Nieuws Wolven in Nederland

Forse toename van aantal schapen dat door wolven wordt doodgebeten, boeren willen compensatie voor bescherming

Het aantal schapen dat in Nederland door wolven is doodgebeten, is dit jaar fors toegenomen. Schapenhouders vinden daarom dat de overheid boeren moet compenseren voor maatregelen om schapen te beschermen. Dat blijkt uit een rondgang van de Volkskrant langs tien bedrijven in Drenthe, Overijssel, Groningen en Limburg en betrokken instanties.

Wolf. Foto Getty Images/EyeEm

De oprukkende wolf vertaalt zich in een stijgend aantal schadeclaims. Nederlandse schapenhouders dienden dit jaar tot dusverre 35 claims in bij Bij12 (voorheen het Faunafonds) voor 134 door een wolf doodgebeten schapen. Het voorlopige taxatiebedrag komt uit op bijna 15 duizend euro – drie incidenten zijn nog in behandeling. In 2017 werd 7.800 euro uitgekeerd voor acht meldingen van in totaal 21 doodgebeten schapen. Het jaar daarvoor waren er geen incidenten met wolven.

Schapenhouders roepen de overheid op tot een subsidieregeling om preventieve maatregelen tegen aanvallen van wolven te bekostigen. Die bestaat al in Duitsland en Zweden. Sommige Nederlandse schapenhouders proberen hun dieren zelf al te beschermen tegen de wolf, door waakhonden in te zetten of stroomhekken te plaatsen. De kosten betalen ze uit eigen zak.

Slachting

Donderdag werd bekend dat de 26 schapen die boer Christian Kalter uit het Overijsselse Laag Zuthem in juni dood in zijn wei aantrof, inderdaad het werk zijn  geweest van een wolf. Het gaat om de grootste slachting die het dier heeft aangericht sinds het in 2015 voor het eerst in meer dan honderd jaar in Nederland werd gesignaleerd. ‘Het is een opluchting dat ik weet dat het een wolf was, maar aan de andere kant denk ik: wanneer komt hij weer?’, zegt Kalter. ‘De angst blijft.’

Op enkele kilometers van de grens, in het Duitse Meppen, bevindt zich een wolvenkoppel met zes jongen. Expertisecentrum Wolven in Nederland rekent erop dat die jongen volgend jaar, als het pubers zijn, op avontuur gaan en mogelijk de grens oversteken. Daarbij leven er volgens het expertisecentrum al vier maanden lang twee wolven los van elkaar in het midden en oosten van Nederland.

‘Schadevergoeding te laag’

Schapenhouders krijgen van de provincies een schadevergoeding voor elk doodgebeten schaap, maar volgens sommige boeren is die te laag. Ook vinden ze dat de overheid veel meer moet inzetten op het weren van de wolf. Omdat het om een beschermde diersoort gaat  Nederland volgt daarmee een Europese richtlijn  mag de wolf niet beschoten of verdreven worden.

‘Zolang de overheid dit beleid hanteert, moeten ze ook verantwoordelijk zijn voor eventuele consequenties’, zegt schapenboer Herman Jansma uit Dalfsen. ‘Het zou mij tienduizenden euro’s kosten om de wolf buiten te houden. Dat bedrag kan ik niet opbrengen.’

Laurens Kok uit Marum, die vijftien schapen verloor door twee aanvallen van wolven, heeft berekend dat het plaatsen van een rasterhek of zes stroomdraden zes euro per meter kost. ‘Voor grote landerijen is dat dus veel te duur. Bovendien is het plaatsen ontzettend arbeidsintensief. En als de schapen er een poosje hebben gelopen, moet je alles weer afbreken omdat ze naar een ander stuk land gaan.’

Preventieve maatregelen

In het najaar wordt Wolvenprotocol 2.0 verwacht, een geactualiseerde versie van het huidige protocol uit 2013. ‘Daarin zullen de preventieve maatregelen zeker meegenomen worden’, zegt een woordvoerder van de provincie Overijssel. ‘Maar of er een vergoeding voor schapenhouders komt, is nog de vraag. In oktober vindt overleg plaats met Bij12 en de provincies.’

‘Een overheidsbijdrage zou van grote psychologische betekenis zijn’, vindt Gijsbert Six, portefeuillehouder wolven bij het Platform voor Kleinschalige Schapen- en Geitenhouders. ‘We houden een levend erfgoed in stand en fokken zeldzame rassen. In veel gebieden hebben schapen een toeristische functie. Dat dient het algemeen belang. Daar mag best wat erkenning van de overheid tegenover staan.’

Noot: in een eerdere versie van dit artikel werd Bij12 als het Faunafonds, hun oude naam, opgevoerd. Bij12 handelt schadeclaims van boeren af namens de provincies.

Tevens stond in een eerdere versie dat in 2016 7.800 euro aan schadeclaims werd uitgekeerd. Het jaartal moet 2017 zijn.

De wolf rukt op en dat kost boeren schapen en geld. Wie betaalt dat?
Met stroomdraden en hekken met 7.000 volt erop wapenen schapenhouders zich tegen de oprukkende wolf. Voor de kosten moeten ze zelf opdraaien en de vergoedingen voor gedode schapen vinden ze te laag. ‘De overheid zal op de een of andere manier wat moeten doen.’

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.