Franse gendarmerie doet ook mee aan stakingsgolf

De Franse politie heeft voor het eerst in zijn bestaan gedemonstreerd voor meer loon en een korte werkweek. Vele staatsdienaren kregen al eerder met succes hun wensen ingewilligd....

Nog nooit eerder protesteerden de Franse gendarmes, en dat is ook bij wet verboden. Afgelopen week was het zover. Vrijdag gingen de 'bewakers van de staat' voor de vierde achtereenvolgende dag de straat op hun eisen kracht bij te zetten. In Parijs werden honderden geüniformeerde gendarmes tegengehouden door geüniformeerde collega's van de CRS, de Franse ME. 'Sinds Napoleon nimmer vertoond', schreef de krant Libération.

De klachten van de gendarmerie: ze komen niet in aanmerking voor de verplichte 35-urige werkweek omdat ze permanent beschikbaar moeten zijn. Hun kazernes zien er veelal deplorabel uit, hun baan wordt steeds gevaarlijker en het salaris is ver onder de maat. De mannen in het blauw eisen van de linkse regering compensatie, in de vorm van een dertiende maand salaris en aanzienlijke verbetering van de arbeidsomstandigheden.

Ze hebben het succes van andere stakers gezien. De 'gewone' police nationale ging ze in de actie voor, en wist uit een week demonstreren en sireneloeien 800 miljoen franc (270 miljoen gulden) te peuren. Een staking bij de openbare ziekenhuizen leverde 3,9 miljard franc staatssteun op. Daarop volgde van de weeromstuit een staking bij de particuliere ziekenhuizen. Opbrengst: 3,1 miljard franc. De huisartsen zijn nog bezig met hun stiptheidsactie, de luchtverkeerleiders staken nog steeds. De Franse bakkers gingen anderhalve week geleden de straat op om duidelijk te maken dat 35 uur werken in een bakkerij een onmogelijkheid is. Eerder manifesteerden de Franse rechters al. Zelfs de werklozen demonstreren momenteel voor een hogere kerstpremie.

Dus waarom de bewakers van de staat niet? Zelfs een vijfsterren-generaal bleek het vrijdag met de klaagzang van zijn mannen eens. De gendarmerie is de Franse tegenhanger van de Marechaussee, en valt onder minister Richard van Defensie. Zaterdag ontving de bewindsman zijn boze wetsdienaren. Hij mag ze 1,3 miljard franc aan salarisverhoging bieden, twee weken extra vakantie en drieduizend extra banen.

Het verzamelde financiële ongenoegen komt niet uit de lucht vallen. Over ruim vier maanden stemmen de Fransen voor een nieuwe president, en nu is het moment om de regering geld uit de zak te kloppen. Dat gebeurt paradoxaal genoeg met des te meer ijver, naarmate de organisatiegraad van de Franse werkende bevolking afneemt. Een vakbeweging als vertegenwoordiger van werkend Frankrijk bestaat niet meer.

De voortrekkersfunctie van goed georganiseerde, militante sectoren als eertijds de automobielindustrie of de scheepsbouw, is overgenomen door categorale groepen die de samenleving gemakkelijk kunnen blokkeren. Treinmachinisten dus, maar ook luchtverkeersleiders, of vrachtwagenchauffeurs. Hoewel dat hun acties tot grote overlast leiden, blijven ze populair. Want het loon en de arbeidsvoorwaarden die een treinmachinist weet af te dwingen, sijpelen vervolgens door naar de rest van de Franse samenleving. Hun roerige voorbeeld vindt ijverig navolging, nu zelfs door beroepsgroepen als politie en gendarmerie die tot voor kort niet eens van actievoeren zouden durven dromen.

De overheidssector hoort ook in Frankrijk traditioneel tot de linkse achterban. Premier Jospin, socialist, kwam afgelopen maandag op televisie vertellen dat hij 'waarschijnlijk' kandidaat voor het presidentschap is. Hij liet tevens doorschemeren dat er nog wel wat geld over is voor vasthoudende actievoerders. Zijn minister van Financiën, Laurent Fabius, denkt daar anders over. Die waarschuwt steeds vaker voor 'gaten in de hand' en 'tegen de klippen op beloven'.

Het ziet er niet naar uit dat Jospin zich veel van zijn minister zal aantrekken. Hij zal zich nog levendig herinneren dat de vrachtrijders in september 2000 actie voerden tegen de prijsverhoging van de dieselolie. Jospin duikelde binnen een week 20 procent in de peilingen. Zo'n risico zal hij met de verkiezingen in aantocht niet nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden