Frans onderzoek naar genmais wekt beroering

VAN ONZE VERSLAGGEVER MARTIJN VAN CALMTHOUT

AMSTERDAM - Wetenschappers maken wereldwijd bezwaar tegen een nieuwe Franse studie die suggereert dat ratten op een dieet van veelgebruikt genetisch gemanipuleerd mais eerder sterven dan normaal, meer tumoren ontwikkelen, en nier- en leverschade oplopen.

Woensdag publiceerden diverse Franse media de studie, die onder leiding stond van Gilles-Eric Séralini van de Universiteit van Caen en Criigen, een particulier instituut dat gentech al jaren zeer kritisch volgt.

Zo nodig zal Frankrijk direct een Europees verbod vragen, zo meldde premier Jean-Marc Ayrault donderdag. De Franse regering en de EU gaan nu met spoed een onderzoek instellen naar de uitkomsten van de nieuwe studie.

Volgens onderzoeker Séralini zijn de resultaten schokkend, reden om de invoering van gengewassen tot nader order op te schorten en betere tests te ontwikkelen voor de toelating ervan. Milieuorganisatie Greenpeace verspreidde de resultaten woensdagavond en wees erop dat Nederlands vee de geteste gengewassen via import uit de VS allang eten. Greenpeace wil strengere tests voor toelating.

In de studie, gepubliceerd in het peer reviewed vakblad Food and Chemical Toxicology, bekeken de onderzoekers de effecten op ratten van zogeheten NK603 Roundup Ready-mais, een veelgebruikt product van de Amerikaanse agrogigant Monsanto dat via genetische manipulatie bestand is tegen het bijbehorende onkruidbestrijdingsmiddel Roundup (glyfosaat). Anders dan in gangbare studies die doorgaans drie maanden duren, besloeg de Franse studie twee jaar, ongeveer de normale levensduur van ratten. In de EU is teelt van de genmais verboden.

Al die tijd kregen de dieren gewone mais te eten, in verschillende mate ver-mengd met RR-genmais, geteeld met en zonder het bijbehorende strijdingsmiddel. Ook het effect van sporen bestrijdingsmiddel in het drinkwater werd bekeken.

De onderzoekers in Caen noemen in persberichten de uitkomsten schokkend. In vergelijking met de controlegroep, die gewone mais at, stierven gengevoerde ratten significant eerder, en nog meer als het gengewas in combinatie met Roundup was geteeld. Het effect is het sterkst bij vrouwtjesratten, die tot vijf maal vaker tumoren in de borstklieren ontwikkelden. Mannetjes vertoonden tot viermaal meer tumoren. Volgens de onderzoekers gebeurt dat ook bij Roundup in het drinkwater. Bij sectie blijken organen bij gengevoerde dieren 1,5 tot 5,5 keer vaker beschadigd dan in de controlegroep na hun natuurlijke dood, aldus de studie.

Toxicologen waren woensdag meteen zeer kritisch over de Franse resultaten, die wel leidden tot politiek rumoer in Brussel. Bij de experimenten is een type laboratoriumrat gebruikt waarvan volgens experts bekend is dat die extra tumorgevoelig is, vooral bij afwijkende diëten, waarover de studie volgens critici te vaag is.

Ook is er kritiek op de statististiek van de Fransen; per experiment zijn slechts tien ratten gevolgd, waardoor sterfte al spectaculair lijkt op te lopen als er een of twee ratten extra sterven. De controlegroep van in totaal twintig ratten zou veel te klein zijn om uit te sluiten dat de resultaten gewoon toeval zijn.

'Zolang we de echte data niet kunnen bekijken, is onmogelijk te zeggen of de uitkomsten opmerkelijk zijn', aldus toxicoloog Tom Sanders van Kings College in Londen donderdag.

De Wageningse toxicoloog dr Ans Punt noemt het opmerkelijk dat veel van de gevonden effecten niet lijken af te hangen van de hoeveelheden genmais of landbouwgif; soms worden die kleiner bij hogere doses. Mannetjesratten lijken zelfs langer te leven als ze Roundup in hun drinkwater krijgen. Punt: 'Als er geen dosis-effect is, moet je je afvragen of de tumoren wel een gevolg zijn van de onderzochte stof.'

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden