Fotoserie over dementerende vrouw wint Zilveren Camera 2018

Kwaliteit van genomineerde fotoseries neemt steeds verder toe

Chris Keulens fotoserie Kwetsbare liefde, over een dementerende vrouw die wordt verzorgd door haar man, is zaterdag in Museum Hilversum bekroond met de Canon Zilveren Camera.

Foto Chris Keulen

Aan de (onvoltooide) serie in zwart-wit werkt Keulen al sinds 2015, toen de vrouw acht jaar dementeerde. Zij wordt thuis in Zuid-Limburg verzorgd, omdat haar echtgenoot haar niet 'in zo'n instituut' wil laten opnemen. Keulen (58), zelf Limburger, is al vaker onderscheiden met prijzen van de Zilveren Camera en World Press Photo. Hij werkt freelance, in het verleden voor de Volkskrant en Trouw, tegenwoordig vooral voor NRC Handelsblad. Internationaal wordt hij vertegenwoordigd door het agentschap Panos.

Bekijk een selectie van de winnaars

Als er iets opvalt in deze editie van de Zilveren Camera, is het de toenemende grote kwaliteit van fotoseries.

Juryvoorzitter Marcel Prüst van de Canon Zilveren Camera (CZC), de belangrijkste Nederlandse fotoprijs sinds 1949, stelt dat met de toekenning eer wordt bewezen aan de toewijding van Keulen voor zijn onderwerp. Tevens roemt hij de fotografische kwaliteit. Keulens aandacht voor lichamelijke en geestelijke aftakeling weerspiegelt volgens Prüst de maatschappelijke discussie in het afgelopen jaar over de ouderenzorg, dementie en zelfbeschikking. De foto's brengen de eenzaamheid en de liefdevolle verzorging van de zieke op aangrijpende wijze onder de aandacht. Zelfs een ontluisterende en makkelijk schaamte oproepende aandoening als incontinentie heeft Keulen met compassie zichtbaar gemaakt.

Lees verder onder de foto

Beeld uit de bekroonde fotoreeks van Chris Keulen. Foto Chris Keulen
Beeld uit de bekroonde reeks van Chris Keulen. Foto Chris Keulen

Storytelling

Een andere belangrijke prijs bij de CZC, die voor Storytelling (voorheen Prijs voor vernieuwende fotojournalistiek) werd toebedeeld aan de Vlaamse, voor de Volkskrant werkende fotografe Sanne de Wilde. Behalve een boek over de vele inwoners van een eiland in de Stille Zuidzee die door een erfelijke aandoening kleurenblind zijn, maakte De Wilde ook een museale presentatie. Daarin maakt ze voor de museumbezoeker, net als in haar boek The Island of the Colorblind voor normaal kleurenzienden het vervreemdende effect zichtbaar van kleurenblindheid. Bij de Prijs voor Storytelling wordt de toekomst van de fotojournalistiek mooi zichtbaar. Steeds professioneler worden nieuwe methoden ingezet om visuele journalistiek te bedrijven; naast fotografie ook video, exposities en installaties.

De kwaliteit van de fotoseries die in de verschillende categoriën met de eerste prijs werden bekroond was opvallend hoog. Zo won Marinke Masséus de eerste prijs bij Documentair Internationaal met een reeks intieme, kleurrijke foto's van anonieme lesbische vrouwen in Iran. Anoniem, omdat op homoseksualiteit in het islamitische land zware straffen als gevangenisstraf en zweepslagen staan. Veel Iraanse vrouwen leiden parallelle levens - zij komen niet uit voor hun geaardheid, omdat ze behalve straf ook afwijzing en uitsluiting van hun familie hebben te vrezen. Depressie en drugsgebruik komen, aldus Masséus, veel voor onder LHBT'ers in Iran.

Untitled #1, uit de serie 'The Island of the Colorblind' van Sanne Wilde Foto Sanne Wilde

Herenigd

Carla Kogelman won een eerste prijs in de categorie Sport, met een serie in zwart-wit over het paralympisch team van de zwembond KNZB. Een andere opvallende serie is die van Selma van der Bijl. Zij studeerde af op de Fotoacademie in Amsterdam met Geluk(t), een op Schiphol gemaakte ontroerende en feestelijke reeks over vluchtelingen die worden herenigd met hun familie. De Amsterdamse krant Het Parool publiceerde. Saillant is dat Van der Bijl naast haar journalistieke werk ook bruiloftsfoto's maakt. Zij werd onderscheiden met de nieuwe, onder verantwoordelijkheid van de CZC vallende Paul Peters Fotoprijs. Deze prijs is een initiatief van de Socialistische Partij, die sociaal betrokken fotografie wil belonen. De vorig jaar overleden Paul Peters was maatschappelijk betrokken, en tevens gelieerd aan de partij.

Volkskrant-fotograaf Marcel van den Bergh won een eerste prijs in de categorie Nieuws Regio met zijn serie over de transitie van een Gelderse katholieke kerk tot boeddhistisch centrum. Van den Bergh fotografeerde de onttakeling van de katholieke symbolen in de kerk, de sleuteloverdacht en de inwijding tot tempel. Ook Volkskrant-fotograaf Jiri Büller won een eerste prijs, in de categorie Personen in het Nieuws. Hij maakte een bijna religieus geladen portret van de moeder en zus van Mitch Henriquez, twee treurende vrouwen uitgelicht tegen een donkere achtergrond. Henriquez kwam om het leven daags nadat hij op een muziekfestival in het Haagse Zuiderpark was aangehouden door vijf agenten.

Lees verder onder de foto

Foto Carla Kogelman
Foto Marcel van den Bergh

Huiveringwekkende verstilling

Een andere opmerkelijke prijswinnaar is Eddy van Wessel, die de afgelopen jaren al twee keer bekroond werd met de Zilveren Camera. Hij won nu een eerste prijs bij Nieuws Internationaal met een serie panoramafoto's in zwart-wit - vaker zijn fotografische handschrift - over de huiveringwekkende verstilling bij de ruïnes en wrakken in Irak, nu de strijd tegen Islamitische Staat is gestreden. Tweede prijzen waren er onder meer voor Volkskrant-fotograaf Freek van den Bergh met zijn reeks over de Turkijerel in Rotterdam en Kadir van Lohuizen, met zijn ambitieuze serie Wasteland over vuilnisbelten wereldwijd.

Als er iets opvalt in deze editie van de CZC is het de toenemende hoge kwaliteit van fotoseries - die van Chris Keulen voorop. Vermoedelijk heeft dat te maken met het veranderende karakter van dagbladen. Kwaliteitskranten als Trouw, NRC Handelsblad en de Volkskrant besteden meer aandacht aan achtergronden en reportages, en brengen het harde nieuws zodra het zich voordoet online, via de site en mobiele apps. Daardoor krijgt de traditionele nieuwsfoto in de krant minder plek. Daarentegen profiteren fotografen in toenemende mate van de (in theorie onbeperkte) mogelijkheden van de websites.

De tentoonstelling van de Zilveren Camera is tot en met 25 maart te bezichtigen in Museum Hilversum.

Foto Eddy van Wessel
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.