NIEUWSMEDICIJN

Franse artsen mogen coronapatiënten behandelen met malariamiddel chloroquine

Franse artsen gaan covid-19-patienten behandelen met het oude antimalariamiddel chloroquine. Dit heeft het Franse ministerie van Volksgezondheid per decreet bekendgemaakt. 

Beeld Getty Images

Hoewel nog geen consensus bestaat over de effectiviteit van het middel in de behandeling van het coronavirus, mogen artsen in Franse ziekenhuizen het vanaf nu voorschrijven aan coronapatiënten die kampen met een longontsteking of orgaanuitval.

In de naarstige zoektocht naar een coronamedicijn duikt de naam chloroquine geregeld op. Het middel werd in 1934 ontdekt in de laboratoria van de Duitse farmacieconcern Bayer. In 2004 bleek het effectief tegen het aan corona verwante SARS-virus. Sommige artsen zien in de malariapillen een kansrijke remedie tegen Covid-19. De Amerikaanse president Trump noemde chloroquine ‘een game changer’.

De meeste medici temperen die hooggespannen verwachtingen. Het bewijs is nog te anekdotisch, de reeds bestaande onderzoeken naar de effectiviteit van het middel zijn te klein van opzet om steekhoudende conclusies uit te trekken. In afwachting van de uitkomsten van grootschalige onderzoeken, van onder meer de WHO en een samenwerkingsverband van zeven Europese landen, prediken de meeste artsen terughoudendheid.

De Franse minister van Volksgezondheid, de arts Olivier Véran, noemde chloroquine ‘interessant’, maar benadrukte tot kort geleden vooral dat meer klinisch onderzoek nodig is. ‘We hebben geen bewijs dat chloroquine werkt’, zei de minister eerder deze week. Het medicijn toch voorschrijven zou ‘gevaarlijk’ kunnen zijn.

Didier Raoult, specialist infectieziekten.Beeld AFP

Maar in de Franse publieke opinie klonk de roep om chloroquine steeds sterker. Die werd aangewakkerd door de bekende arts Didier Raoult, specialist Infectieziekten en directeur van het universitair ziekenhuis van Marseille. Raoult – een man met lang grijs haar wiens voorkomen meer wegheeft van een oude rocker dan van een medisch specialist – verkondigt in de Franse media al weken het chloroquine-evangelie. Dat doet hij in een niet bepaald harmonieuze stijl. Collega’s met zorgen over de toxiciteit van het medicament ‘moeten terug naar het eerste jaar van de studie geneeskunde’, zei hij tegen zakenblad Les Échos.

Raoult geldt mede door dit soort uitspraken als controversieel, maar zijn staat van dienst wordt in de medische wereld alom gerespecteerd. Onder zijn leiding onderzochten artsen in Marseille twintig covid-19-patiënten die zij met chloroquine hadden behandeld. Het medicijn bracht een significante daling teweeg van het aantal virusdeeltjes in de neus, concludeerden ze.

Critici benadrukken dat er geen controlegroep was en dat het onderzoek geen melding maakte van hoe het de proefpersonen na hun behandeling was vergaan. Maar daaraan hebben Raoults patiënten geen boodschap. Een van hen is oud-minister Christian Estrosi, de burgemeester van Nice die onlangs besmet raakte met corona. ‘We hebben nu eenmaal niet de tijd om dit middel eerst zes maanden lang op muizen te testen’, zei de burgemeester. Na zes dagen chloroquinebehandeling verkeert hij naar eigen zeggen ‘in blakende vorm’.

Zo nam ook vanuit de politiek de druk op Véran toe. Parlementariërs van de rechtse partij Les Républicains riepen de regering in een brief op ‘dit wapen massaal in te zetten’. Mede onder die druk heeft Véran nu een draai van 180 graden gemaakt. Frankrijk wacht de uitkomsten van lopende onderzoeken niet af en staat medisch specialisten in ziekenhuizen per direct toe chloroquine toe te dienen.

Hevige bijwerkingen

Huisartsen mogen het medicijn uitdrukkelijk niet voorschrijven aan patiënten met coronaklachten. Chloroquine kan hevige bijwerkingen veroorzaken en in hoge doses gevaarlijk zijn. Na Trumps voorbarige Twitterlofzang belandden in Nigeria drie mensen in het ziekenhuis met een overdosis.

Voortgedreven door het Franse decreet en Trumps aanbeveling schroeven farmaciebedrijven wereldwijd hun productie chloroquine op. Zo’n tien medicijnfabrikanten produceren de malariapillen waarvan het octrooi decennia geleden is verlopen. Het Franse farmaciebedrijf Sanofi is al begonnen met de toelevering aan ziekenhuizen, niet alleen in Frankrijk maar ook in Marokko en de VS.

‘Bedankt dat u heeft geluisterd, minister Véran’, schreef Raoult op Twitter. Ondertussen tekent de volgende strijd af tussen de flamboyante arts en de minister. Chloroquine mag nu alleen worden voorgeschreven aan patiënten met vergevorderde en ernstige coronaklachten. Raoult wil het juist vanaf de eerste symptomen toedienen. Als patiënten eenmaal aan de beademing liggen, zijn er volgens hem nauwelijks virusdeeltjes meer aanwezig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden