Nieuwsspotprents

Franse kazen uit de supermarkt gehaald: Macrons verdediging van Mohammed-cartoons leidt tot woede in de Arabische wereld

In het Midden-Oosten wordt opgeroepen Franse producten te boycotten. Aanleiding: de woorden van president Macron bij het nationaal eerbetoon aan Samuel Paty, de leraar die door een islamistische terrorist werd vermoord omdat hij cartoons van Mohammed aan zijn klas had laten zien. ‘Wij zullen niet stoppen met spotprenten en tekeningen’, zei Macron. 

Politieagenten in Montpellier bewaken een lokaal regeringsgebouw waarop een cartoon van het satirische tijdschrift Charlie Hebdo wordt geprojecteerd.Beeld AFP

Met Arabische en Engelse hashtags wordt op de sociale media sinds vrijdag opgeroepen tot een boycot. Twee Qatarese supermarktketens besloten daarop alle Franse producten terug te trekken. Volgens persbureau AFP gaat het onder meer om jam van het merk St. Dalfour. Ook in Koeweit circuleerden foto’s van leeggehaalde schappen in een supermarkt. Afgaande op de afbeeldingen zullen de Koeweiti het voorlopig zonder de industriële snackkaasjes van de Franse merken Babybel, Kiri en La vache qui rit moeten stellen.

Ook ‘crèmes en cosmetische producten’ van Franse makelij zullen uit de schappen worden verwijderd, zei de voorzitter van een vereniging voor distributiebedrijven tegen AFP.  Daarnaast gaan zo’n 430 reisbureaus in Koeweit stoppen met het aanbieden van reizen naar Frankrijk.

De Universiteit van Qatar besloot de ‘week van de Franse cultuur’ voor onbepaalde tijd uit te stellen. Volgens de universiteit maakt Frankrijk zich schuldig aan een ‘bewuste aanval op de islam en zijn symbolen’. Volgens de intergouvernementele Organisatie voor Islamitische Samenwerking, die de belangen van islamitische landen behartigt, kunnen ‘de opmerkingen van enkele Franse leiders de Frans-islamitische banden schaden’. In Israël en Palestina werd door honderden mensen gedemonstreerd tegen de uitspraak van Macron. In de Gazastrook werden foto’s van de Franse president verbrand.

Recht op blasfemie

Sinds de aanslag op Paty staan spotprenten met de islamitische profeet Mohammed opnieuw in het middelpunt van de aandacht. Het is essentieel dat die kunnen worden getoond, is de communis opinio in Frankrijk. ‘De wet is duidelijk: we hebben het recht op blasfemie, op het bekritiseren en bespotten van religies’, zei Macron eerder dit jaar. Tijdens de nationale hommage aan Paty werden op de gevels van regionale regeringsgebouwen in Toulouse en Montpellier Mohammed-cartoons van Charlie Hebdo geprojecteerd.

In de islamitische traditie is het afbeelden van de profeet verboden. ‘We accepteren niet dat onze symbolen en heiligdommen het slachtoffer worden van goedkope speculatie op de markt van de electorale politiek’, zei Ahmad Al-Tayyeb, groot-imam van de gezaghebbende soennitische universiteit Al-Azhar in Egypte. Volgens Al-Tayyeb maakt Frankrijk zich schuldig aan ‘een kwaadaardige aanval op de Profeet’, die een onderdeel zou zijn van ‘een systematische campagne om de Islam te betrekken bij politieke meningsverschillen’.

Turkije

Frankrijk heeft zaterdag zijn ambassadeur in Turkije teruggeroepen voor ‘overleg’, nadat de Turkse president Recep Tayyip Erdogan in een toespraak had gezegd dat de Franse president Emmanuel Macron ‘psychiatrische behandeling’ nodig heeft.

‘De uitspraken van president Erdogan zijn onaanvaardbaar’, aldus Macrons woordvoerder. ‘Belediging is geen manier van doen.’

Wat ook meespeelt, zo liet het Elysée persbureau AFP weten, is dat de Turkse regering geen woord van condoleance heeft laten horen na de moord op de Franse leraar Samuel Paty door een jonge moslimextremist.

Het terugroepen van de ambassadeur is de voorlopige climax van een al maanden doorziekende verslechtering van de betrekkingen. Frankrijk en Turkije staan tegenover elkaar in diverse internationale conflicten. Ook is Macron binnen de Europese Unie de belangrijkste en felste vertolker van de breed levende kritiek op Turkije.

De afgelopen weken richtte de Turkse verontwaardiging zich met name op de maatregelen die de Franse regering heeft genomen om het ‘islamitisch separatisme’ en andere vormen van radicalisme in te dammen. Volgens Ankara zullen racisme, islamofobie en vreemdelingenhaat daardoor alleen maar worden aangewakkerd.

Het kwam ook ter sprake in de toespraak die Erdogan zaterdag hield op een bijeenkomst van zijn AK-partij in de stad Kayseri. ‘Wat kun je zeggen van een staatshoofd dat miljoenen leden van een religieuze minderheid op deze manier behandelt? Vooral dit: laat je geestelijke gezondheid onderzoeken.’ De Turkse televisie zond het fragment uit.

De onthoofding vorige week in Parijs leidde in Ankara vooral tot kritiek op de manier waarop de Franse regering na de terreuraanslag heeft gereageerd, met het aanpakken van radicale moskeeën en islamitische organisaties. Opnieuw was het argument dat Parijs zo alleen maar voeding geeft aan vreemdelingenhaat en de maatschappelijke tegenstellingen verscherpt.

‘Vrijheid, gelijkheid, broederschap, behalve voor moslims’, was de titel van de column vrijdag van Hilal Kaplan in de regeringsgezinde krant Daily Sabah. De rest van de pagina wordt gevuld met het artikel ‘Macrons crisis met de islam’.

Macron pikt Erdogans beledigingen niet langer: Franse ambassadeur teruggeroepen
Frankrijk heeft zaterdag zijn ambassadeur in Turkije teruggeroepen voor ‘overleg’, nadat de Turkse president Recep Tayyip Erdogan in een toespraak had gezegd dat de Franse president Emmanuel Macron ‘psychiatrische behandeling’ nodig heeft.

Geen tranen, maar daden: Franse regering opent klopjacht op het islamisme
Na de moord op de leraar Samuel Paty laat de regering van president Macron zien dat de strijd tegen de gewelddadige politieke islam met kracht ter hand wordt genomen. Sommige Franse moslims hekelen dit beleid: zij zouden zo boeten voor andermans extremisme. Maar er is ook begrip. ‘We moeten stop zeggen tegen dit gif in de maatschappij.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden