'Fout' in politie-CAO zet kabinet op scherp

Het doorrekenen van de politie-CAO naar onderwijs en overheid zou het kabinet een kleine miljard gulden extra kosten. Vandaar dat minister Zalm ontplofte....

LIDY NICOLASEN

Van onze verslaggeefster

Lidy Nicolasen

DEN HAAG

De ministers van Paars II voelen zich gepiepeld, geflikt. Niet dat het hardop wordt gezegd, maar de woede over de dure politie-CAO is nog niet geluwd. Kom bij Zalm, de minister van Financiën, niet aan met een 'foutje'. Hij spreekt binnenskamers snijdend over de 'afdeling dwaling en bedrog'.

Wat hem betreft heeft collega Peper van Binnenlandse Zaken het paard van Troje binnengehaald met oud-vakbondsleider Stekelenburg. De burgemeester van Tilburg trad op als postillon d'amour tussen bonden en rijksoverheid. Hij introduceerde de nieuwe loonschalen die de CAO in de vroege ochtend plotsklaps 35 miljoen duurder maakte.

Stekelenburg slaat intussen hard terug. Iedereen zat erbij, zegt hij. De ambtenaren van Binnenlandse Zaken en Financiën stemden in, blijkt uit de transcriptie van het overleg. Maar tegenover hun bazen heffen zij hun handen ten hemel. 'We hebben niet zitten slapen. We hebben het niet zo begrepen.'

Het kabinet gaf de onderhandelaars het fiat voor een gemiddelde loonstijging tot 2,66 procent. Bruin kon dat nog trekken, rekende Zalm voor. De nieuwe politie-CAO leek binnen dat mandaat te blijven. Iedereen was opgetogen, vakbonden én overheid. Voor premier Kok hoefden leraren het niet voor minder te doen. Niet alleen de leraren, alle ambtenaren knoopten dat in hun oren.

Pas tijdens het overleg over de onderwijs-CAO kwam de aap uit de mouw. De grens van 2,66 procent loonstijging bleek ruim overschreden. Zalm rekende opnieuw. Want 35 miljoen extra voor de politie, betekent pakweg 300- tot 350 miljoen extra voor het onderwijs en een half miljard voor de gezondheidszorg. Samen een kleine miljard. Voldoende voor Zalm om te ontploffen.

Paars ondervindt voor het eerst financiële tegenwind. Er moet dit voorjaar worden bezuinigd, vanwege tegenvallende economische groei, extra uitgaven voor wateroverlast en grotere toestroom van asielzoekers. Er was rekening gehouden met een loonextraatje voor ambtenaren, maar geen miljard per jaar.

Zo'n loonsverhoging leidt tot nieuwe bezuinigingen en tot spanning in het kabinet. Want het kan bijna niet anders of nieuwe bezuinigingen gaan ten koste van de mooie plannen in gezondheidszorg of onderwijs. Koren op de molen van PvdA en D66. De Democraten bijvoorbeeld hebben voor deelname aan Paars II geëist dat er flink wat geld kwam voor de gezondheidszorg.

Dus moest Peper terug met de onmogelijke opdracht die 35 miljoen terug te halen. 'Klungelig', noemde premier Kok de gang van zaken. 'Ik ben elk moment van de dag bereikbaar voor overleg', zei Peper, wat zoveel betekent als: ik hoef niet alle 35 miljoen, er valt een mouw aan te passen.

Intussen bezint Zalm zich op de vraag hoe te voorkomen dat alle ambtenaren zich aan de politie spiegelen.

Peper kan met een beetje duwen en trekken zelf 35 miljoen opbrengen. Maar zou hij dat doen, dan gaan de premier, de minister van Sociale Zaken en die van Volksgezondheid steigeren. Zij vrezen niet alleen nadelen voor de gezondheidszorg, maar ook voor de werkgelegenheid omdat arbeid duurder wordt.

Kok kwam terug van zijn uitspraak dat de politie-CAO de maat is. Minister Hermans van Onderwijs werd met het oude mandaat op pad gestuurd: een

gemiddelde loonstijging van 2,66 procent.

Ogenschijnlijk lijkt Peper een lont in het kruitvat te hebben gestoken. De vakbonden voor het overheidspersoneel staan op scherp. Steun komt er van de werknemers in het bedrijfsleven. 'De stakingskassen zitten vol', dreigde FNV-voorman De Waal gisteren in NRC Handelsblad. De werkgevers in de markt hebben 2 procent geboden.

Te weinig, vinden de bonden. Niet alleen wordt er flink geproduceerd, het tekort aan personeel is steeds nijpender. De schoonmaak, de bouw, de metaalnijverheid en de banken wachten. Tot nu toe sloten alleen de truckers een CAO af. De rest ziet toe, omdat er in CAO-land altijd iemand is die de trend zet. 'Het kabinet mag de kastanjes uit het vuur halen', zeggen ze in het bedrijfsleven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden