nieuws

Frank de Grave wordt geen voorzitter Afghanistan-commissie na tegenstem voltallige oppositie

Oud-minister van Defensie en VVD-coryfee Frank de Grave wordt geen voorzitter van een commissie die de evacuatie uit Afghanistan moet gaan evalueren. Hij nam dit besluit nadat de voltallige oppositie tegen zijn benoeming stemde.

Arnout Brouwers
Frank de Grave (VVD) in de Eerste Kamer.  Beeld ANP /  ANP
Frank de Grave (VVD) in de Eerste Kamer.Beeld ANP / ANP

De Grave werd aangesteld door ministers Knapen (Buitenlandse Zaken, CDA) en Kamp (Defensie, VVD), zonder dat deze de Kamer hadden gepolst of deze kandidaat voldeed aan het profiel ‘extern en onafhankelijk’. Er rezen in de Kamer onmiddellijk bezwaren tegen de benoeming. Aanvankelijk keerde Derk Boswijk (CDA) zich op Twitter ook tegen de keus voor De Grave, maar vorige week betuigde hij in een commissiedebat over de kwestie spijt over zijn ‘onverstandige tweets’ en zei hij dat hij inmiddels tot zijn verstand is gekomen.

Vandaag schrijft De Grave aan beide ministers dat hij tot de conclusie is gekomen dat hij ‘in het licht van de discussie die is ontstaan’ niet denkt dat hij nog ‘op een verantwoorde wijze’ invulling kan geven aan zijn taak.

‘Met deze stemming geeft de hele oppositie het signaal dat zij op deze manier niet de indruk krijgt dat het een onafhankelijk onderzoek wordt’, reageerde Kati Piri (PvdA) eerder op de grote steun voor haar motie tegen De Graves benoeming. ‘Dit onderzoek gaat niet om adviezen voor de toekomst, maar juist om te kijken wat er misging op de betrokken ministeries en bij de betrokken bewindslieden, onder wie drie VVD-politici: Rutte, Blok en Broekers-Knol (resp. Premier, oud-minister van Buitenlandse Zaken en staatssecretaris van Justitie en veiligheid, red.).’

Jasper van Dijk (SP) noemde het besluit van De Grave dinsdagavond onvermijdelijk. ‘Nu op zoek naar een voorzitter mét draagvlak.’ De mislukte benoeming is een nederlaag voor ministers Knapen en Kamp, die hun keuze vorige week te vuur en te zwaard verdedigden en hun ongenoegen over de bezwaren in de Kamer duidelijk lieten horen.

In dat debat bleek hoezeer het demissionaire kabinet en de coalitiepartijen inmiddels lijnrecht tegenover de gehele oppositie waren komen te staan. ‘Het voelt enigszins als de voormalige slager die het vlees keurt’, concludeerde ook het SGP-Kamerlid Chris Stoffer.

Maar verwijzend naar eerdere onderzoeken zei Kamp: ‘Het in twijfel trekken van de Grave siert het parlement niet.’ Hij betreurde dat de oppositie sprak over ‘de schijn van belangenverstrengeling’ omdat De Grave VVD’er is. ‘Geen seconde hebben Ben Knapen en ik er zo over gesproken.’

Knapen beaamde dat De Graves partijpolitieke achtergrond ‘vanuit de traditie’ geen rol heeft gespeeld. ‘Dat gebeurt vaker.’ Hij verwees naar Winnie Sorgdrager (D66) die een onderzoek leidt naar het Nederlandse bombardement in 2015 van een IS-bermbommenfabriek in Hawija en naar VVD-prominent Johan Remkes die een rapport opstelde over de stikstofproblematiek. ‘We doen onze politieke cultuur heel wat aan als we dit gaan vastleggen.’

Maar volgens de oppositie gaan de vergelijkingen niet op en getuigde de opstelling van de regerende partijen en hun vertegenwoordigers in het parlement niet van wat ‘de nieuwe bestuurscultuur’ is gaan heten. ‘Als dit een traditie was,’ aldus Piri, ‘dan moeten we daar snel mee breken. De groeiende vertrouwenskloof tussen overheid en burger komt mede door dit soort benoemingen. Dat het kabinet en de coalitiepartijen dat zelf niet zien, baart me veel zorgen.’

Eerder dit jaar uitte Pieter Omtzigt al felle kritiek op het onderzoek van zijn toenmalige partijgenoot Piet Hein Donner (CDA) naar de toeslagenaffaire. Dat was volgens Omtzigt louter bedoeld om ‘onrechtmatigheden weg te poetsen'. Deze zomer kwam demissionair minister van Justitie Grapperhaus ook al terug op zijn voornemen Tjibbe Joustra onderzoek te laten doen naar de beveiliging van Peter R. de Vries omdat Joustra betrokken was bij de oprichting van veiligheidsorganisatie NCTV – een van de onderwerpen van het onderzoek.

Dit artikel is geactualiseerd nadat bekend werd dat De Grave toch geen voorzitter wordt van de commissie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden