Foto¿s uit het vervagende Zuid

Het is feest in Rotterdam-Zuid. Feyenoord, de club uit de wijk, heeft de Europa Cup gewonnen. Het is 1970 en de buurt loopt uit. Vanuit het raam van de familie De Zeeuw aan de Groene Hilledijk wordt een foto gemaakt van de grote gebeurtenis.


Het kozijn staat open, een Amerikaanse wagen rijdt langs, beschilderd met huldeblijken aan de kampioen. Voor één keer mogen de vrienden en vriendinnen op het dak en op de achterklep zitten.


Het is een van de foto's die tentoontstellingsmaker Joop de Jong (57) vond tijdens zijn zoektocht door familiealbums in de wijk. Hij wilde de wijk, waar hij als als twintiger woonde, portretteren 'van binnenuit'. De buurt zoals gezien en beleefd door de mensen die er wonen.


Het is de tijd van vóór de digitale fotografie, van 1902 tot 1978. Voor het maken van foto's was nog een filmrolletje nodig, waar zuinig mee werd omgesprongen. 'Soms stond er twee keer Kerst op één rolletje', vertelt De Jong.


Rotterdam-Zuid, de arbeiderswijk bij de havens, heeft vaak bezoek gehad van fotografen. 'Maar dat was vaak fotografie in opdracht', zegt De Jong. 'Van de bouw van de havens, van de wederopbouw en de sociale woningbouw. Opgeruimde, optimistische fotografie.'


Een jaar geleden wijdde het Historisch Museum Rotterdam al een tentoonstelling aan die foto's, ook onder redactie van De Jong. Daarmee was het verhaal nog niet helemaal verteld, merkte hij. 'Je zag niet hoe er gelééfd werd in de wijk.'


Zuid werd vaak omschreven als de rauwe kant van Rotterdam, met zijn prostitutie, nachtleven en vele arbeiders. Het was lang de woonkolonie rond de haven, waar de werkers woonden die overdag de zeeschepen laden en lossen. Nu de stad de sprong over de Maas heeft gemaakt, onder meer door de aanleg van de Erasmusbrug, verdwijnt dat oude, volkse Zuid langzaam naar de achtergrond.


In 250 foto's, in zwart-wit en al vervagend kleur, laat de tentoonstelling een beeld zien van het oude Zuid. Van families die, in 1924, formeel poseren voor hun net opgeleverde woning. Van het noodwoningencomplex na de bombardementen in 1940.


Er zijn de liefdevolle instructies voor de zoon die het doel verdedigt van Spartaan'20 in 1939, de vooruitgang met de droogkap die het haar van de humeurige moeder droogt in 1966 en er is levenslust in de grofgebreide trui in het café van Goof Meijer in 1978. Soms is er, onbedoeld, plotseling geschiedenis. Is het een van de eerste gastarbeiders, die aardige Turkse onderbuurman? Hij knipt het haar van zoon Richard. Het is 1969, Rotterdam-Zuid.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden