Nieuws Facebook

Fotograaf Thijs Heslenfeld doet aangifte tegen Facebook, nadat zijn foto’s werden verwijderd: ‘Dit raakt aan onze vrijheid’

Fotograaf Thijs Heslenfeld heeft donderdag aangifte gedaan tegen Facebook bij het Openbaar Ministerie (OM) in Amsterdam. Heslenfeld wil dat het OM een strafrechtelijk onderzoek begint naar het fotobeleid van Facebook. Het is de eerste keer in Nederland dat het OM wordt ingeschakeld  tegen het netwerk. 

Een van de drie foto's van fotograaf Thijs Heslenfeld die van Facebook werden verwijderd. Deze foto, van een 8-jarig Surinaams meisje, werd binnen een halve seconde gewist. Beeld Foto Thijs Heslenfeld

De fotograaf claimt dat het beleid van Facebook in strijd is met de Nederlandse grondwet. Zo vindt Heslenfeld dat zijn vrijheid van meningsuiting is aangetast omdat het platform tot driemaal toe zijn foto’s heeft verwijderd en zijn account daarna twee keer heeft geblokkeerd. 

‘Het gaat mij niet om die drie foto’s, het gaat om iets veel groters. Dit raakt aan de vrijheid van alle gebruikers’, zegt Heslenfeld. ‘Daarom denk ik een goede kans te maken, niet alleen op een strafrechtelijk onderzoek, maar ook op een veroordeling van Facebook.’

Drie keer wiste Facebook zijn foto’s. De derde keer binnen een halve seconde. Dat wijst er volgens Heslenfeld op dat het netwerk zijn handelingen intensiever volgt dan die van andere gebruikers. Op de foto stond een 8-jarig Surinaams meisje afgebeeld, met ontbloot bovenlichaam. Discriminatie, volgens de fotograaf: ‘Een foto van een jongetje met ontbloot bovenlijf mag wel, maar van een meisje niet. Daarnaast is het extra zorgwekkend dat Facebook dit onschuldige beeld plaatst in een hoek van ‘aanstootgevende inhoud’ en ‘naaktheid en pornografie’.

Heslenfeld kon na een week zijn account weer gebruiken. Tegenwoordig is hij op zijn hoede met het plaatsen van foto’s, uit angst voor definitieve verwijdering van zijn profiel. 

Facebook zelf heeft geen boodschap aan de beschuldigingen. Een woordvoerder wijst erop dat het beleid omtrent naaktbeelden al ‘genuanceerder’ is geworden. ‘Net als bij kunst zullen mensen altijd van mening verschillen over wat wel en niet geschikt is om te publiceren.’

Meer kans via civiele route

Advocaat Christiaan Alberdingk Thijm noemt de kritiek van Heslenfeld ‘terecht’. ‘De vrijheid van meningsuiting wordt hier bekneld. Facebook verwijdert in dit geval beelden die het had moeten laten staan. Eerder is het daarvoor gekapitteld.’ Toch denkt de advocaat niet dat een strafrechtelijke weg de juiste route is. ‘Bij een civiele zaak – door zelf een procedure te starten tegen Facebook – maakt hij meer kans.’

Hoogleraar informatierecht Mireille van Eechoud (Universiteit van Amsterdam) denkt daar hetzelfde over. ‘Het OM heeft zelf de beleidsvrijheid te bepalen wat prioriteit heeft’, zegt Van Eechoud. ‘Een extra complicatie is dat Facebook een commercieel bedrijf is, dat voorwaarden stelt waar alle gebruikers mee akkoord zijn gegaan. Het handhaven van die voorwaarden kan moeilijk een strafbaar feit op leveren’, aldus de hoogleraar. ‘De wet garandeert de vrijheid van iedereen, maar bij bedrijven kun je daar niet altijd een beroep op doen. Dat is anders als het een staat of overheid betreft.’

Artikel 12

‘Een interessant en fundamenteel punt: Facebook heeft zoveel gebruikers dat het machtiger is dan iedere staat of regering in de wereld’, reageert advocaat Alberdingk Thijm. ‘De wetgever moet nadenken over de vraag hoe we wetgeving kunnen introduceren om Facebook ter verantwoording te roepen. Zo kunnen ze zich blijven verschuilen achter hun gebruikersvoorwaarden.’

De laatste keer dat Heslenfelds account werd geblokkeerd was in juni, maar in augustus besloot hij pas aangifte te doen. Aanleiding was het offline halen van de Facebookpagina van het Nederlands Fotomuseum, nadat het museum een foto van Ed van der Elsken had gepubliceerd, met daarop een naakte vrouw. Directeur Birgit Donker reageerde als een wesp gestoken en na ontstane ophef ging de pagina na een paar uur weer online. Ook Heslenfeld was verontwaardigd en zint op vergelding. Als het OM niet besluit een onderzoek op te zetten naar het netwerk, laat de advocaat het er niet bij zitten en begint hij een Artikel 12-procedure, waarmee de zaak alsnog voor de rechter kan komen.

De Facebookpagina van het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam staat weer online, meldt Facebook donderdagavond. Eerder op de dag was de pagina plotseling niet meer te vinden, waarschijnlijk omdat een foto van Ed van der Elsken te zien was, met daarop een naakte vrouw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden