Nieuwsbreak

Frank Westerman: 'Internet is een alziend oog met een blinde vlek'

India lanceert een satelliet naar Mars en de discussie over de lustpil gaat door. Wat vindt schrijver Frank Westerman van het nieuws van de dag?

Portret van schrijver Frank Westerman.Beeld anp

Uw nieuwste boek Stikvallei gaat over een nieuwsgebeurtenis in Kameroen in de jaren tachtig waar in de vallei rondom het Nyosmeer in West-Kameroen 1.746 mensen zijn gestorven. Heeft u vandaag in de kranten nog materiaal aangetroffen voor een nieuw boek?
'Er is een veelheid, een overkill aan nieuws als je 's ochtends je computer aanzet, dat je juist moet schiften. Wat blijft wel en wat blijft niet hangen? Politieke gebeurtenissen als een burgemeester die aftreedt, vind ik zelden interessant.

'Maar vandaag is toch wel iets heel bijzonders gebeurd. Ik was via een livestream getuige van de eerste Marsmissie van India. Alleen de countdown geeft al een gevoel van nieuws, met die stem die aftelt: 3-2-1-0. Je kunt niet dichter op het nieuws zitten. Alsof je door het oog van de tijd kruipt. Ik kreeg het gevoel dat deze lancering het nulpunt is, waarna alles opnieuw begint. Alsof ik getuige was van het India van voor de lancering en van na de lancering. Zo'n lancering gaat gepaard met zoveel details die interessant zijn maar ook met ontelbare vragen. Bijvoorbeeld? De mensen van het vluchtleidingscentrum zitten zoals gewoonlijk in rijen, maar waarom in witte labjassen? De video waarin de lancering wordt uitgelegd lijkt op animaties uit de Teletubbies. De camera die even mistast als de raket in de wolken schiet. Ik vraag me af: heeft de Indiase staatstelevisie ook een voice-over klaarliggen voor als dat ding inelkaar knalt in de ruimte?'

'Als getuige van deze bijzondere lancering voel ik pure bewondering. Maar later lees ik hier zure verhalen over. Dat India een land is van kinderarmoede en ondervoeding. Dan denk ik: kun je niet gewoon even buigen voor deze prestatie? Waarom moet het zo belerend? Waarom meteen van die betuttelende commentaren.

De marsmissie van IndiaBeeld epa

Een mooi onderwerp voor uw volgende roman?
'In de Koude Oorlog waren astronauten en kosmonauten de gladiatoren buiten de dampkring. Het was een schijngevecht waar je hart sneller van ging kloppen. Ik heb die ruimterace altijd fascinerend gevonden. Hoe de Amerikanen naar de maan gingen en de Russen weer terugsloegen.'

Gelooft u dan nog dat de Amerikanen op de maan zijn geweest?
'Haha, hoe weet je dat? Het klopt dat ik ooit op de middelbare school een beginnetje heb gemaakt aan een roman waarbij de insteek was: de mens is nooit op de maan geweest. Die beelden zijn geënsceneerd door de Amerikanen in de woestijn van Nevada of in een studio. Ik vind dat een heerlijke uitdagende gedachte. Ik geloof het niet maar stel dat de Amerikanen er nooit zijn geweest? Je kunt de werkelijkheid vaak niet bedenken. Scenarioschrijvers schieten dikwijls te kort. Daarom heb ik ook geen aandrang om fictie te schrijven.'

Waarom noemt u uw boeken dan geen non-fictie?
'Mijn laatste boek Stikvallei is niet verzonnen maar non-fictie vind ik een raar woord. Waarom zou je het noemen naar iets wat ik niet-doe. In die zin hebben misdaadromans betere genreaanduiding. Het wordt crime genoemd en als het waargebeurd is: true crime. Zelf zie ik mijn boeken als geschreven documentaires.'

In uw boek beschrijft u het wetenschappelijke gevecht tussen twee vulkanologen over wat er nou precies is gebeurd en waardoor. Is wetenschap een vooropgezette mening?
'Om met Willem-Alexander te spreken: wetenschap is niet zomaar een mening. Het wordt gestaafd aan de hand van metingen, logica en ervaring. Het eigenaardige is omdat het door mensen wordt beoefend eerzucht en jaloezie worden ingebracht. In dit geval wilden deze twee wetenschappers niet meer met elkaar praten, negeerden ze elkaar op congressen en noemden ze elkaar racist. Zo wordt wetenschap dus mensenwerk. Het zijn twee tragische helden. Rumble in the academische jungle, maar wel rumble tot op het bot.'

Neil Armstrong, de eerste man op de maan.Beeld afp

Iets anders, hoe staat u in de discussie over de lustpil?
'Een middelbare schoolvriend was hoofdonderzoeker bij het farmaceutenbedrijf Pfizer, waar onderzoek werd gedaan naar vrouwelijke viagra. Via stukjes weefsel van het mannelijke en vrouwelijk geslachtsorgaan. Ik weet dat in dat onderzoek miljoenen zijn gestopt maar uiteindelijk is die pil niet doorgezet. Dat doen ze echt niet zomaar, juist een bedrijf als Pfizer zet in op dit soort kaskrakermedicijnen. Ik ben dus sceptisch over de kans van slagen. Je moet er natuurlijk ook een beetje in geloven. Ik heb ooit een vriendinnetje gehad die een potje in de badkamer had staan met de tekst: haz lo que digo (doe wat ik wil). Ze heeft later verteld dat ze die druppeltjes in mijn thee deed.'

En had het het beloofde effect?
'Dat moet je haar vragen!'

Nog een tip om de de dag door te komen?
'Wat me opvalt is dat we hele dag bezig zijn met beeldvorming. Internet is daarbij een soort alziend oog. Maar dat oog heeft een blinde vlek waar ook veel aan wordt onttrokken. Om gezond te blijven moet je niet te veel aan het nieuwsinfuus hangen. Om bijvoorbeeld het Rusland van Poetin te begrijpen, moet je Tolstoj en Dostojevski lezen.'

Dit is aflevering 198 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

ViagraBeeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden