FRANKY DOUGLAS 'Franky is een bigi prada, een legende'

'Hoe hij het doet, is niet altijd duidelijk, maar het gaat altijd goed.' De status die gitarist-componist Franky Douglas geniet in muzikantenkringen is niet in overeenstemming met zijn bekendheid....

WAT FRANKY DOUGLAS op zijn gitaar kan, kan niemand, en bijna niemand die dat weet. De mensen die het wel weten, zijn op de eerste plaats de muzikanten die met hem spelen. Op ritmisch vlak is hij ongeëvenaard, zegt bijvoorbeeld cellist Ernst Reijseger. 'Er zijn misschien een paar gitaristen in Afrika die het ook kunnen. Maar hij speelt niet alleen de prachtigste begeleidingsriffs, hij varieert ook constant.'

Als duo spelen ze soms samen, Mister E. & Mister F. Bij de begrafenis van de vader van Ernst Reijseger nog. Het was februari en mooi weer. Cello en gitaar achterin, en Franky ook mee in de volgauto. Op de begraafplaats van Muiderberg was de sfeer wat onwennig, en zij hadden maar meteen hun instrumenten gepakt: 'Zullen we alvast wat gaan spelen?'

Met z'n tweeën hadden ze voorop gelopen, de witte cellist uit Baarn en de zwarte gitarist uit Willemstad, Curacëo, voor de rouwstoet uit. Speelden een oud stuk van Franky, Visions. Ach ja, het is maar een titel, zegt Ernst Reijseger. Maar wel typisch zo'n titel van een heel mooi stuk van Franky. 'Zijn muziek is ontzettend goed geconstrueerd.'

(Als Reijseger producer was, of in een soortgelijke positie, hij zou 'm graag onder zijn hoede nemen. Want het is toch raar dat zo'n jongen de centen bij elkaar moet schrapen?)

Donderdag wordt Franky Douglas vijftig, en dat wordt gevierd, met een concert van Sunchild, de band van Franky Douglas, in het Bimhuis in Amsterdam. Sunchild met gasten, maar wie dat precies zijn, moet op het laatste moment blijken. 'Bij Franky weet je het nooit helemaal zeker', zegt Huub van Riel, artistiek directeur van het Bimhuis.

'Hij heeft een eigenaardige maar hoge organisatiegraad. Hoe hij het doet, is niet duidelijk, maar het gaat altijd goed. Op het laatste moment valt er altijd wel iemand af en komen er weer wat mensen bij. Dat oogt slordig, maar zijn muziek is heel vanzelfsprekend. Die heeft een ijzeren logica.'

Moeder Douglas (82) zal er bij zijn, als Franky Douglas aantreedt met z'n '50th Anniversary Band'. Zus Lilian, pianolerares in Denemarken, komt over met haar zoon, de bassist van Kid Creole & The Coconuts - hij speelt ook mee op On the roof, de nieuwe cd van Sunchild, de groep van Franky Douglas. En zus Mildred zal er ook zijn, vanzelfsprekend; Franky en Mildred zijn de allerbeste maatjes.

Mildred Douglas - 'Milles', zegt Franky, of 'Millie' - gaat Paradise zingen, het staat ook op de nieuwe cd. In het vliegtuig schreef ze de tekst, lang geleden alweer, op de terugweg van Paramaribo naar Amsterdam, met Franky's compositie op de walkman. Nog in de wolken door het warme weerzien met Suriname, het land van haar ouders, waar oma woonde en ze jaren niet meer was geweest.

Mildred Douglas, bekend van Mai Tai, die door haar brothertje de muziek is 'ingetrokken', hoort in zijn composities 'zijn leven'. Op Curaçao zijn ze geboren. Vader en moeder Douglas waren uit Suriname naar de Antillen verhuisd, omdat het leven er beter was. Vader werkte op kantoor, maar was ook masseur en eigenlijk kunstschilder - Surinaamse landschappen schilderde hij. Moeder was verpleegster, gaf pianoles en naaide kleren. Begin jaren zestig kwam het gezin naar Nederland.

Franky was verloren als jochie, zegt Mildred, op het moment dat hij een gitaar in zijn handen kreeg. 'Hij was erin verzonken, helemaal idolaat.' En Franky zelf mag graag memoreren (in interviews) dat hij eerder wist hoe hij erbij moest kijken, hoe hij cool een gitaar vast moest houden, dan dat hij erop kon spelen.

Hij toerde eind jaren zestig door Europa met een soulband, in blitse pakjes met songs van Otis Redding, na een afgebroken studie aan het conservatorium in Amsterdam. Zag Jimi Hendrix in Milaan optreden. Speelde in bands als Summer Seventy en Reality (latinjazz), met zanger Tony Sherman, toetsenist Glenn Gaddum, bassist Ivor Mitchell en drummer Eddy Veldman. En in 1972/'73 kwam daar de groep Solat uit voort.

Hans Dulfer had in die tijd net iets nieuws bedacht. Hij wilde 'West-Indische' ritmes combineren met gierende en piepende soli. Free jazz waar je op kon dansen, daar was hij op uit. Hij wilde niet alleen helemaal te gek loos gaan, maar ook allemaal leuke dansende meisjes voor het podium. 'Trommelaars' had hij daarvoor nodig. En die vond hij in de begeleidingsgroep van Max Woiski jr, de Surinaamse entertainer.

Zo ontstond de formatie Hans Dulfer en Ritmo Natural: een eerste stap in de goede richting - van 'totale vrijheid van spelen op een vast ritme'. Toen Dulfer naar uitbreiding zocht, stuitte hij op Solat - zangeres Lilian Jackson (later van Spargo) was er inmiddels bijgekomen, en Mildred Douglas ook. Solat en Ritmo Natural gingen vanzelf in elkaar overlopen, en zo kreeg Hans Dulfer uiteindelijk zijn Perikels.

Maar Franky Douglas was de baas van de band, en Franky wilde 'liedjes', funk, jazzrock, waar Dulfer wilde 'excelleren'. Dat was de eeuwige strijd. 'Stoned als een kikker' stond Franky Douglas dan op het podium, totaal onaanspreekbaar. 'Maar ik verdenk hem er ook wel van dat hij het erom deed, om mij het bos in te sturen.'

Dulfer: 'Men doet tegenwoordig wel eens alsof die jongens zo op de hoogte waren van hun roots. Dus niet. Ik moest hun uitvoerig vertellen wie Kid Dynamite was. Zij speelden liever foute rockjazz, Weather Report en funk. Die kennis van de eigen muziek kwam veel later pas.'

Het was een 'waanzinnig succes', zegt Dulfer: 'En die band zag er natuurlijk fantastisch uit, in mooie gekleurde pakken; ik ook. Als je dat vergeleek met het Willem Breuker Kollektief met hun afgezakte broeken. . .'

Mildred Douglas: 'Dulfer heeft ons ontslagen. De hele band. Omdat we anderhalf uur te laat waren voor een optreden.'

Hans Dulfer: 'Zij zijn ermee doorgegaan, met het Surinam Music Ensemble enzo. Met bebop op die ritmes. En toen kreeg ik de credits dat ik dat uit had gevonden. Maar Charlie Parker op kaseko is nooit mijn bedoeling geweest. . .'

Franky Douglas componeerde stukken voor het Surinam Music Ensemble, voor zijn eigen band Sunchild (eerste cd The Visions Project, 1994), in 1994 kreeg hij uit handen van toenmalig kamerlid Maarten van Traa de Boy Edgar Prijs voor jazz en geïmproviseerde muziek (de bijhorende plastiek van Jan Wolkers noemde de winnaar 'lelijk', maar hij prees het laswerk). Hij schreef ook, met Mildred, een liedje voor Ruth Jacott - een inzending voor de voorronde van het Eurovisiesongfestival: Kom op.

Kom op, het heeft zo geen zin. Kom op. . , zingt Ruth Jacott door de telefoon. 'O god, wat erg, ik ben het even kwijt. Mag ik je zo terugbellen?'

Kom op is in elk geval een liedje dat broer en zus Douglas tekent, zegt zanger Humphrey Campbell, Jacotts partner - die Franky Douglas kent uit de tijd kent dat hijzelf deel uitmaakte van Oscar Harris & the Twinkle Stars. 'Ze staan open voor veel culturen en verschillende soorten muziek. Je voelt een spirituele lading bij hen. Ze zijn filosofisch ingesteld. De tijd en plaats die ze hebben in het leven, daar gaan ze zó bewust mee om. Ze maken van elke seconde een happening.'

Bij Ruth Jacott begint het inmiddels weer te dagen. Ze zingt Ik geloof dat de toekomst mooi zal zijn. Een nieuwe aanvang, een nieuwe tijd, waar liefde sterker is dan haat. En valse woorden niet bestaan. . . 'Ja, ook als hij een songfestivalliedje maakt, hoor je dat het van hem is. Zijn stijl is heel herkenbaar: jazz-invloeden en dat tropische, vrolijke.'

Dulfer: 'Wat zo mooi is aan wat Franky Douglas schrijft: dat het eenvoudig lijkt, terwijl het dat helemaal niet is.'

Drummer Eddy Veldman ('Franky en ik eten en drinken al 25 jaar samen'): 'Je moet altijd hard studeren op zijn muziek. Zijn muziek is moeilijk. Maar Franky doet wat hij wil en daar hou ik van. Hij is een puur iemand die niet huichelt. Ik heb een very big respect voor hem. Frankie is een legende. Hij is mijn bigi prada, mijn grote broer.

'En weet je, hij gaat desnoods zonder geld naar huis. Als er een concert is en vijf mensen zijn afgesproken, maar er komen er wel tien opdagen, dan geeft hij zijn eigen money gewoon aan de rest. Zo is hij.'

Ernst Reijseger: 'Ik heb veel van hem geleerd. Ik weet nog van de eerste keer dat we samen speelden, dat ik niet begreep waar de één zat. En nog steeds speelt hij dingen waar ik geen snars van snap. Ik zou wel eens in alle rust een paar dagen met hem willen worden opgesloten. Dat ik dan zeg: en nu, verdomme, wil ik het begrijpen, en dat hij het me dan duidelijk maakt.'

Franky Douglas vindt het heerlijk om vals te spelen, zei hij eens in een interview. Caribisch vals en Europees vals. 'Vals is hier iets anders dan daar. Vals clasht altijd in zwarte muziek. Dat maakt de muziek zo sterk, clashen met durf. Vals is als het pijn doet. If it doesn't break your heart, it's not out of tune.

'Ik speel niet echt mooi gitaar, soms zelfs verschrikkelijk.' Maar: 'Ik vind mijzelf zo'n beetje de beste gitarist die hier rondloopt.'

Franky Douglas 50th Anniversary Band. Donderdag 22 oktober in het Bimhuis, Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden