foto van Golden naar Biënnale Venetië

Beeldend kunstenaar Daan van Golden (1936) maakt werk om van te houden: bloemrijk, intiem, menselijk en onverminderd jong van geest, al dateren zijn vroegste schilderijen van dertig jaar terug....

Van onze medewerkster

Wilma Sütö

AMSTERDAM

Schampers werd eind juni door de Mondriaan Stichting uitgenodigd de Nederlandse inzending te verzorgen voor 's werelds oudste manifestatie van actuele kunst. Nu zijn keuze voor de 48ste Biënnale vaststaat, bekent Schampers:

'Van Golden kwam meteen in me op, vóór jongeren als Rineke Dijkstra, Joep van Lieshout of Inez van Lamsweerde, naar wie de verwachting misschien uitging. Zij krijgen al veel internationale aandacht. Van Golden leeft stiller. Hij is niet dol op de rituelen in de kunstwereld en onttrekt zich aan die druk. De vrijheid die hij daardoor in zijn werk bereikt, acht ik zeer hoog, stimulerend voor de actuele kunst.'

Het patroon van een geruite zakdoek, zijn dochtertje Diana dansend in het park, een krantenfoto van Fats Domino of een beestachtige figuur verborgen in de abstracte verfkluwens op een schilderij van Jackson Pollock: Van Golden heeft oog voor het bijzondere in het vertrouwde. Hij vangt het in schilderijen, collage's, foto's of een zeefdruk. Zijn ongedwongen toepassing van technieken getuigt van een intelligente, eigentijdse omgang met beelden, vindt Schampers.

Maar het is vooral Van Goldens precisie, de liefdevolle concentratie waarmee hij zijn 'vondsten' uitwerkt, die zijn bewondering wekt. Schampers: 'Ik hou van kunstenaars bij wie het moeizaam gaat, die niet zwichten voor het gemak. Van Goldens collages van inpakpapier zijn aandoenlijk in hun eenvoud, voornaam in hun raffinement. Net als zijn foto's. Hij kan viooltjes zo portretteren dat je in hun hart oogjes ziet, dat de bloemengezichtjes je aankijken. Daarin schuilt meer dan kinderlijk plezier: een grote, humane mentaliteit.'

'Hij is niet blind voor ellende maar in zijn werk verschijnt de wereld in schoonheid: als troost,' schreef Carel Blotkamp in 1991, toen Van Golden de PC Kunstprijs ontving. Blotkamp zal de uiteenlopende aspecten van het oeuvre toelichten in de catalogus die Van Goldens presentatie in Venetië vergezelt. En aanvult. Want de expositie omvat alleen schilderkunst. 'Die vind ik het sterkst en die is van al zijn werk nog het minste getoond', zegt Schampers.

Misschien toont Van Golden nieuw werk in Venetië, in elk geval een keuze uit zijn schilderijen tot nu toe. Hij begon in 1960 in een abstract-expressionistische stijl, in zwart en wit.

De kleuren komen later, tijdens een verblijf in Japan (1963-65), waar hij stoffen en pakpapier ging naschilderen, de traditionele motieven nauwgezet geïsoleerd en uitvergroot. Rood, goud en blauw zijn favoriet, het blauw liefst zo diep als dat van de Franse kunstenaar Yves Klein.

In 1966 gaat Van Golden fotograferen; in 1968 combineert hij geschoten en geschilderde beelden in een installatie voor de Documenta in Kassel.

Fameus is ook zijn reportage Youth is an art, met opnames van zijn reizen, van bloemen en na haar geboorte in 1978 vooral van zijn dochter Diana, een verslag dat hij in 1997 in Museum Boymans liet zien: als losse bladen uit een fotoboek, ofwel poëziealbum.

Schampers: 'Hij werkt met zijn stemmingen, dat vind ik zo goed, dat hij het intieme heroverweegt. Van Golden is geen virtuoos, geen navolger van Titiaans grote gebaren. Hij ontroert me zoals Bellini. Als ik in Venetië in de San Zaccaria Bellini's Madonna met Christuskind bekijk, raakt me hun aandacht voor de musicerende engelen. Christus is niet, zoals bij Titiaan, een alleenheerser: hij is een kind dat lichtjes zijn hoofd beweegt en luistert naar de muziek. Dat vind ik terug bij Van Golden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden