Frankrijk stemt over parlement, Macron - tegen verwachting in - op weg naar monsteroverwinning

In Frankrijk worden vandaag de eerste ronde van de parlementsverkiezingen gehouden. Volgens alle peilingen stevent de beweging van president Macron, La République En Marche (LRM) op een absolute meerderheid af. De opiniepeiler Ipsos voorspelt dat LRM 397 tot 427 zetels zal halen, ongeveer 70 procent van het aantal zetels in de Assemblée Nationale.

De Franse president Emmanuel Macron met zijn vrouw na het uitbrengen van hun stem. Beeld afp

Aan de zegetocht van Emmanuel Macron lijkt maar geen einde te komen. Toen hij vorige maand tot president werd gekozen, voorspelden tal van prominente politicologen en journalisten dat zijn nieuwe beweging nooit een meerderheid in het parlement zou kunnen halen. Macron rekruteerde voor LRM een groot aantal nieuwelingen zonder politieke ervaring. Velen zouden het onderspit delven tegen ervaren tegenkandidaten van de Republikeinen en socialisten die vaak al decennia in de Assemblée zitten en een sterke lokale aanhang hebben opgebouwd, zo voorspelde menigeen.

Afrekening

De deskundigen lijken er totaal naast te hebben gezeten. Macron zal zijn sterke start als president verzilveren. Bovendien willen de Fransen afrekenen met een politieke klasse die ze verantwoordelijk houden voor de stagnatie van de afgelopen decennia. Grootste slachtoffer zijn de socialisten volgens de peilingen slechts 20 tot 30 van hun 273 zetels zouden overhouden. Zij betalen de prijs voor het mislukte presidentschap van Hollande. Maar ook de rechtse Republikeinen doen het slecht: ze zouden 95 tot 115 zetels winnen, tegenover 199 in de huidige Assemblée. De Republikeinen betalen niet alleen de prijs voor het debacle van François Fillon

Voorspeld wordt dat LRM 31,5 procent van de stemmen zal halen, tegenover de Republikeinen 22 procent en de socialisten 8 procent. Het kiesstelsel in twee ronden werkt sterk in het voordeel van LRM. In elk van de 577 districten gaan de twee hoogst scorende kandidaten door naar de tweede ronde, alsmede kandidaten die meer dan 12,5 procent van het aantal ingeschreven kiezers halen. Een tweede ronde met drie of zelfs vier kandidaten is mogelijk.

LRM zal profiteren van haar centrumpositie. Als de kandidaat van Macron tegenover een rechtse tegenstander staat, zullen linkse kiezers hem in de tweede ronde te hulp schieten. En omgekeerd.

Macron heeft de traditionele partijen van links en rechts uit elkaar gespeeld. Na het mislukte presidentschap van Hollande maakte de Parti Socialiste een ruk naar links. Daardoor liepen gematigd linkse kiezers massaal over naar Macron. De president bedient ook de kiezers van rechts door Republikeinen te benoemen als premier en minister van Financiën.

Republikeinen

De Republikeinen zijn ernstig verzwakt door het debacle van Fillon en door onenigheid over de koers. Sommige Republikeinse kandidaten willen een harde rechtse oppositie voeren, anderen kiezen juist voor een 'constructieve' oppositie, weer anderen kondigen aan dat zij Macron zullen steunen als zij worden gekozen. Op geen enkele manier hebben de Republikeinen zich als een geloofwaardig alternatief voor Macron weten te profileren.

Het Franse kiesstelsel pakt altijd ongunstig uit voor de flanken die in de tweede ronde vaak een meerderheid van gematigde kiezers tegenover zich vinden. Het Front National zou 17 procent van de stemmen halen, maar slechts 5 tot 15 zetels. Wel maakt partijleider Marine Le Pen een grote kans om in Hénin-Beaumont te worden gekozen, waardoor ze voor het eerst tot de Assemblée Nationale zou doordringen.

Monsteroverwinning

Het radicaal-linkse La France Insoumise van Jean-Luc Mélenchon zou goed zijn voor 11,5 procent en 11 tot 21 zetels. Mélenchon is kansrijk in Marseille.

Naar verwachting zal Macron een monsteroverwinning boeken, maar van groot enthousiasme is geen sprake. De opkomst zal laag zijn, denken opiniepeilers, tussen de 50 en 60 procent. Frankrijk is ook verkiezingsmoe, na een lange campagne die al begon met de Republikeinse voorverkiezingen in november vorig jaar.

Lees verder

Vlak voor parlementsverkiezingen krijgt Macron eerste tegenvaller
De Franse regering wil de moraal van het politieke leven verbeteren. Vandaag presenteerde zij haar eerste wet: politici mogen geen familieleden meer inhuren en lucratief advieswerk wordt aan banden gelegd.

Macron vist in vijver vol bekenden
Team-Macron bestaat uit oude vossen en jonge honden. De frisse wind die de nieuwe Franse president doet waaien, betekent niet dat hij zich verlaat op outsiders.

Macrons regering: een mix van links en rechts, evenveel vrouwen als mannen
In een poging een brug te slaan tussen links en rechts heeft de nieuwe Franse president Emmanuel Macron woensdag een regering gepresenteerd met een mix van ministers uit beide kanten van het politieke spectrum.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.