Frankrijk worstelt met drie 'islamitische' aanslagen in drie dagen
Drie aanslagen in drie dagen. Er viel een dode en tientallen mensen raakten gewond. Zondag viel een islamist drie politieagenten aan in Joué-lès-Tours, gisteren reed een automobilist voetgangers aan in Dijon, onder het roepen van 'Allahu akbar'. En vandaag schepte een bestelbusje bezoekers van een kerstmarkt in Nantes.
Die gebeurtenissen zijn op zichzelf al ernstig genoeg, maar door sommige Fransen worden ze gezien als een botsing tussen de Republiek en de radicale islam. Justitie verklaarde weliswaar heel snel dat de daders van Dijon en Nantes geen terroristen, maar verwarde personen waren, maar dat werd op internet alleen maar verdacht gevonden.
'De Fransen zijn verbijsterd', schreef ook de rechtse krant Le Figaro in een hoofdredactioneel commentaar. 'Ze ontdekten een waarheid die zij voorvoelden, maar niet durfden toe te geven. Ja, 'gekken van Allah' kunnen op elk moment toeslaan op nationale bodem, gedreven door een dodelijk fanatisme en verachting voor wie wij zijn.'
De terreurdaden raakten een gevoelige plek. Met vijf miljoen mensen heeft Frankrijk de grootste moslimgemeenschap van Europa. Zo'n duizend Franse moslims zijn betrokken bij de strijd in Syrië en Irak. Al vier keer heeft een jihadi een video op internet geplaatst, waarin Franse moslims worden opgeroepen een aanslag in Frankrijk uit te voeren, desnoods met stenen of messen.
Toch is het moeilijk om in de incidenten van de afgelopen dagen een islamistische terreurgolf te ontwaren. Alleen in het geval van Bertrand Nzohaboyano, die in Joué-lès-Tours drie agenten met een mes verwondde, is een duidelijke link met het islamisme gevonden. De Fransman van Burundese afkomst bekeerde zich vier jaar geleden tot de islam, radicaliseerde volgens vrienden en had zijn Facebookpagina opgesierd met de vlag van de Islamitische Staat. Zijn broer werd door de politie in de gaten gehouden omdat hij naar Syrië zou willen afreizen. Daarnaast riep hij Allah akbar toen hij de politie aanviel.
Psychisch gestoord en 'onevenwichtig'
De dader van Dijon was een 40-jarige Fransman van Marokkaans-Algerijnse afkomst die ook Allahu akbar heeft geroepen. Toch noemde Justitie zijn dollemansrit 'absoluut geen terroristische daad'. De man zou psychisch gestoord zijn en 'onevenwichtig' zijn geweest. 'Mooie boel', schreef Le Figaro. 'En die Fransen die in Syrië mensen onthoofden in naam van Allah. Zijn ze terroristen of onevenwichtige mensen?'
Een psychiatrische stoornis kan heel goed samen met een islamistische overtuiging. De dader van Dijon sprak bij zijn arrestatie over het lot van de Tsjetsjeense en Palestijnse kinderen. Toch lijkt hier geen sprake van een religieuze terreurdaad. De man leed aan ernstige psychoses en was tussen 2001 en 2014 157 keer langs geweest bij de unit psychiatrie. Op zijn computer en telefoon werden geen sporen gevonden van belangstelling voor de radicale islam of de Islamitische Staat. Volgens de man zelf had hij slechts Allahu akbar geroepen om zichzelf moed in te spreken, alvorens op de voetgangers in te rijden.
Waarschijnlijk heeft de chauffeur van Nantes zich laten inspireren door de dader van Dijon. Volgens sommige getuigen heeft ook de 37-jarige Sébastien S. Allahu akbar geroepen, maar dat wordt door de Franse justitie tegengesproken. Verder heeft justitie geen enkele link met de radicale islam kunnen vinden. In zijn bestelbusje werd slechts een schrift gevonden met verwarde aantekeningen over psychologische en familieproblemen. De man zou depressief zijn en bang dat hij door de geheime dienst werd gevolgd. Na zijn daad probeerde hij zelfmoord te plegen door zichzelf negen keer met een mes te steken.
De balans van drie dagen amateuristisch terrorisme, op basis van wat er nu bekend is: een islamist, een gestoorde moslim en een dader die niets met de islam te maken lijkt te hebben.
