NIEUWSChâteau des ducs de Bretagne

Frans museum weigert te buigen voor Chinese bemoeienis – dan maar geen Dzjenghis Khan-expositie

Een Frans museum weigert onder Chinese druk een tentoonstelling over de Mongoolse legendarische veroveraar Dzjengis Khan te censureren. Liever stelt het Château des ducs de Bretagne, een historisch museum in Nantes, de expositie ‘Zoon van de hemel en de steppen’ drie jaar uit om zonder Chinese medewerking met een nieuwe opzet te komen. 

Kinderen zwaaien naar een patrouillerende veiligheidsrobot in Hohhot, de hoofdstad van Binnen-Mongolië.Beeld REUTERS

De samenwerking tussen het historisch museum in Nantes en een museum in Hohhot – de hoofdstad van de autonome regio Binnen-Mongolië, waar de meeste van de 6,5 miljoen Mongolen in China wonen – verliep soepel totdat de Chinese overheid zich in de hoedanigheid van het Staatsbureau voor Cultureel Erfgoed zich ermee bemoeide. Het Erfgoedbureau eiste eerst dat de woorden ‘Dzjengis Khan’, ‘rijk’ en ‘Mongools’ zouden worden geschrapt. Daarna wilde het Erfgoedbureau ook zeggenschap over alle begeleidende teksten, de brochures, kaarten en het communicatiebeleid.

Volgens een verklaring van directeur Bertrand Guillet zette de staatsorganisatie het museum onder druk de tentoonstelling aan te passen met ‘elementen van bevooroordeelde herschrijving van de Mongoolse cultuur ten faveure van een nieuw nationaal verhaal’. 

Dzjengis Khan, die in de 13de eeuw zijn heerschappij niet alleen met het huidige grondgebied van China, maar zelfs tot aan de Europese grenzen uitbreidde, was een Mongool. Tegenwoordig vindt de Volksrepubliek, waar Han-Chinezen de dominante etnische groep zijn, verwijzingen naar machtige historische keizerrijken die werden geleid door andere volken dan de Han, bijzonder ongemakkelijk. Het liefst stelt China de geschiedenis voor als vijfduizend jaar ononderbroken Han-Chinese glorie. 

Granaatappel

Onder de Chinese president Xi Jinping dienen de 55 etnische minderheden zich te schikken als ‘pitten in een granaatappel’, waarbij de nationale identiteit als burger van de Volksrepubliek – lees de Han-Chinese identiteit – boven hun eigen minderhedencultuur gaat. ‘Het Chinese regime verbiedt historische verhalen die niet bij het officiële relaas passen. En het probeert hetzelfde in het buitenland te doen,’ zegt Azië-specialist Valérie Niquet op Twitter.

Onder de Mongoolse minderheid in China speelden deze zomer ongebruikelijke spanningen toen inwoners in Binnen-Mongolië enkele weken protesteerden tegen ‘hervormingen’ van het onderwijs in de eigen taal. Scholen moeten voortaan belangrijke vakken zoals politiek, geschiedenis en literatuur in het Chinees onderwijzen. Na generaties van assimilatie spreken veel jonge Mongolen hun eigen taal slecht, waardoor onderwijs in hun eigen taal een laatste strohalm is voor behoud van de eigen cultuur en taal.

De zeldzame demonstraties stuitten op repressie van de overheid. Daarna ‘verhardde’ de houding van de Chinese autoriteiten tegen de Mongoolse minderheid, hetgeen volgens het Franse museum werd onderstreept met een bevel tot ‘censuur’. 

‘We hebben besloten deze productie stop te zetten in naam van de menselijke, wetenschappelijke en ethische waarden die we verdedigen’, aldus de museumdirectie. Met stukken uit Europese en Amerikaanse collecties – en zonder Chinese medewerking – gaat het museum de tentoonstelling nu opnieuw organiseren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden