Franse polarisatie

'IS DE regering ontevreden met het volk? Waarom zet ze het volk dan niet af en kiest een ander?' Deze mogelijk apocriefe uitspraak wordt toegeschreven aan de Duitse schrijver Brecht, die zich dit zou hebben laten ontvallen na het neerslaan van de opstand tegen het DDR-regime in juni 1953....

Beslissend voor de vraag of het tot zo'n krachtmeting komt - met als inzet voor beide partijen: erop of eronder - is het al dan niet doorgaan van de algemene staking dinsdag. Als die staking er komt en een succes wordt, is het voortbestaan van de regering-Juppé twijfelachtig. Zou de stakingsoproep daarentegen niet op grote schaal worden beantwoord, dan zal de protestbeweging haar momentum verliezen. Dat betekent niet alleen dat Juppé dan zijn saneringsprogramma kan uitvoeren, maar ook dat de Franse vakbeweging flink wat tonen lager moet zingen.

Geen van beide uitkomsten geeft aanleiding tot jubelen. Sanering van de overheidsfinanciën, modernisering van de publieke sector en hervorming van het sociale zekerheidsstelsel zijn voor Frankrijk - en voor Europa - van belang. Maar de manier waarop Juppé en Chirac dit doel trachten te realiseren, in de vorm van een dictaat dat ook nog eens haaks staat op verkiezingsbeloftes, is terecht het voorwerp van scherpe kritiek. Die kritiek kan echter in het hiërarchische Franse stelsel niet met kans op succes worden vertolkt. De president geeft de koers aan, de premier vult die concreet in, het parlement mag knikken. Als het om belangen van grote groepen burgers gaat, is dit een recept voor politieke vervreemding.

Ook de stakingsbeweging heeft een dubbel karakter. Enerzijds zijn het de getroffen deelbelangen die coûte que coûte aan hun sociale (voor)rechten willen vasthouden. Maar tegelijk is staken het enige machtsmiddel dat de Franse burgers rest tegenover de vanuit Elysée en Matignon op hun stoep gedeponeerde voldongen feiten. Dat laatste is waarschijnlijk de voornaamste reden waarom deze stakingen, ondanks alle ongemak, op sympathie mogen rekenen in Frankrijk.

Voor een modern Frankrijk is naast sociaal-economische maatregelen het herstel van politiek vertrouwen essentieel. Daarbij past een gezonde relatie tussen regering en vakbeweging. Het zou een stap in die richting zijn, als de partijen het dit keer niet op een show-down laten aankomen, maar gaan praten over een aanvaardbaar compromis.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden