Nieuws

Frankrijk trekt ambassadeurs terug uit VS en Australië uit woede om veiligheidspact

De Franse ambassadeurs in de Verenigde Staten en Australië worden per direct teruggetrokken. Dat is een reactie op het veiligheidspact dat de landen woensdag samen met het Verenigd Koninkrijk sloten en een enorme onderzeeërdeal die de Fransen als gevolg daarvan in rook op zien gaan.

De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Yves Le Drian, kondigde de terugtrekking van de ambassadeurs aan in een geschreven verklaring. Beeld AFP
De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Yves Le Drian, kondigde de terugtrekking van de ambassadeurs aan in een geschreven verklaring.Beeld AFP

De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Yves Le Drian maakte de terugtrekking van de Franse ambassadeurs vrijdagavond in een schriftelijke verklaring bekend. Hij spreekt van ‘onacceptabel gedrag’ van de Australiërs en Amerikanen, bondgenoten van de Fransen.

Het feit dat de Europese Unie volledig buiten het pact is gelaten is al pijnlijk, maar voor de Fransen is het pact, Aukus genaamd, extra pijnlijk. Frankrijk is het enige EU-land met een groot leger en sterke aanwezigheid in de Indo-Pacific. Met het pact zet Australië bovendien een streep door een order van twaalf Franse onderzeeërs.

Dankzij Aukus zijn de VS namelijk bereid hun nucleaire technologie voor het aandrijven van onderzeeërs te delen met Australië, iets wat zij daarvoor alleen met het Verenigd Koninkrijk hadden gedaan. Hierdoor krijgt Australië de beschikking over acht zeer geavanceerde nucleair aangedreven onderzeeërs. Een eerdere deal met de Fransen, die minder geavanceerde onderzeeërs op diesel en elektriciteit bouwen, is hierdoor niet langer nodig. Nucleair aangedreven onderzeeërs zijn sneller en stiller, kunnen langer onder water blijven en zijn moeilijker te ontdekken.

Het annuleren van de order is de directe aanleiding voor het terugtrekken van de ambassadeurs, schrijft Le Drain in de verklaring. Met de order was 35 miljard euro gemoeid, waarvan 8 miljard naar de Fransen zou gaan. De Australische duikboten zullen overigens niet worden uitgerust met kernwapens.

‘Trumpiaans’

In juni sprak de Franse president Emmanuel Macron nog met de Australische premier Scott Morrison over de Franse duikboten. Twee weken geleden werd het belang van de deal nog eens onderstreept in een gezamenlijk communiqué van de Franse en Australische ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie.

De verbijstering is nu dan ook groot bij de Fransen. Le Drian zei donderdag op de Franse radio: ‘Ik ben boos en bitter. Deze brute, eenzijdige en onvoorspelbare beslissing herinnert mij aan wat de heer Trump deed.’

Ook andere landen hebben fel gereageerd op het pact. Zo beschuldigde een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken de Angelsaksische partners van een ‘achterhaalde Koude Oorlogsmentaliteit’. De Europese Unie staat eveneens paf: ‘Ik was niet op de hoogte, we waren er niet bij betrokken. En ik neem aan dat zo’n overeenkomst niet gisteren werd bekokstoofd’, moest buitenlandchef Josep Borrell toegeven.

Washington: bij VN praten over Franse onvrede

De Amerikaanse regering hoopt de Franse onvrede over het schrappen van het miljardencontract met Australië volgende week te kunnen bespreken tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Dat meldt een woordvoerder op Twitter.

‘We hebben nauw contact gehad met onze Franse bondgenoten’, schrijft woordvoerder Ned Price van het ministerie van Buitenlandse Zaken. ‘We begrijpen hun positie.’ De zegsman spreekt de hoop uit dat de gesprekken over de ‘onderzeeër-kwestie’ op hoog niveau door kunnen gaan, waaronder dus bij de VN volgende week in New York.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden