Fractiemedewerker wordt lobbyist wordt journalist

Het Binnenhof is zoals bekend een schouwtoneel. Je hebt de grote bühne, waar de steracteurs figureren: de dames en heren politici. Zij hebben macht, en krijgen navenant veel aandacht. Daaromheen is een woud aan coulissen met allerlei bewoners.

Premier Mark Rutte staat journalisten te woord bij aankomst op het Binnenhof. Beeld anp

Wij van de journalistiek staan daar klaar om de politici te bevragen - pootje te lichten, denken ze dan zelf vaak. In de coulissen huizen ook de woordvoerders. Zij kunnen allerlei rollen vervullen: die van megafoon, om te zorgen dat de teksten van politici doorkomen; die van souffleur, om de kans te verkleinen dat ie de verkeerde dingen zegt; die van tekstschrijver, om te bewerkstelligen dat ie louter voortreffelijke uitspraken doet.

De lobbyisten vormen een vierde factor op dat schouwtoneel (je hebt nog een vijfde, de ambtenaren, maar die blijft hier even buiten beschouwing). Die lobbyisten zouden de politici het liefst als buikspreekpoppen behandelen, of anders wel als marionetten. Ze trekken aan touwtjes, maar omdat er meestal aan de andere kant ook getrokken wordt, blijft de beweging niet zelden beperkt.

Alsof dat niet al verwarrend genoeg is, wordt er veel aan rolverwisseling gedaan. Journalisten, zoekers van de waarheid, verlaten hun post om partijvoorlichter te worden, en dus brenger van één versie van de waarheid. Het omgekeerde gebeurt ook: voorlichters, souffleurs en luidsprekers van een politicus, worden journalist en gaan diezelfde politicus nu duchtig aan de tand voelen.

Van parlementariër naar lobbyist

Een veel voorkomende beweging is die van parlementariër naar lobbyist. Lekker de oude contacten warm houden, de kennis van de officiële en officieuze procedures te gelde maken. Ik snap dat wel, zei me vorige week een Kamerlid: je moet toch wat, bedrijven zitten vaak helemaal niet op ex-politici te wachten en de wachtgeldregeling is beperkt. Fractiemedewerkers en woordvoerders, een echelon lager in de hiërarchie maar met vaak evenveel kennis, maken vaak ook de stap naar lobbyland.

Ook tussen lobby en journalistiek is in de Haagse coulissen veel grensverkeer. Rob Meines, voormalig NRC-journalist, begon een succesvol lobbykantoor. Nu is er ook een voorbeeld van beweging in omgekeerde richting. Elodie Verweij, voormalig lobbyist bij Dröge en Van Drimmelen, voormalig medewerker van de ChristenUnie én van de VVD en toch pas 27 jaar, heeft nieuws: 'BREKEND: vanaf 1 feb ben ik gewoon de nieuwe parlementair journalist van Omroep WNL. Hoe leuk!', twitterde ze op 7 januari.

We hadden haar hier graag over die opmerkelijke overstap aan het woord gelaten, we waren benieuwd hoe dat werkt in je hoofd: de stappen van fractie-ondersteuning naar belangenbehartiging naar waarheidsvinding. We hebben haar voorgehouden dat ze het straks als journalist ook niet fijn vindt als bronnen zwijgen, en dat je daarmee de suggestie wekt dat er iets aan de hand is.

'Eigenlijk best oké'

Vergeefs. Elodie Verweij blijft zwijgen. Wel heeft ze op de site van Dröge en van Drimmelen al eens uit de doeken gedaan hoe ze het lobbyvak ziet. 'Tuurlijk, er zitten wel wat rotte appels in de mand, maar over het algemeen zijn lobbyisten toch wel mensen die ergens voor staan, met principes en goede motieven enzo.'

Conclusie: 'Die lobbyisten zijn eigenlijk best oké.' In Lobbyland willen we binnenkort meer uit de doeken doen over de gevolgen van de rolverwisselingen in en om het Binnenhof.

Reageren? Dat kan hieronder

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden