Nieuwsbreak

Frank Groothof: 'In Ramses zie je het Amsterdam uit mijn jeugd'

Het dankfeest voor Beatrix is achter de rug. Wat vindt acteur en theatermaker Frank Groothof van het nieuws? 'Overal is het een klerezooi. Wat een godsgeluk is het toch dat we in Nederland wonen.'

Frank GroothofBeeld anp

Wat is het belangrijkste nieuws van de dag?
'Afgelopen zaterdag las ik de column van Martin Sommer over de automatisering van de samenleving waardoor heel veel banen zullen verdwijnen. Als ik dat lees, maak ik me zorgen over mijn kinderen. Mijn jongste zoon en dochter zijn allebei net afgestudeerd maar kunnen geen baan vinden. Ik heb zes kinderen in de leeftijd van 23 tot 35 jaar. Een zoon is theatertechnicus, maar met de bezuinigingen op cultuur heeft dat vakgebied natuurlijk een enorme klap opgelopen, mijn dochter is muziektherapeut maar werkt in de supermarkt. Al mijn kinderen doen eigenlijk ander werk dan waarvoor ze hebben gestudeerd. En als je Sommer leest, besef je dat het allemaal nog erger kan worden.'

Hoe zit het met u? Hebben de bezuinigingen u geraakt?
'Mijn subsidie is ook gestopt met ingang van 2012. Grote muziektheaterproducties kan ik niet meer maken. Ik bouw langzaam af. Ik ben nu bijna 67 jaar maar ik had nog een aantal geweldig leuke plannen. Anderzijds vind ik ook dat ik plaats moet maken voor de nieuwe generatie. Mijn broer René heeft drie dochters die alle drie actrices zijn, die moeten ook werk krijgen.'

U brengt met uw voorstellingen kinderen in aanraking met klassieke muziek. Hoe is dat eigenlijk bij u gegaan?
'Mijn vader nam mij altijd mee naar de hoogmis in de Mozes en Aäronkerk op het Amsterdamse Waterloopplein. Zo'n hoogmis is eigenlijk een soort opera met 60 tot 80 zangers en een priester in prachtige gewaden. Ik heb daar van genoten. Tot ik rond m'n 12de jaar natuurlijk een klier werd en propjes vanuit het koor naar beneden ging gooien. Thuis luisterde mijn vader altijd naar klassieke muziek. We kregen een chocolade pindarotsje als we stil konden zitten als er klassieke muziek op de radio was. Ik lustte dat wel dus dat deed je. En ondertussen luisterde je.'

Voormalig aartsbisschop van Utrecht, kardinaal Simonis (links) en de bisschop van Munster, Lettmann op weg naar de Pontificale Hoogmis op het plein bij de Genadekapel in 2000.Beeld anp

Was er bij het 'dankfeest voor Beatrix' zaterdagavond te weinig ruimte voor klassieke muziek?
'Nee helemaal niet! Ik vond het juist leuk dat er ook muziek bij was die echt uit het volk kwam.'

Hoe kijkt u terug op het koningschap van Beatrix?
'Ik vond haar een bindende factor voor het Nederlandse volk. Ik kom uit een koningsgezinde familie. Vroeger toen we nog in de Damstraat woonden, zagen we soms de koets door de straat rijden. Dan hingen we allemaal uit het raam. Het koningschap lijkt me zo'n zware baan. Je moet altijd op je toppen presteren.'

Dat geldt toch ook voor u?
'Nee, dat is een heel ander niveau. Ieder woord wordt breed uitgemeten. Ik ben maar een theatermaker voor jongeren dus ik sta niet zo in de spotlights. Het enige wat ik wil doen is kinderen cultureel erfgoed laten horen.'

Beeld anp

U treedt op het moment op met familiebewerking van Bizets opera Carmen. Een kleine twintig jaar geleden kroop u al in de huid van Don José, die de liefde van het bloedmooie zigeunermeisje Carmen voor zich weet te winnen. Waarom nogmaals?
'Ik kreeg geen subsidie meer maar het stomme van het systeem tegenwoordig is dat je van tevoren je voorstellingen moet verkopen bij theaters. Dus ik had al 80 keer mijn nieuwe voorstelling Jungle Book verkocht, maar wegens geldgebrek kon dat niet meer doorgaan. Toen zei ik: dan kan ik nog een keer Carmen doen. Daar was nog zoveel materiaal van: het verhaal en de muziek. En al mijn decors had ik in grote containers opgeslagen.'

Is uw voorstelling nu precies hetzelfde?
'Nee, ik ben de afgelopen jaren verslingerd geraakt aan flamenco dus dat heb ik er nog extra in verwerkt. Carmen wordt op het laatst natuurlijk doodgestoken door Don Jose. Hoe vertel je dat aan kinderen zonder dat ze een trauma oplopen? Kinderen zitten al in een mallemolen wereld die ze niet begrijpen - ik eigenlijk ook niet - maar ik probeer een manier te vinden om dat te vertellen. Dat is beter dan te doen alsof het niet bestaat. Om samen met je ouders naar een voorstelling te gaan en er daarna over te praten is ook goed voor de ouder-kindrelatie.'

Iets anders. U speelde vroeger in Sesamstraat. Gevangenen in Guantánamo Bay worden gemarteld met liedjes uit Sesamstraat. Kunt u zich daar iets bij voorstellen?
'Dat wist ik niet. Maar het is onbegrijpelijk wat we elkaar allemaal niet aandoen. Tonnen met spijkers die in Syrië op de bevolking vanuit een helikopter naar beneden worden gegooid. Het lijkt allemaal steeds erger te worden.'

Sluit u zich ervoor af?
'Uit respect voor de mensen wil ik het weten. Maar het blijft me achtervolgen dat tijdens de gesprekken in Zwitserland 1900 mensen zijn omgekomen. Het is niet meer te bevatten. Overal is het een klerezooi. Wat een godsgeluk is het toch dat we in Nederland wonen.'

Frank Groothof en Astrid Seriese in de bewerking van Carmen in 1997.Beeld anp
Beeld anp

Waar wordt u nog vrolijk van?
'Op de eerste plaats word ik vrolijk van mijn kinderen en kleinkinderen. Ik woon in een grote boerderij tussen Edam en Purmerend. Drie van mijn kinderen wonen nog bij ons in een apart gedeelte van het huis. Ik heb vijf kleinkinderen om mij heen. Zo gezellig. En ik word ook blij van mijn werk, hoor. Ik ben nu bezig met een voorstelling over Peter en de Wolf voor peuters. Daarmee voorkom ik dat ik depressief word!'

De werkdag zit er bijna op. Heeft u een tip om de dag mee af te sluiten?
'Als je het nog niet hebt gezien, kijk de serie Ramses terug. Maarten Heijmans speelt daarin zo goed. Ik heb Ramses Shaffy ook nog wel gekend. We zongen samen madrigalen van Monteverdi op een brug van de Oudezijdsvoorburgwal. We hadden dezelfde zangpedagoog. En met Joop Admiraal heb ik 13 jaar in het Werktheater gezeten. In de serie zie je het Amsterdam uit mijn jeugd. Als de dvd verschijnt, koop ik hem meteen. Zo'n mooie serie.'

Dit is aflevering 252 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Portret van Maarten Heijmans, die Ramses Shaffy speelt in de nieuwe televisieserie Ramses.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden