen van 33 prominente Fransen die medeverantwoordelijk zijn maakt deel uit van het rapport. Daarop staan onder anderen wijlen president François Mitterrand, toenmalig premier Edouard Balladur en Alain Juppé, destijds minister van Buitenlandse Zaken en nog altijd een belangrijke figuur in de partij van president Sarkozy. Rwanda vroeg dinsdag ‘bevoegde autoriteiten’ alles te doen om de schuldigen voor de rechter te brengen.

Frankrijk heeft gezegd pas te reageren na lezing van het rapport, dat zij nog niet officieel heeft ontvangen. Het ministerie van Defensie zei dinsdag wel de ‘legitimiteit’ en ‘onpartijdigheid’ van de commissie niet te erkennen.

De commissie werkte twee jaar aan het rapport, waarvoor ze talloze getuigen verhoorde. Frankrijk. stelt ze, was ‘op de hoogte van de voorbereidingen’ van de genocide en heeft ‘deelgenomen aan de belangrijkste initiatieven’ om deze te beginnen ‘en haar uit te voeren’. ‘Het brede karakter van de Franse steun aan het toenmalige Rwandese beleid massaal te moorden (...) toont de medeplichtigheid van de verantwoordelijke Franse politici en militairen’ bij het voorbereiden van de genocide, aldus het Rwandese ministerie van Justitie, zich baserend op het rapport.

De commissie beschuldigt verder Franse militairen ervan ‘moorden te hebben gepleegd’ onder ‘Tutsi’s en Hutu’s die Tutsi’s zouden verbergen’ tijdens de militair-humanitaire Franse operatie Turquoise (juni-september 1994). Verder zouden ze ‘talrijke verkrachtingen’ op hun geweten hebben.

Kigali verbrak in november 2006 de diplomatieke banden met Parijs nadat een Franse rechter om vervolging van president Kagame had gevraagd voor zijn ‘veronderstelde deelname’ aan de aanslag van 6 april 1994 op het vliegtuig met de Rwandese president Juvénal Habyarimana, een Hutu. Diens dood wordt algemeen als startsein gezien van de genocide. Volgens Kagame zaten Hutu-extremisten echter achter de aanslag, die vervolgens Tutsi-rebellen de schuld ervan gaven om een excuus te hebben voor de genocide.

In oktober en december 2006 begon de commissie haar werk met openbare hoorzittingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden