Fotograaf zonder camera

Foto's maken met de printscreen-knop van je toetsenbord. Mishka Henner struinde Google's Streetview af en won er een prijs mee. Tippelaarsters in Italië en Spanje, die als het zo uitkomt de maffia tippen.

Mishka Henner is fotograaf zonder camera. Achter zijn computer reist hij door de wereld. Hij trekt langs heg en steg met Streetview, de eindeloos doorlopende straatfoto van Google. Als Henner iets interessants ziet, drukt hij op de knop. Niet op de ontspanknop van een camera, maar op de printscreen-knop van zijn toetsenbord.


De beelden van Streetview worden genomen door een 360-graden-camera die bovenop een paal gemonteerd is. De paal is bevestigd op het dak van een auto die fotograferend rondrijdt. De foto's hebben het standpunt van iemand die op de eerste verdieping uit het raam hangt. Een ideale positie voor wie van kijken houdt, je hebt overzicht en toch zit je er bovenop.


Trekkend met Streetview door Spanje en Italië ontdekte Mishka Henner op afgelegen wegen vrouwen. Ze zaten op een stoeltje, schaars gekleed, tippelaarsters. Niet vijf, niet tien, honderden. De dames zitten er niet alleen voor de seks. De locaties die ze kiezen, zijn niet ver van landerijen die de maffia gebruikt om illegaal vuilnis te dumpen. Als de politie komt neuzen, nemen de dames de benen met achterlating van een teken dat er onraad is. Een omgekeerde stoel is voldoende om de chauffeurs van de vuilniswagens te laten begrijpen dat ze beter kunnen doorrijden naar een stort waar de kust wel veilig is.


Mishka Henner maakte er een boek van, vol idyllische landwegen met ergens in de berm een jonge vrouw, haar gezicht onscherp gemaakt. Een vrouw, twee vrouwen, het is soms even zoeken. No man's land noemde hij het boek, het staat op www.blurb.com, een printing-on-demand-site. Daar kun je het digitaal doorbladeren. Je kunt ook een exemplaar voor je laten drukken: € 53,79.


No man's land is niet Henners enige boek, zes van zijn boeken staan op www.blurb.com. Een ervan heet Dutch Landscapes. Het zijn satellietfoto's die op Google Earth te vinden zijn van militaire locaties in Nederland. Omdat die geheim zijn, worden ze door Nederlandse defensie gepixeld. Zo opvallend, het is een koud kunstje ze te vinden. Geen ander land doet dat zo.


Helemaal zonder beeld is Photography is, waarin drieduizend citaten zijn opgenomen die beginnen met: 'Photography is'. Henner vond ze op Google. Er zitten onverwachte tussen die je hevig aan het denken zetten: 'Photography is one of the most common, versatile and economical forms of remote sensing.'


Voor zijn complete oeuvre viel deze zomer Mishka Henner de Kleine Hans ten deel, de prijs voor niet-pretentieuze fotografie. Het uitgangspunt van de Kleine Hans is: elk beeld dat op fotografische wijze tot stand is gekomen, kan iets laten zien dat veelzeggend is. Foto's die lelijk heten te zijn, foto's die onbedoeld gemaakt zijn, zelfs foto's die door een automaat gemaakt zijn, kunnen iets te melden hebben. De jury van de Kleine Hans bestaat uit Hans Wolf, Hans Eijkelboom, Hans Samsom, Hans van der Meer en ik.


Mishka Henner ontving de Kleine Hans 2010 voor zijn inventieve benadering van het medium fotografie. Uit het juryrapport: De scherpzinnigheid die Mishka Henner tentoonspreidt in het vinden van veelzeggende onderwerpen, maakt de jury jaloers. Niet nodig natuurlijk, iedereen kan aan de slag. We staan aan de poort van een nieuwe fotografische wereld.


Hans Aarsman schrijft voor de Volkskrant de wekelijkse Aarsman Collectie en is jurylid van de Kleine Hans.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden