Frankrijk schuift op richting oorlogssamenleving

De Franse president Hollande gaat op korte termijn met zijn Amerikaanse en Russische ambtgenoten Obama en Poetin praten over de bestrijding de Islamitische Staat. Hollande maakte dit plan bekend tijdens een gezamenlijke vergadering van de beide kamers van het Franse parlement in Versailles.

Beeld AFP

'Frankrijk is in oorlog', zo begon Hollande zijn toespraak. In een oorlog moet alles wijken voor een doel: het vernietigen van de tegenstander. Daarom kondigde hij een reeks maatregelen aan, waarbij hij een paar Franse taboes doorbrak. Toch bleef hij, zoals altijd, naar een synthese streven. Zo beloofde hij een 'meedogenloze' opstelling die toch binnen de grenzen van de rechtsstaat blijft. Frankrijk is per slot van rekening het land van de vrijheid en de rechten van de mens, zoals hij niet naliet te benadrukken.

Coalitie tegen IS

Internationaal wil Hollande een coalitie smeden tegen Islamitische Staat. Tot dusverre werd dit bemoeilijkt doordat Frankrijk, anders dan Rusland, absoluut geen zaken wilde doen met de Syrische president Assad. 'Wij blijven zoeken naar een politieke oplossing zonder Bachar-al-Assad', zei Hollande in Versailles. 'Maar onze vijand in Syrië is Islamitische Staat.' Daarmee leek hij toch op te schuiven in de richting van een grote coalitie met Rusland die zich eerst op de bestrijding van Islamitische Staat richt. Daarna kan bezien worden wat er met Assad moet gebeuren. Het is een strategie waar de Franse oppositie al enige tijd voor pleit.

Op korte termijn zal Frankrijk zijn operaties in Syrië opvoeren, kondigde de president aan. Zondagavond werd Raqqa al gebombardeerd, de hoofdstad van Islamitische Staat. Maar Frankrijk eist meer steun van zijn bondgenoten. Hollande wil dat 'de Veiligheidsraad zo snel mogelijk bij elkaar komt om een resolutie aan te nemen die de gemeenschappelijke wil om tegen het terrorisme te bestrijden markeert'.

Beeld AFP

Militaire hulp EU

Ook in eigen land zal Frankrijk opschuiven in de richting van een oorlogssamenleving. De noodtoestand zal nog drie maanden van kracht blijven, kondigde Hollande aan. Het parlement moet daarvoor toestemming geven, maar dat zal geen probleem zijn. In die periode wil Hollande werken aan wetswijzigingen die de veiligheid van Frankrijk moeten vergroten. Zo wil hij dat iemand met twee paspoorten de Franse nationaliteit verliest als hij veroordeeld is wegens terrorisme.

Hollande honoreert hiermee een oude wens van de rechtse oppositie. Het afnemen van de Franse nationaliteit is bij links omstreden, omdat de maatregel een belangrijk principe aantast. Volgens het droit de sol krijgt iedereen die in Frankrijk geboren wordt, automatisch de Franse nationaliteit. Daarnaast zou het gemakkelijker moeten worden om terroristen met een dubbele nationaliteit uit te zetten.

Hollande kondigde ook een flinke uitbreiding van het veiligheidsapparaat aan. Binnen twee jaar moeten er vijfduizend nieuwe politiemensen bij komen, duizend douaniers en 2500 nieuwe medewerkers bij justitie. Op het leger zal niet bezuinigd worden. Deze uitbreiding zal veel geld kosten, maar desnoods worden de Europese begrotingsregels overtreden, aldus Hollande. 'Het veiligheidspact is belangrijker dan het stabiliteitspact', aldus de Franse president.

De president wil ook zijn Europese partners om militaire hulp vragen, zich beroepend op artikel 42.7 van het verdrag van de Europese Unie, een artikel dat nog nooit gebruikt is. Hollande noemde het verder van het grootste belang dat de bewaking van de Europese buitengrenzen wordt versterkt, omdat anders de nationale zullen terugkeren, met alle gevolgen van dien voor het Europese project. Ook wil Frankrijk dat de uitwisseling van de gegevens van vliegtuigpassagiers in Europa wordt doorgevoerd, een project dat altijd op grote weerstanden is gestuit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.