Frans stuntwerk

De Franse kiezers lijken een voorkeur voor stuntwerk te hebben ontwikkeld...

Twee jaar geleden lieten ze de socialistische partij een dubbele vernedering ondergaan. In de eerste ronde van de presidentsverkiezingen verdeelden ze hun voorkeur over zoveel splinterpartijen dat premier Jospin, de socialistische kandidaat, zelfs de tweede ronde niet haalde. Twee maanden later werd de Parti Socialiste bij de parlementsverkiezingen zowat van de kaart geveegd. President Chirac hoefde de ongemakkelijke cohabitation niet voort te zetten en kon gaan regeren met een comfortabele rechtse meerderheid.

Met een zelfde gedecideerdheid hebben de kiezers thans een oorveeg uitgedeeld aan Chirac en zijn regering. In de tweede ronde van de regionale verkiezingen veroverden de socialisten en hun linkse bondgenoten de helft van de stemmen. Rechts bleef steken op 37 procent. Weliswaar ging de stembusslag formeel niet over de landelijke politiek, maar in de campagne werd de Parijse dimensie door niemand verheimelijkt.

De eerste ronde was al verrassend gunstig verlopen voor links, dat zijn totale score afgelopen zondag nog een paar punten zag oplopen. Het rechtse kamp kan de nederlaag ook niet relativeren door te wijzen op de storende rol die het Front National van Le Pen in een aantal regio's speelde. Daarvoor won links in te veel regio's met te grote cijfers. Diverse rechtse kopstukken beten in het zand. Oud-president Giscard d'Estaing werd verslagen in de Auvergne, die sinds 1986 fungeerde als zijn thuisbasis. Premier Raffarin was kansloos in zijn eigen domein, Poitou-Charentes.

Voor de PS komt de riante overwinning als een geschenk uit de hemel, dat onmogelijk aan eigen verdiensten kan worden toegeschreven. De partij maakte de afgelopen twee jaar een allesbehalve energieke indruk. Verdeeldheid en ideermoede waren troef.

Maar de afkeer van de hervormingskoers die de regering-Raffarin heeft ingezet, gaat bij veel kiezers kennelijk zo diep, dat de bleekheid van het linkse alternatief hen niet kan schelen. Hier openbaart zich het syndicale protestinstinct van de Fransen, maar dat is niet het hele verhaal: ook elders in Europa stuit een soms noodzakelijke afslanking van de verzorgingsstaat op hevig verzet.

Is deze uitslag een kleine of een grote domper voor het Elys Ogenschijnlijk kan de eigen politieke agenda worden aangehouden: algemene verkiezingen worden pas in 2007 gehouden. Maar de desillusie over de uitslag zal er niet minder om zijn. Het streven van Chirac naar een solide rechts blok onder leiding van zijn eigen partij, de UMP, heeft eens te meer schipbreuk geleden. En via een omweg is de president opnieuw veroordeeld tot een soort cohabitation, ditmaal met de regio's die op na allemaal door links worden geregeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden