Fractieleiders Tweede Kamer voelen zich gepiepeld over Rembrandt-deal

'Dat vaste Nederlandse onderkomen van de twee Rembrandts, dat hoeft niet per se het Rijksmuseum te zijn.' De woorden zijn van Emile Roemer, fractieleider van de SP. Ze geven goed weer dat op het Binnenhof de stemming over de portretten van Maarten Soolmans en Oopjen Coppit is omgeslagen.

Beeld anp

Ook bij andere partijen is grote teleurstelling over het resultaat van de Rembrandt-onderhandelingen. Als we geweten hadden dat er een Franse deal klaar stond, dan was dit proces anders ingezet, klinkt het uit de hoek van de VVD. Dan hadden we niet alles op haren en snaren gezet om die tachtig miljoen euro meteen vrij te maken. ChristenUnie en CDA hadden al eerder laten merken dat een Frans-Nederlandse koppelaankoop niet hun voorkeur had.

Veel van de zeven fractieleiders die het er op 8 september in het Mauritshuis over eens werden geld vrij te maken voor de aanschaf van de twee schilderijen van Rembrandt, voelen zich nu voor een karretje gespannen. Wiens karretje, dat is nog de vraag.

Handig spel

Wim Pijbes, directeur van het Rijksmuseum, heeft een handig spel gespeeld, zo wordt op het Binnenhof gespeculeerd. Na de door hem geëntameerde bijeenkomst op het Mauritshuis kon hij overtuigd zijn dat de staat tachtig miljoen euro zou bijdragen aan de Rembrandts. Daarmee was hij verzekerd van de aankoop van één schilderij, wellicht twee. En waren de fractieleiders gebruikt om de druk aan Franse kant te leggen.

Ook minister Bussemaker van Cultuur zit in de beklaagdenbank. Die zou hebben gezien dat er weinig schot zat in de optie samen met haar Franse evenknie tot aanschaf over te gaan en hebben besloten haar plan om die reden stil te houden. Ze was niet bij het geheime beraad van de fractieleiders waardoor de mogelijkheid van gezamenlijke aankoop in het Mauritshuis niet uitgebreid ter tafel is gekomen.

Prachtige deal

Helemaal niet erg, vindt Alexander Pechtold nog steeds. 'Het was op dat moment geen serieuze optie.' Pechtold, die de fractieleiders warm maakte voor de Rembrandts en van het spannendste avontuur in tien jaar Kamerlidmaatschap spreekt, is nog steeds tevreden over het resultaat. 'Die twee portretten voor Nederland, dat was een prachtige deal. Maar zo is het ook mooi.'

Aanvankelijk zouden de staat en het Rijksmuseum elk tachtig miljoen euro aan de aanschaf van de portretten bijdragen. Voor de gedeelde aankoop wil Pijbes nu geen fondsen meer werven. Ook de Vereniging Rembrandt, een voorname mecenas, trekt zijn steun in. 'Ik vind dat heel begrijpelijk', zegt Pechtold. 'Het is nu de Nederlandse overheid tachtig miljoen, en Frankrijk tachtig miljoen. Daar hoeft geen privaat geld tussen te komen.' Via twitter deed Pechtold een oproep lid te worden van de Vereniging Rembrandt.

Andere toon

Het was afgelopen dinsdag nog de intentie van minister Dijsselbloem van Financiën juist wel particulieren en fondsen mee te laten betalen aan de Nederlands-Franse deal. 'Want waarom zou het helemaal van de staat moeten komen?' Twee dagen later, gisteren, sloeg de minister een andere toon aan. Alle begrip dat, gezien de uiteindelijke deal, het Rijksmuseum heeft afgehaakt. 'Ik hecht nog wel aan hun bijdrage', zei Dijsselbloem, 'maar dat mag ook symbolisch zijn.'

Daarmee is niet voor alle partijen de kous af. 'Ik heb nog geen oordeel over de houding van het Rijksmuseum', zegt Roemer. Hij wacht het feitenrelaas af, dat minister Bussemaker op verzoek van de Kamer moet maken. Ook de PvdA wil eerst meer details over de gang van zaken alvorens zich een definitief oordeel te vormen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden