Frans begrotingstekort voor het eerst in tien jaar onder de Europese norm van 3 procent

Voor het eerst in tien jaar is het de Franse regering gelukt zijn begrotingstekort onder de Europese norm van 3 procent van het bruto binnenlands product te houden. Dit maakte het nationale statistiekbureau Insee maandag bekend. In 2017 kwam Frankrijk uit op 2,6 procent; voor 2018 wordt een tekort van 2,8 procent verwacht. Als Frankrijk twee jaar achter elkaar onder de 3 procent blijft, kan het de Europese procedure voor landen met een te groot begrotingstekort verlaten.

Emmanuel Macron Beeld EPA

De verlaging van het begrotingstekort is belangrijk voor president Macron. Frankrijk kan pas een leidende rol spelen in Europa als het zijn budgettaire afspraken nakomt, onderstreept hij. Alleen dan zal het serieus worden genomen door Duitsland, dat altijd een strenge begrotingsdiscipline predikt.

Deze zomer nam Macron een aantal impopulaire maatregelen om het begrotingstekort terug te dringen, waaronder een kleine verlaging van de huursubsidie en de afschaffing van gesubsidieerde banen. Veruit de belangrijkste verklaring voor het lagere tekort is echter de gunstige conjunctuur, waardoor de belastinginkomsten toenamen.

Emmanuel Macron is een man van symboliek en politieke communicatie. Direct na zijn aantreden voerde hij een liberalisering van de arbeidsmarkt door die ondernemers en (buitenlandse) investeerders moest laten zien dat Frankrijk wel degelijk kan hervormen. Nu maakt hij zich op voor een strijd met de machtige spoorwegvakbonden. Voor nieuwe werknemers zullen de traditioneel gunstige arbeidsvoorwaarden voor het spoorwegpersoneel (onder meer een baan voor het leven) niet meer gelden. 

De vakbonden hebben harde acties aangekondigd. Van begin april tot eind juni zullen ze afwisselend twee dagen staken en drie dagen werken. Ook dit is een strijd met een sterk symbolisch karakter. Als een Franse Margaret Thatcher wil Macron een gevecht winnen dat zijn voorgangers hebben verloren of niet aandurfden.

Hoewel Frankrijk zijn begroting dus beter op orde heeft,
wijzen critici erop dat het land er nog steeds niet geweldig voorstaat. Het ging de afgelopen jaren wel iets beter ging, maar Frankrijk heeft nog altijd een van de hoogste tekorten in de eurozone. Het Europese statistiekbureau Eurostat had voor Frankrijk een begrotingstekort van 2,9 procent voorspeld. Alleen de Eurostat-raming voor Spanje (een tekort van 3,1 procent) was slechter dan die voor Frankrijk. 

Eurostat verwacht dat Italië en Portugal aanzienlijk beter zullen scoren met tekorten van respectievelijk 2,1 en 1,4 procent. Ook de Franse staatsschuld blijft hoog. Insee rapporteerde gisteren dat die vorig jaar is opgelopen tot 96,7 procent van het Franse bruto binnenlands product, tegenover een gemiddelde van 89,3 procent voor de eurozone.

Volgens de zakenkrant Les Echos zijn de hoge overheidsuitgaven echter het grootste probleem. Daardoor is Frankrijk een van de EU-landen met de hoogste belasting- en premiedruk. Zonder structurele verlaging van de overheidsuitgaven blijft de reductie van het begrotingstekort puur conjunctureel, aldus Les Echos. Als de economie inzakt en de belastinginkomsten dalen, zal het tekort weer toenemen.

Tot dusverre heeft Macron nauwelijks bezuinigd op de publieke uitgaven, schrijft ook de centrumlinkse krant Le Monde. 'Emmanuel Macron heeft het imago van daadkracht, zelfs van autoritarisme, maar er is een onderwerp waarop de president zich bijzonder huiverig heeft getoond: de reductie van de publieke uitgaven.’

In zijn verkiezingscampagne beloofde Macron het aantal ambtenaren met 120 duizend te verminderen, maar daar is nauwelijks een begin mee gemaakt. De Franse Rekenkamer betreurde het feit dat echte bezuinigingen op het overheidsapparaat zijn doorgeschoven naar het einde van Macrons ambtsperiode, vanaf 2020, met alle onzekerheden van dien.

De verlaging van het overheidstekort tot minder dan 3 procent is een symbolische opsteker waarmee Macron goede sier kan maken. Maar voor duurzaam herstel van de Franse economie zal meer moeten gebeuren, erkent ook minister van Economische Zaken Bruno Le Maire. In de begroting voor 2019 zal de regering dieper moeten snijden in de publieke uitgaven, zei een anonieme regeringsbron in Le Monde, anders zal Frankrijk het vertrouwen van investeerders verliezen. 

Nederland

Ook Nederland kan op een schouderklopje van de Europese Commissie rekenen. Voor het eerst in zeven jaar bleef de Nederlandse overheidsschuld in 2017 onder de 60 procent van het bbp. Het CBS maakte gisteren bekend dat de Nederlandse overheidsschuld (dat is inclusief de schulden van lagere overheden als gemeenten) eind vorig jaar 416 miljard euro bedroeg, ofwel 56,7 procent van het bbp. Daarmee voldoet Nederland weer aan de beide normen van financiële degelijkheid voor eurolanden. Het Nederlandse begrotingstekort zakte al in 2013 onder de 3 procent van het bbp. De laatste twee jaar boekte de Nederlandse overheid zelfs een overschot op de begroting, van respectievelijk 0,4 procent in 2016 en 1,1 procent vorig jaar. Dit is net als in Frankrijk voornamelijk te danken aan hogere belastingopbrengsten, die weer te danken zijn aan de bloeiende economie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden