Reportage Frans Migratiebeleid

Frankrijk voegt de daad bij het woord: de ontmanteling van Parijse migrantenkampen is begonnen

Twee politieagenten kijken naar de ontruiming van het tentenkamp in Porte de la Chapelle. Frankrijk start met ontruiming migrantenkampen in noordoosten van Parijs. Beeld Joris Van Gennip

De politie heeft donderdagochtend een groot migrantenkamp bij Parijs ontruimd, ter onderstreping van het nieuwe Franse beleid. Andere kampen volgen binnenkort. ‘Kun jij niet iets regelen in Nederland?’

I need to talk to Macron!’, roept Mohammed Ali Ahmed (27) uit Soedan zodra hij een Franse cameraploeg ziet. ‘I need a house!’ Maar de cameraman is vooral geïnteresseerd in wat zich honderd meter verderop afspeelt. Achter een politieafzetting verwijderen gemeentewerkers de laatste restanten van wat een paar uur eerder nog een overbevolkt migrantenkamp was. Met een graafmachine worden de laatste tenten en matrassen in vuilniswagens gekieperd.

Voor automobilisten op het noordelijke deel van de Boulevard Périphérique, de Parijse ringweg, was het een mistroostige, maar onderhand vertrouwde aanblik: de vele honderden tentjes in de modderige bermen van de afrit Porte de la Chapelle. Maandenlang was dit de verblijfplaats van zo’n 1.300 asielzoekers, het merendeel uit Afghanistan en Oost-Afrikaanse landen als Somalië.

Uitgeprocedeerd

Donderdagochtend herinneren alleen nog de urinelucht en de platgetrapte bierblikken en voedselresten aan hun aanwezigheid. Om half vijf ’s ochtends waren zeshonderd agenten begonnen aan de ‘evacuatie’ van de kampbewoners. Achthonderd migranten, vooral jongemannen, maar ook gezinnen met kinderen, zijn met bussen naar sporthallen in de omgeving gebracht, waar de autoriteiten hun asielsituatie in kaart willen brengen.

Een groot deel van de migranten had voor die tijd al de benen genomen. Veel kampbewoners zijn uitgeprocedeerd. Anderen hebben eerder asiel aangevraagd in een ander EU-land en moeten 18 maanden wachten voordat ze dat in Frankrijk opnieuw kunnen doen. Zij hebben er, in de woorden van de Parijse wethouder Dominique Versini, ‘geen belang bij om te verblijven in overheidsvoorzieningen’, en zijn ‘verdwenen in Parijs’.

Tentjes

De ontruiming volgt een dag nadat de Franse regering een pakket aan maatregelen heeft aangekondigd, die het asielbeleid moeten verscherpen. Het ontmantelen van de Parijse migrantenkampen, waar in totaal zo’n drieduizend personen verblijven, is er een van. Voor het einde van het jaar moeten alle tentjes zijn verdwenen, zei minister van Binnenlandse Zaken Christophe Castaner woensdag. Door het grootste kamp krap een dag later te ontruimen, laat hij zien dat het hem menens is.

Een kilometer verderop, bij Porte d’Aubervilliers, staan nog honderden tentjes aan weerszijden van de ringweg. De 19-jarige Afghaan Faisal Sharokhi woont hier sinds twee maanden. Hij wacht op de uitspraak in zijn asielprocedure. Na aankomst in Frankrijk woonde hij kort in een asielzoekerscentrum, maar daar wilde hij niet blijven. ‘De wasbak was kapot, de deur kon niet dicht en er waren luizen. Iedereen werd ziek.’

De omstandigheden in asielvoorzieningen zijn in Frankrijk slechter dan in andere West-Europese landen, zeggen de jongemannen die voor de ingang van het kamp hangen, als uit één mond. Sharokhi wil het liefst naar Engeland, maar Nederland lijkt hem ook wel wat. ‘Is het moeilijk om daar een verblijfsvergunning te krijgen?’, vraagt hij. ‘Kun jij niet iets regelen?’ Ken je geen politici daar?’

Frankrijk start met ontruiming migrantenkampen in noordoosten van Parijs. Beeld Joris Van Gennip

Vuurkorf

Het kampement, bij Porte d’Aubervilliers, een stukje derde wereld op de gemeentegrens van Parijs, wordt binnenkort ontruimd, maar van enige opwinding daarover is bij de bewoners geen sprake. Waar ze dan heen gaan? Een groepje Afghaanse jongens, die hun handen warmen aan een geïmproviseerde vuurkorf, haalt collectief de schouders op. ‘Gewoon, weer terug hierheen’, zegt Mohammed (26), terwijl een van zijn vrienden een jointje draait. Zijn Nike-trainingspak is vies van de modder, zoals eigenlijk alles in dit kamp. 

De ontmanteling van migrantenkampen is bepaald geen nieuw fenomeen. Sinds het begin van de vluchtelingencrisis van 2015 zijn er 59 ontruimingen geweest. Veel effect hadden die niet; in de meeste gevallen verschenen de tentjes een paar dagen later weer. In een poging dat te voorkomen, zal de politie dit keer permanent blijven patrouilleren op de plekken waar men tenten heeft ontruimd. ‘We tolereren geen enkele herinstallatie’, zei de chef van de Parijse politie.

‘De straat is geen plek om te leven’, zei burgemeester Anne Hidalgo van de centrum-linkse Parti Socialiste. Frankrijk moet volgens Hidalgo bij machte zijn ‘mensen op een waardige manier op te vangen’. Over wat er na die ‘waardige opvang’ met de van straat geplukte migranten moet gebeuren, zijn de meningen verdeeld. Hidalgo zegt van de regering de garantie te hebben gekregen dat de tentbewoners ‘onvoorwaardelijk’ worden opgevangen. ‘Dit mag geen ontruiming zijn waarbij een deel van de mensen naar uitzetcentra wordt gebracht’, aldus de burgemeester.

Het is de vraag of die garantie op termijn standhoudt. Minister Christophe Castaner kondigde woensdag de komst van drie nieuwe uitzetcentra aan. In 2020 moet de capaciteit van de Franse uitzetcentra in totaal met 35% zijn verhoogd, zei de minister.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden