InterviewDialectzanger, schrijver en journalist Frans Pollux

Frans Pollux: ‘Mijn zwarte kant? Misschien mijn irrationele Ajax-haat’

Beeld Frank Ruiter

Wat zijn dit voor vragen? Dialectzanger, schrijver en journalist Frans Pollux (42) waagt voor één avond de sprong van Venlo naar het Amsterdamse theater Carré.

Carré of carnaval?

‘Carnaval, jaaaa, de belangrijkste bijzaak ter wereld! Het is de lijm die ons bindt in Venlo, en ik heb er het hele jaar plezier van, van repeteren voor het Venloos vastelaovend-liedjesconcours in juni tot carnaval zelf.

‘Dat ik in Carré sta met een show vol dialectliedjes, is natuurlijk bizar. We bedachten het, maar hadden geen flauw idee of het zou gaan werken. De Limburgse baas van boekingskantoor Friendly Fire en Carré dachten meteen van wel: legendarisch theater, óók voor Limburgers. En inderdaad, het werkt: de zaal is bijna uitverkocht.’

Castor of Pollux?

‘Pollux! Het precieze verhaal van de mythische tweeling Castor en Pollux ken ik niet. Al ben ik Tweelingen van sterrenbeeld, ik ben niet geïnteresseerd in astrologie. Wel in astronomie, sterren kijken. Volgens mij schittert Pollux ietsje harder dan Castor. 

‘De naam Pollux komt van een Schotse zeevaardersfamilie. Mijn opa’s opa ging van boord in Rotterdam, vond het daar niks, en zakte af naar Venlo – toch een beetje vergelijkbaar met Rotterdam, óók een rauwe, platgebombardeerde stad aan de Maas. Alle Polluxen in Nederland stammen af van die tak.’

Vasthouden of loslaten?

‘Vasthouden. Ik ben heel trouw, totaal niet avontuurlijk. Ik koester wat ik heb, mijn vriendengroep gaat al vanaf de middelbare school mee, ik heb al heel lang dezelfde vriendin. Ik voel me daar veilig bij. De stap naar Carré is voor mij een heel spannende: naar de grote stad Amsterdam, waarop ik altijd zo heb afgegeven. Nou ja, het is vooral dat ik een enorme hekel heb aan Ajax. 

‘Ik heb jaren geleden alleen in New York gewoond, het spannendste wat ik ooit heb gedaan. Eventuele sluimerende ambitie heb ik altijd weten te bedekken door te benadrukken dat de grote stad niet heeft wat een kleine stad wel heeft. Ik hoor mensen vaak praten over de kloof tussen de Randstad en de rest van het land. Of er echt een kloof is, durf ik niet te zeggen. Ik merk wel dat er een enorme vanzelfsprekendheid zit in het perspectief van waaruit Randstedelingen de provincie bekijken. Het is niet zo dat ze bewust de provincialen kleineren, maar het steekt weleens dat ze denken dat Amsterdam het centrum van de wereld is.’ 

Beeld Frank Ruiter

Naeve de kerk of in de kerk?

Naeve de kerk (‘naast de kerk’), de titel van een reeks muzikale talkshows die ik eind 2018 heb gemaakt. Wat niet wil zeggen dat ik iets tegen ‘in de kerk’ heb. Ik ben niet gelovig en had als puber het nodige aan te merken op de kerk als instituut, maar ik weet zeker dat het geloof mooie kanten heeft – al zijn die behoorlijk onderbelicht geraakt door wat er allemaal aan narigheid is gebeurd. 

‘Maar naast de kerk, dáár gebeurt het in dorpsgemeenschappen. Dat klinkt ook weer als een totaal gebrek aan avontuur, maar dat zijn juist de verhalen die ik wil vertellen. Winkels sluiten, jonge mensen vertrekken, arbeidsmigranten komen. De bewoners maken zich druk over wat er overblijft.’

Neet oét Lottum of Pollux?

‘Wel echt Pollux nu. De band Neet oét Lottum was op een gegeven moment wel op. Het is begonnen als een semiprofessioneel feestbandje met zes man. Vijftien jaar lang elk weekend met elkaar op pad, dat is veel. En met zes kapiteins moet je over alles vergaderen. Op een zeker moment vergaderden we vaker dan we muziek maakten, en elke stemming eindigde in 3-3, dat schoot niet op. Daar kwam ook bij: iedereen kreeg levens, vriendinnen. En als je een succes bent als feestband, dan moet je dat blijven, en liedjes zingen die werken in een tent. Daar zit niemand te wachten op een gevoelige ballad. Nu kan ik alles zingen wat ik wil.’

De Limburger of de Volkskrant?

‘Lastig. Ik schrijf sinds tweeënhalf jaar drie keer per week een column in De Limburger. Als ik zoiets zou mogen doen in een landelijke krant als de Volkskrant, zou ik een heel groot podium hebben. Een geweldig avontuur dat ik veilig van achter mijn eigen laptop in Venlo zou kunnen aangaan. Ik zou kunnen schrijven over die vermeende kloof. Ik denk dat die het resultaat is van onbeholpenheid. Maar anderzijds begrijp ik die beperkte kijk ook wel. Want waarom zou je je blik naar buiten richten als je in Amsterdam woont en alles wat je nodig hebt binnen handbereik is?’

Asperges of boerenkool?

‘Hoewel boeremoos een echt carnavalsgerecht is, om een bodem te leggen voordat je gaat drinken, kies ik toch voor asperges, typisch Noord-Limburgs en erg lekker. Mijn opa Bertus had een groentewinkel op de Bolwaterstraat. Mijn ouders hadden ook een eigen groentezaak, maar die hebben ze voor mijn geboorte opgedoekt om meer tijd aan mij te kunnen besteden. 

‘Mijn vader heeft altijd hard gewerkt: lange dagen, veel sjouwen. Maar hij was ook ontzettend creatief en stond graag op het podium als buutreedner. Ik heb me als jongen vaker afgevraagd waarom hij in Venlo bleef hangen en nooit de stoute schoenen aantrok. Inmiddels snap ik dat wel. Venlo is misschien geen mooie stad, maar wel vertrouwd. Ik ken er elke steen en elk gezicht, maar het is groot genoeg. Dat geldt misschien ook voor Amersfoort of Leeuwarden, maar daar hebben ze geen carnaval. Mijn kameraden en ik zijn allemaal elders gaan studeren, maar we zijn stuk voor stuk teruggekomen.’

Beeld Frank Ruiter

Vragen stellen of vragen beantwoorden?

‘Vragen stellen. Als ik tijdens een interview merk dat er een onderwerp is waar de gast omheen blijft lullen, ga ik daar graag wat dieper op in. Wel met een glimlach, ik ben niet zo goed in harde interviews, al gaat me dat met politici makkelijker af. Andersom is er, denk ik, geen pijnlijk onderwerp waarover ik niet wil praten. Mijn violist Emil Szarkowicz heeft me weleens gevraagd of ik, de blije, tevreden jongen, geen zwarte kant heb. Ik denk het niet, of het moet mijn irrationele Ajax-haat zijn. Mijn vriendin, die psycholoog is, vindt zelfs dat ik daarvoor therapie moet gaan volgen.’

Schrijver of vader?

‘Vader. Anders had ik nu wel veel meer geschreven. Het is een grote droom om nog een roman te schrijven. Mijn eerste boek Het gelijk van Heisenberg heeft het goed gedaan, ook in Duitsland, onder de titel Tage der Flut. Maar nu ik kinderen heb, kies ik liever voor het kortebaanwerk. Zoals Jan van Mersbergen het deed, thuis tikken, als zijn kinderen huilden snel een fles geven en dan weer doortikken, dat lukt me niet. Ik wil er echt zijn voor de kinderen.’ 

Mary Servaes of Chantal Janzen?

Enthousiast: ‘Chantal! Ik heb nog verkering met haar gehad toen ze op het punt van doorbreken stond. Ze komt uit Tegelen, en we hebben elkaar in Venlo in de kroeg ontmoet. Het was na sluitingstijd, ik zat piano te spelen en zij kwam erbij staan zingen. Zo ging dat. Chantal studeerde al in Amsterdam en werd understudy voor Angela Schijf in de musical 42nd Street. Toen die een avond uitviel, kreeg Chantal de kans en ging het razendsnel. Niet lang daarna kwam Johnny de Mol met zijn grote sportwagen voorrijden. Gelukkig had ik toen al mijn huidige vriendin ontmoet. 

‘Wat Chantal kan: zingen, tapdansen, presenteren, en wat ze bereikt heeft, is ongelooflijk. Maar ze heeft er keihard voor gewerkt. Geen kwaad woord over Mary Servaes, en ze heeft een fantastische stem, maar ik heb haar nog nooit zien tapdansen.’

Tevreden of gelukkig?

‘Lastig. Wat is het verschil? Het duurt al zo lang dat ik blij ben met wat ik heb, kan geluk zo lang duren? Of is het tevredenheid? Maar hoe kan geluk nóg beter zijn dan dit?’

Beeld Frank Ruiter

CV

1977 Geboren in Tegelen

1995-1999 Studie geschiedenis in Utrecht

1997-2010 Frontman dialectband Neet oét Lottum

1999-2016 Programmamaker bij L1

2003-2006 Stadsdichter van Venlo

2005 Hald mich ’s vas op nummer 1 in de Limbo Top 100

2005 Hald mich ’s vas voor het eerst in Top 2000, sindsdien elk jaar

2010 Eerste soloalbum Wetse nog?

2010 Roman Het gelijk van Heisenberg (Atlas Contact)

2015 Album Neet vergaete de bloome water te gaeve

2016 Tekst opera El Rey, over de corrupte politicus Jos van Rey 

2016 Toneeltekst Pinkpop voor Toneelgroep Maastricht

2016 Venlonaer van ’t Jaor

2017 Columnist bij De  Limburger

2017 Tekst en spel De vier heemskinderen voor Toneelgroep Maastricht

2018 Tekst Zwart water voor Toneelgroep Maastricht

2019 Album Naeve de kerk

2020 Concert Pollux duit Carré op 19 januari

Frans Pollux woont in Venlo met zijn vriendin Maud en hun drie kinderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden