Frankrijk morrelt aan regels eurozone

Geïrriteerde reacties op ontwerpbegroting

Er dreigt een confrontatie in het hart van de eurozone. Frankrijk wil de begrotingsregels ontduiken. De rest van de eurogroep pikt dit niet. 'Dat gaan we niet doen!'

Eurogroepvoorzitter en minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem is in Luxemburg voor de vergadering van ministers van Financiën van de eurolanden over onder meer Frankrijk en de begrotingsplannen voor volgend jaar. Beeld EPA

De ontwerpbegroting voor 2015 die Frankrijk vandaag indient bij de Europese Commissie schendt alle belangrijke budgettaire afspraken die het land eerder met Brussel maakte. Jeroen Dijsselbloem, de voorzitter van de eurogroep, weigert dit te accepteren.


De Franse minister van Financiën Michel Sapin probeerde maandagavond in Luxemburg zijn eurocollega's te overtuigen dat de beoordeling van ontwerpbegrotingen weer een zaak van politiek handjeklap in achterkamertjes moet worden. Met steun van Italië en andere bevriende landen hoopte Sapin op die manier opnieuw souplesse voor Frankrijk te bedingen. De poging werd door de Duitse minister Wolfgang Schäuble hardhandig afgekapt. 'Dat gaan we niet doen!', beet hij Sapin toe.


Schäuble is niet vergeten hoe Duitsland en Frankrijk in 2003-2004 eendrachtig het Stabiliteitspact om zeep hielpen door overtreding van de begrotingsregels ongestraft te laten. Het was de opmaat naar de eurocrisis vanaf 2009. Bondskanselier Merkel noemde deze Frans-Duitse actie onlangs een 'historische vergissing'.

Regels

De begrotingsdiscipline is inmiddels in heldere regels vastgelegd met de Commissie in de rol van onafhankelijke scheidsrechter. De onwil van Parijs een kloppende begroting in te dienen is de eerste serieuze test voor het nieuwe begrotingsmechanisme.


Betrokken diplomaten in Brussel vrezen voor nieuwe paniek op de financiële markten als Parijs zijn zin krijgt. 'Dat trapt de pilaren onder de nieuwe discipline vandaan. De geest van 2003-2004 wordt weer tot leven gewekt', zegt een diplomaat. De Portugese en Ierse ministers, die afgelopen jaren wel zwaar gesaneerd hebben, reageerden geïrriteerd op het voorstel.


Sapin onderstreepte dat Parijs geen inmenging duldt bij het opstellen van de nationale begroting. Schäuble en Dijsselbloem wezen erop dat alle parlementen dus ook de Franse hebben ingestemd met de regel dat Brussel de ontwerpbegrotingen beoordeelt. Dat moet voorkomen dat één wrakke economie de hele eurozone in gevaar brengt, zoals Griekenland in 2009 en 2010 deed.

Gat tussen cijfers en beloften

De Franse ontwerpbegroting voorziet volgend jaar in een financieringstekort van 4,3 procent. Dat is ruim boven de 3-procentsgrens voor eurolanden waaraan Parijs in 2015 na drie jaar uitstel moet voldoen. Ook de minimaal voorgeschreven tekortreductie wordt niet gehaald en de staatsschuld zit tegen de 100 procent aan, bijna anderhalf keer zo veel als toegestaan.


'Het gat tussen de cijfers en de beloften is erg groot. Met alle respect voor Frankrijk, maar dat gat moet kleiner worden. Een deal buiten de regels van het Stabiliteitspact om is niet mogelijk', zei Dijsselbloem na het overleg met zijn collega's. Hij erkende druk uit te oefenen op zijn Franse collega Sapin om Parijs ertoe te bewegen meer te bezuinigen en hervormen.


De kans is groot dat de Europese Commissie de Franse ontwerpbegroting binnen twee weken terugstuurt naar Parijs met de opdracht het huiswerk over te maken. Het zou de eerste keer zijn dat de Commissie een begroting van een lidstaat naar de prullenbak verwijst en daarmee een blamage voor Frankrijk.


Als Frankrijk eind deze maand weigert zijn begroting aan te scherpen, rest de Commissie niets anders dan een boete op te leggen die kan oplopen tot 4 miljard euro. Nooit eerder kreeg een euroland een boete omdat het de begrotingsregels overtrad. Via informeel overleg proberen Schäuble, Dijsselbloem en Europees Commissaris Jyrki Katainen (Economische en Financiële Zaken) een dergelijke clash te voorkomen. 'Maar flexibiliteit betekent niet dat alles kan', aldus Dijsselbloem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.