nieuws el salvador

Foto van verdronken vader en dochter zet wederom schijnwerper op het leed bij grens VS

El Salvador doet een klemmend beroep op zijn inwoners niet het land te verlaten om illegaal de Amerikaanse grens met Mexico over te steken. De regering deed deze oproep na emotionele reacties wereldwijd op de foto van de lichamen van een Salvadoraanse man en zijn jonge dochter, liggend in de grensrivier Rio Grande.

De lichamen van Óscar Alberto Martínez en zijn dochter Valeria liggen in de Rio Grande. Ze verdronken zondag toen ze de VS probeerden binnen te komen. Beeld AP

De twee werden maandag gevonden aan de Mexicaanse kant van de rivier, die de grens vormt met de VS. Óscar Alberto Martínez Ramírez (25) probeerde zondag met zijn vrouw en bijna twee jaar oude dochter illegaal de VS binnen te komen. Hij verdronk nadat hij met zijn dochtertje werd overvallen door de sterke stroming.

‘Ons land is in rouw, opnieuw’, zei de Salvadoraanse minister van Buitenlandse Zaken Alexandra Hill. ‘Ik smeek alle families, ouders, om het risico niet te nemen. Het leven is veel meer waard.’ Hill deed een beroep op de bevolking in het land te blijven en niet naar Guatemala en Mexico te trekken met als doel illegaal de VS te bereiken. Ze sprak van ‘het drama van illegale immigratie’.

Duizenden Salvadoranen en andere Midden-Amerikanen ontvluchten al jaren de slechte economische situatie en het bendegeweld in hun landen. Hoewel ze bij aankomst in Mexico asiel kunnen aanvragen, doen weinigen dat. Ze leggen daarna nog zo'n drieduizend kilometer af in de hoop de VS binnen te komen. Volgens de regering-Trump zitten onder hen veel economische vluchtelingen. 

Hill vroeg de Salvadoranen niet in zee te gaan met mensenhandelaren. ‘De regering werkt aan het creëren van een veilige omgeving en mogelijkheden om waardig te leven in El Salvador’, aldus de minister. De net gekozen president, Nayib Bukele, zei dat zijn regering de nabestaanden van Martínez Ramírez financieel zal bijstaan. 

Een bootje van de Amerikaanse grenspolitie vaart vlakbij de plek waar de lichamen van Óscar Alberto Martínez en zijn dochtertje werden gevonden. Beeld AP

‘Ik smeekte ze’

De familie Martínez Ramírez had in april El Salvador verlaten. Volgens de moeder van de vader wilde hij in een paar jaar tijd genoeg geld verdienen in de VS om een huis te kunnen bouwen in El Salvador. ‘Ik smeekte ze om niet te gaan’, aldus Oscars moeder Rosa vanuit El Salvador tegen persbureau AP. Het gezin verbleef eerst twee maanden in een opvang bij de Mexicaanse grens met Guatemala. Ze kregen een humanitair visum van Mexico. Daarna slaagden ze erin de Amerikaanse grens te bereiken.

Volgens de Mexicaanse autoriteiten kwam de familie zondag in de grensstad Matamaros aan, dat tegenover de Texaanse stad Brownsville ligt. Ze gingen naar het Amerikaanse consulaat om politiek asiel aan te vragen maar het kantoor was gesloten. Later op de dag besloten ze illegaal de grens over te steken, in de hoop Brownsville te bereiken.

Oscar zwom eerst met zijn dochtertje Valeria naar de overkant. Hij zette haar daar aan de kant en zwom weer terug om zijn vrouw op te halen. Het meisje sprong echter weer in het water toen ze zag dat haar vader weg zwom. ‘Hij probeerde haar te pakken’, aldus Rosa, die van haar schoondochter telefonisch hoorde hoe het tweetal overvallen werd door de sterke stroming.

Amerikaanse soldaten beveiligen bij Brownsville in Texas de grens met Mexico met prikkeldraad. De Martínez-familie probeerde bij dit grensstadje illegaal de VS binnen te komen. Beeld AFP

Garde Mexico 

‘Hij zette haar in zijn T-shirt. Ik denk dat hij heeft gedacht: ik ben zó ver gekomen, ik ga met haar.’ Vorig jaar stierven 283 migranten toen ze illegaal de Amerikaanse grens probeerden over te steken, via de Rio Grande of door de woestijn. Hoeveel er dit jaar tot nu toe zijn omgekomen, is niet bekend.

De Mexicaanse president López Obrador greep de dood van het tweetal aan om de strengere immigratiepolitiek van de regering-Trump te bekritiseren. ‘Wij hebben altijd gezegd dat als er meer afwijzing is in de VS, mensen hun levens zullen verliezen in de woestijn of bij het oversteken van de rivier’, aldus de president. Maar de afgelopen dagen werd opnieuw duidelijk dat de Mexicaanse autoriteiten zelf weinig doen om migranten te stoppen die illegaal de grens willen oversteken.

Zo keken op dinsdag soldaten van de Nationale Garde gewoon toe hoe een groep van twaalf migranten, onder wie vier kinderen, op de droge rivierbedding van de Rio Grande richting de VS liep. Een soldaat zei dat ze de migranten niet konden arresteren. Ze mochten ze alleen adviseren niet de oversteek te wagen, zo meldt het persbureau Reuters. Hiertoe heeft López Obrador besloten. Hij werd eerder bekritiseerd toen berichten opdoken dat gardisten migranten arresteerden in de grensstad Ciudad Juárez. Mexico heeft 15 duizend gardisten bij de grens met de VS geplaatst.

Gedwongen

Ook enkele Democratische presidentskandidaten hekelden het beleid van Washington. ‘Trump is verantwoordelijk voor deze doden’, zei Beto O’Rourke na het zien van de foto. Volgens hem worden migranten gedwongen de gevaarlijke oversteek via onder andere de Rio Grande te wagen vanwege de beperkende maatregelen van de regering. Zo moeten veel migranten nu hun asielaanvraag in Mexico afwachten, wat maanden kan duren.

De regering-Trump ligt ook onder vuur vanwege de slechte behandeling die kinderen van migranten zouden krijgen aan de grens. Volgens advocaten is met name de situatie in een overvol opvangcentrum van de grenspolitie in het Texaanse Clint erg. De ruim driehonderd kinderen zouden al weken te weinig eten krijgen, niet kunnen douchen en geen zeep krijgen. Oudere kinderen zouden voor de jonge kinderen zorgen.

De meeste kinderen werden uiteindelijk overgebracht naar andere centra. Maar honderd van hen keerden onlangs weer terug. Het waarnemend hoofd van de grenspolitie CBP, John Sanders, maakte dinsdag onverwacht zijn vertrek bekend. Trump ontkende dat hij Sanders had gevraagd om op te stappen vanwege de stroom van kritiek op het optreden van de grenspolitie.

Dromen van een beter leven in de VS

Ook vluchtelingen uit Afrika hebben de migrantenroute van Mexico naar de Verenigde Staten ontdekt. Grensbewakers in Texas spreken van ‘een dramatische toename’: sinds eind mei waadden al meer dan vijfhonderd Afrikanen door de Rio Grande, die de VS van Mexico scheidt.

Als asielzoeker de VS in? Deze zeven migratiemaatregelen van Trump moeten iedereen afschrikken.

Arnovis Portillo uit El Salvador vluchtte met zijn dochtertje naar de VS. Daar nemen Amerikaanse grenswachters haar mee. Om haar vrij te krijgen belooft Portillo terug te keren naar zijn thuisland. Tevergeefs. ‘Ze hebben je bedrogen.’

President Trump kondigde via Twitter aan dat Amerika ‘miljoenen’ mensen zonder wettige verblijfsstatus uit het land gaat zetten. De immigratiedienst ICE zal de immigranten ‘even snel weer wegsturen als dat ze binnen zijn gekomen’, aldus Trump in zijn tweet van 18 juni.

Aan de zuidgrens van Mexico wacht iedereen gespannen op de komst van de nationale garde, die migranten uit Guatemala tegen moet houden. President López Obrador lijkt gezwicht voor de druk uit Washington.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden